Aldijana Hadzic,Ahmet Nurduhan
13 Септември 2022•Ажурирај: 15 Септември 2022
САРАЕВО (АА) - АЛДИЈАНА ХАЏИЌ –
На 5. Меѓународниот фестивал на документарен филм „Ал Џезира Балканс“ (AJB DOC) во Босна и Херцеговина прикажан е документарниот филм „Сараево сафари“ на словенечкиот режисер и сценарист Миран Жупаниќ, кој поради својата интригантна тема предизвика огромен интерес кај јавноста и медиумите недели пред прикажувањето, пишува Агенција Анадолија (АА).
Документарниот филм прикажан на фестивалот, кој започна на 9 септември и ќе трае до денес (13 септември), е приказна за богатите странци кои со пари ја плаќале можноста од позициите на Војската на Република Српска да пукаат по цивилите во опколено Сараево за време на војната во Босна и Херцеговина 1992-1995 година.
Агенција Анадолија (AA) е глобален комуникациски партнер на фестивалот.
Во изјава за АА, режисерот Жупаниќ изјави дека документарецот ја открива реалноста на опсадата на Сараево.
Наведувајќи дека документарецот е за богатите луѓе кои за време на војната ги посетуваат позициите на Војската на Република Српска околу Сараево и тргнуваат во „лов на луѓе“, Жупаниќ рече дека првата станица на „ловот на луѓе“ бил Белград, и дека на проектот работеле повеќе од 3 години.
Тој истакна дека за „сафарито“ прв пат слушнале во 2019 година од продуцентот Франчи Зајц, кој слушнал различни приказни во 1993 и 1994 година, од кои едната била за „сафарито“.
- Потрага по сведоци -
Наведувајќи дека тешко било да се поверува на оваа приказна, Жупаниќ рече дека Зајц имал сведок Словенец кој работел за една американска агенција и дека за време на војната често бил на боиштата. Не пукал, туку бил набљудувач.
Жупаниќ рече дека се сретнал со човекот, но дека од самиот почеток бил малку скептичен.
„Му верував, но тоа не беше доволно за филмот. Не може приказната да се напише со еден сведок, особено не така необична и неверојатна“, рече Жупаниќ.
Раскажа дека потоа почнале да трагаат по повеќе сведоци:
„Тука повторно главен беше мојот колега, продуцентот Франчи Зајц. Тој го правеше истражувањето затоа што имаше контакти во Босна и Херцеговина, а првиот кој некако нè повлече понатаму беше Неџад Латиќ, кој го запозна Франчи со човек по име Един, кој бил разузнавач во Армијата на Босна и Херцеговина за време на војната, и кој се сретнал со таков случај.“
Додаде дека во тој момент веќе имале двајца сведоци, но дека ја продолжиле потрагата за уште сведоци кои на кој било начин имале директен контакт со тој феномен.
Истакна дека пронашле уште неколку лица спремни да говорат, но дека подоцна, најверојатно од страв, се откажале.
Потенцирајќи дека премиерата на филмот е одржана во Сараево, Жупаниќ рече: „Многу сум среќен бидејќи сметам дека ова е пред сè сараевска приказна и не би се чувствувал добро да не почневме од тука.“
Жупаниќ рече дека филмот планираат да го прикажат во Словенија и во Истанбул.
- Филмот отвора ново ниво на човековото зло -
Филмот вклучува сведочење на два извора, три лица кои биле жртви на снајперисти. Покрај тоа, вклучени се и архивски снимки од Сараево и Босна и Херцеговина од периодот 1993-1994 година, како и едноминутен материјал откупен од агенција.
Тој се осврна и на значењето на филмот за запознавање на психологијата на луѓето.
„Клучното прашање е какви луѓе го прават тоа? Каков е нивниот психолошки, социјален профил? Мислам дека на тој феномен, на луѓето кои на другите луѓе гледаат како на „дивеч“ треба да се посвети малку повеќе внимание. Да се запрашаме каков е нивниот морал и што сме ние обичните луѓе во нивните очи? Затоа што ако на едни гледаат како на „дивеч“, веројатно така би гледале и на сите нас, ако се најдеме во таква ситуација пред нивниот нишан“, рече Жупаниќ.
Истакна дека со оглед на тоа што филмот обработува малку истражен феномен, значаен е од историски аспект, како и од аспект на откривањето на вистината за тоа што се случувало во Сараево во воениот период.
- Опсадата на Сараево -
Опсадата што ја започнаа српските војници на 5 април 1992 година траеше до 14 декември 1995 година, кога беше потпишан Дејтонскиот мировен договор со кој заврши војната.
За време на опсадата на Сараево, која се смета за најдолгата опсада во историјата на модерното војување, врз градот паднаа околу 500.000 бомби, животот го загубија 11.541 лице, над 80 отсто од зградите беа оштетени, а инфраструктурата е целосно уништена.
