ДИЛАН ПАМУК
Австралиска активистка, која тргна да истрча 200 маратони во регионите погодени од суша за да го привлече вниманието на глобалниот недостиг на вода што се зголемува поради климатските промени, го заврши своето 78. маратонско трчање во турската метропола Истанбул, јавува Агенција Анадолија (АА).
Започнувајќи го својот прв маратон во нејзината земја на 22 март, Светскиот ден на водата, Мина Гули (52) пристигна во Истанбул за да го започне европскиот дел од нејзината кампања откако ги заврши маратоните во Узбекистан, Таџикистан, Кенија, Танзанија, Малави, Замбија, Зимбабве, Боцвана, Јужноафриканската Република и езерото Туз во Туркије во централната провинција Коња.
„Во целосна смисла на зборот, ние сме среде криза со вода низ целиот свет, што е огромен проблем“, изјави Гули за Агенција Анадолија (АА) за нејзината кампања „Трчај сино“ („Run Blue“) за подигање на свеста за водата.
„За жал, тоа е скриено од повеќето луѓе, но јас го видов и сакам да го види и светот“, рече таа.
Гули истакна дека компаниите се одговорни за речиси 90 проценти од потрошувачката на вода во светот, директно или индиректно, и дека таа се стреми да убеди 200 земји да преземат конкретни активности или „Трчај сино“ со завршување на маратоните до почетокот на Светската конференција на ОН во март 2023 година.
„Често мислиме дека водата е туѓ проблем“, нагласи таа.
„Бидејќи живееме во големи градови, живееме на места каде што водата слободно тече од чешмите. Но, вистината е дека водата е сечија работа. Без разлика дали носиме облека, трошиме енергија или јадеме храна, овие работи трошат вода“, рече Гули.
Таа подвлече дека со забрзувањето на климатските промени, глобалната криза со вода бара итна акција.
„Не можеме повеќе да се надеваме. Сега треба да ги оствариме работите. Ние сме надвор од времето на надежта. Ние сме во време на можност за промени, бидејќи искрено, неуспехот не е опција. Немаме планета Б. И кризата со вода се забрзува. Предизвиците се забрзуваат. Климатските промени значат дека имаме огромни проблеми со водата низ светот“, истакна таа.
Во врска со маратонот што го истрча пред два месеци во Аралското Море, четвртото по големина езеро во светот, од кое 90 отсто се исуши поради ненадополнувањето на водата и зголемените температури, Гули рече: „Порано се полнеше со вода. Сега е толку суво, пустина, песок, а јас налетав на она што порано беше морско дно. Трчав меѓу овие огромни бродови кои сега се трупови што лежат на тој песок. Си помислив дека 30 години научниците ни кажуваат дека ова езеро ќе пресуши, а ние само ги игнориравме. Луѓето ни велеа дека езерото Урмија ќе пресуши и ние ги игнориравме.“
„Сега луѓето ни кажуваат дека Солт Лејк во САД ќе пресуши, а ние исто така ги игнорираме. Гледаме како реките во Европа пресушуваат. Гледаме како езерата се сушат. Езерото Туз пресуши поради климатските промени, а исто така и поради пренасочувањето на поврзувачките реки“, нагласи таа.
„Значи, мора да најдеме начин да се осигуриме дека овие предупредувања повеќе нема да се игнорираат“, додаде Гули.
- Конференцијата на ОН за водата во 2023 година, „навистина голема можност“
Нагласувајќи дека ова прашање е скриено и заборавено и не е приоритет повеќе од 50 години, Гули рече дека Конференцијата за вода „е навистина голема можност за нас да ја искористиме како каталитички момент да поттикнеме промени од владите, компаниите и сите ние како поединци.“
„Имаме можност сега во следните неколку месеци да им покажеме на нашите лидери во владата, во салите на власта, во одборите, дека ни требаат да направат повеќе. Ни требаат да се издигнат. Треба да престанеме да зборуваме и да почнеме да дејствуваме“, истакна таа.
Гули рече дека кризата има огромни последици не само за денешните, туку и за идните генерации.
„Немаме време за губење. Експертите предвидуваат дека до 2030 година ќе има јаз од 40 отсто помеѓу нашата побарувачка за вода и нашите достапни резерви на вода. На иднината на нашата планета ѝ должиме да станеме и да кажеме: 'Ајде да преземеме акција сега!'“
Гули не е професионален тркач, а трчањето на 200 маратони има исцрпувачки предизвици.
„Но, понекогаш мачните задачи може да се решат со мали, едноставни чекори, а мислам дека истото важи и за водата. Ја гледаме кризата со вода и мислиме дека тоа е огромен глобален проблем што не може да се реши. Но, вистината е дека кога сите правиме мали чекори, може да се случат големи промени“, рече таа.
- „Заедно можеме да го промениме светот“
Гули ги охрабри оние кои сакаат да играат улога во решавањето на кризата да ги применат принципите „3R“: „Намали, повторно употреби и рециклирај“.
„Има многу опции, но најважно е секој ден, без разлика што водите во вашиот живот, дали сте вклучени во вашето друштво, дали се занимавате со домаќинство или само секојдневни одлуки, да размислувате за последиците од недостигот на вода“, рече таа.
„Секој од нас има моќ да работи заедно за да го реши тоа. Поединечно можете да влијаете, но заедно можеме да го промениме светот“, нагласи активистката Гули.
