СКОПЈЕ (АА)
Претседателот на Големото национално собрание на Туркије Нуман Куртулмуш рече: „Добивме голема динамика како Туркије. Со други зборови, добивме значителен импулс во однос на тоа да бидеме силна земја во светот, како во решавањето на регионалните проблеми, така и во глобалните равенки“, известува Анадолу.
Куртулмуш се сретна со делегацијата на Глобалниот совет на новинари, која престојува во Северна Македонија поради спроведување различни програми.
Во својот говор овде, Куртулмуш рече дека Туркије во последните години направила многу важни и горди работи на Балканот и дека одржуваат добри односи со сите балкански земји, без да прави разлика меѓу нив.
„Сметаме дека осигурувањето безбедност и стабилност на Балканот треба да биде главното прашање, најфундаментално нешто“, рече Куртулмуш, додавајќи дека особено во периодот по распадот на Југославија се доживеани големи страдања, а сега секоја од земјите на Балканот има своја независност и национален идентитет.
Потенцирајќи дека и балканските земји треба да имаат рамка во која се целосно независни, Куртулмуш истакна дека приоритет за секоја земја и секој народ е да се чувствува безбедно на балканските простори.
Куртулмуш рече: „Знаеме дека довербата е од суштинско значење за стабилноста. Ова е основната функција на Туркије и ние ги развиваме нашите односи со сите земји истовремено. Навистина правиме напори да ги решиме проблемите меѓу балканските земји и Туркије навистина има убава, позитивна слика меѓу балканските земји, а ние продолжуваме, зголемувајќи го тоа“.
Посочувајќи дека институциите на културната дипломатија работат особено добро на балканската географија, како и во многу делови од светот, Куртулмуш рече дека турските организации, како што се ТИКА, Јунус Емре, Фондацијата Маариф и Генералниот директорат на фондации, ги следат стапките на своите предци на Балканот и ги откопуваат старите артефакти.
- „Треба да вложуваме напори за ширење на пријателство и братство“
Потсетувајќи дека се преземени важни чекори за подобрување на состојбата на турското население во многу балкански земји, Куртулмуш рече дека добар пример за тое е фактот дека турскиот јазик во Северна Македонија се употребува од 21 Декември 1944 година, а се слави од раните 2000-тите како Ден на наставата на турски јазик.
„Балканските земји се место каде што имаме дел од нашите стапалки и наше минато. Дадов пример вчера. Ѓорге Иванов рече: ‘Најважниот систем што човештвото некогаш го видел за заеднички живот во мир беше системот на отоманската нација’. Османлиите беа способни шест века да ги задржат на едно место сите различни религии, секти и племиња на балканските простори. Знаеме и дека ова има историски позитивна перцепција. Тоа е многу важно. Затоа мора да се бориме со сите наши средства да шириме пријателство и братство на овие места. И нашите медиуми, нашите институции за културна дипломатија, нашите бизнисмени... На пример, турските бизнисмени отвораат приближно десет илјади работни места во оваа земја, спроведуваат големи проекти. Истото важи и за другите балкански земји.“
Куртулмуш изјави дека географијата во која се наоѓа Туркије е најпроблематичната географија во светот и нагласи дека Туркије е силна земја.
Куртулмуш рече: „Како Туркије постигнавме голем моментум. Со други зборови, добивме значителен импулс во однос на постоењето како силна земја во светот, како во решавањето на регионалните проблеми, така и во глобалните равенки. Се надеваме дека ќе можеме да продолжиме, зголемувајќи го тоа“.
- „Туркије ја споделува својата мирољубива перспектива со двете страни“
Осврнувајќи се на конфликтните области во регионот, Куртулмуш рече дека Туркије секогаш има перспектива за мир кон конфликтите.
Куртулмуш рече дека Туркије прави напори за мирно завршување на руско-украинската војна, која во потполност влијание врз Европа и силно влијание врз светот.
