БРИСЕЛ (AA) – Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, денес изјави дека сојузничките земји разговараат за „следните чекори“ за осигурување на безбедноста на Арктикот, предупредувајќи на ризик од зголемена активност на Русија и Кина во стратешки значајниот регион, јавува Анадолу.

„Сите сојузници се согласни за важноста на Арктикот и арктичката безбедност, бидејќи знаеме дека со отворањето на поморските рути постои ризик Русите и Кинезите да бидат поактивни. Како што знаете, постојат осум арктички земји“, изјави Руте за новинарите на заедничката прес-конференција со хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ во Загреб.

Тој наведе дека седум од осумте арктички држави се членки на НАТО — САД, Канада, Данска, Исланд, Норвешка, Финска и Шведска — додека Русија останува единствената арктичка земја надвор од Алијансата. „Кина“, додаде тој, „иако нема географско присуство, станува сѐ поактивен актер во регионот.“

„Досега, Кина речиси стана некаков вид арктичка земја, не географски, туку барем поради обемот на нејзините активности и интерес во регионот“, рече Руте.

Тој истакна дека НАТО минатата година ги завршил внатрешните дискусии за зајакнување на соработката меѓу своите арктички членки и дека сега работи на „практична надградба“ на тие разговори.

„Во моментов разговараме за следниот чекор, како да обезбедиме практично спроведување на тие дискусии, за да се осигуриме дека како Алијанса, колективно и преку нашите поединечни сојузници, ќе направиме сѐ што е потребно Арктикот да остане безбеден, бидејќи сите се согласуваме дека тоа мора да биде приоритет“, додаде тој.

Руте рече дека НАТО е поактивно ангажиран во арктичката безбедност од 2025 година, на барање на седумте северни сојузници, оценувајќи го регионот како „витален дел од територијата на НАТО“.

Неговите изјави доаѓаат во време на извештаи дека група европски земји, предводени од Обединетото Кралство и Германија, планираат да го прошират своето воено присуство на Гренланд.

„Видовте некои најави од Британците и Германците“, рече Руте.

„Денес работиме заедно за да видиме како можеме, како Алијанса, да го изградиме следниот чекор.“

- „Трамп го прави вистинското нешто за НАТО“ -

Во однос на односите со САД, Руте ги отфрли тврдењата за внатрешна криза во НАТО, пофалувајќи го американскиот претседател Доналд Трамп за притисокот врз сојузниците да ги зголемат издвојувањата за одбраната.

„Верувам дека Доналд Трамп ја прави вистинската работа за НАТО, охрабрувајќи нѐ сите да издвоиме повеќе и да го изедначиме тоа со она што го трошат САД“, рече тој.

„Кога пофалувам некого, тоа го правам врз основа на факти, а сметам дека фактите се јасни.“

Хрватскиот премиер Пленковиќ изјави дека дијалогот останува клучен за решавање на тензиите поврзани со статусот на Гренланд.

„Убеден сум дека преку разговор можеме да најдеме решение што ќе ја обезбеди безбедноста на САД и ќе гарантира дека Гренланд ќе остане дел од Данска. Затоа е потребен квалитетен дијалог, кој дефинитивно може да ја реши ситуацијата во корист на глобалната безбедност“, рече Пленковиќ.