Куртулмуш рече дека мировниот процес, кој дојде речиси до конечен потпис на разговорите меѓу двете земји во Долмабахче во Истанбул, бил прекинат од некои земји кои не сакале војната да заврши, и своето обраќање го продолжи со зборовите:
„Во овој момент, со оглед на околностите, мислам дека се појави нова можност да се стави крај на оваа војна. Се надевам дека ќе биде можно да се постигне траен, праведен мир што ќе го прифатат двете страни. И тука Туркије ја сподели својата мирољубива перспектива со двете страни и се стремиме да влијаеме на тоа. Се разбира, тамошниот мир ќе донесе олеснување што ќе влијае и на нас.“
- „Опозицијата реагираше брзо и постигна резултати“
Куртулмуш се осврна и на случувањата во Сирија, зборувајќи дека некои групи дале коментари за соборувањето на режимот на Баас, велејќи: „Тоа се случи многу брзо“.
Претседателот на ТБММ Куртулмуш во врска со тоа рече:
„Што, многу брзо? Постои режим на угнетување што трае 61 година. Чашата се прели. Кога условите станаа погодни, опозицијата брзо презеде акција и постигна резултати.“
Потенцирајќи дека како Туркије посочуваат на три фундаментални прашања во Сирија, Куртулмуш рече дека вложуваат големи напори за заштита и обезбедување на територијалниот интегритет на Сирија.
- „Сега Израел е допрен и повикан на одговорност“
Куртулмуш посочи дека е неопходно да се осигура сите терористички организации кои ја претворија Сирија во засолниште на терористите да се исчистат од сириска територија.
Куртулмуш зборуваше дека во Сирија треба да се формира структура во која ќе бидат претставени сите општествени групи и дека Туркије ќе даде сериозна поддршка во овој поглед.
Куртулмуш подвлече дека Израел мора да биде запрен за да може човештвото да го изгради следниот процес.
Наведувајќи дека Израел мора да одговара за геноцидите, Куртулмуш рече дека одлуките на Меѓународниот суд на правдата (МСП) и Меѓународниот кривичен суд (МКС) во врска со израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху и израелските функционери воведоа нова ера од аспект на човештвото.
Куртулмуш истакна дека претходните години, кога се зборувало дека „Меѓународниот суд на правдата ќе пресуди против Израел“, никој не би поверувал во тоа. Нагласувајќи дека во минатото постоела слика дека „Израел е недопирлив“, Куртулмуш истакна:
„Сега Израел е допрен и е повикан на одговорност. Се надеваме дека тие ќе одговараат пред Меѓународниот кривичен суд и дека Нетанјаху и неговиот тим ќе одговараат, исто како Радован Караџиќ. Ова е нова пресвртница од аспект на човечката историја. Дозволете ми да кажам, дека милионите луѓе кои излегоа на улиците и демонстрираа низ целиот свет, особено во западните земји, имаа многу големо влијание за постигнување на овој резултат. Уште од самиот почеток го нарекуваме ‘фронт на човештвото’. Човечкиот фронт реагираше многу моќно. Гледаме дека таков резултат произлезе како резултат на оваа реакција. Се надевам дека ќе се спроведе. Имаше многу земји, дури и западни земји, кои рекоа 'Ќе го спроведеме'. Уште од првиот момент кога се слушна одлуката, имаше земји кои рекоа ‘Ако дојде кај нас, ќе го приведеме’. Сето ова укажува на тоа дека за Израел започна нова ера.“
- „Ова се добри денови за Израел“
Куртулмуш рече дека треба да се формира суверена палестинска држава со територијален интегритет во границите од 1967 година.
Нагласувајќи дека треба да се постигне резултат кој ќе гарантира заштита на светите места на муслиманите и христијаните, особено на џамијата Ал Акса, и кој ќе обезбеди оние кои ги узурпирале домовите на Палестинците да ги напуштат овие места, Куртулмуш истакна дека започнува нов процес и за палестинската и за израелската страна.
„Искрено, мислам дека ова се добри денови за Израелците. Претпоставувам дека им претстојат потешки и попроблематични денови“, коментираше Куртулмуш.
