ئەنقەرە
كۆمەڵەی سینەماكار و تەلەفزیۆنكارانی كوردستان (Kursi- Kurd) لە هۆتێلی مارینەم پانێلێكی بە ناوی كوردەکانی سۆڤییەتی پێشووی ساز كرد و سەرۆکی كوردەکانی قەزاقستان پڕۆفیسۆر دكتۆر كینازێ ئیبراهیم و رۆژنامەنووس و نووسەر سالح كەڤیربری وەكو قسەكەر ئامادەی پانێلەكە بوون و چەند گوتەیەكیان لە بارەی كوردەکانی سۆڤییەتی پێشووە پێشكەش كرد.
لەو پانێلەدا پڕۆفیسۆر كینازێ ئیبراهیم گوتی: "دوای هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ئەرمەنستان رەوشی كورد لە ئەرمەنستان گۆڕا، پێویستە مرۆڤ عیزەتی هەبێت بۆ ئەوەی نەتەوەكەی رزگار بكات، لە قوتابخانە تا پۆلی هەشت و نۆ دەمانگوت ئێمە ئازەرین و كورد نین و شەرممان دەكرد بەڵام كاتێك ساڵی 1958 مەلا مستەفا بارزانی هاتە ئەرمەنستان ئەو رەوشە گۆڕا و دەیانگوت شای كوردان هاتووە و لئازاریان دەداین و دەیانگوت كورد چییە كە شای هەبێت، كاتێك بارزانی چوو لای سەركۆماری ئەرمەنستان و گوتی با گەنجانی كورد لە زانكۆكاندا بە كوردی بخوێنن، دواتر ژمارەیەك گەنج بە كوردی درێژەیان بە خوێندندا، ساڵی 1955 رادیۆی یەریڤان هەبوو بەڵام رۆژانە نیو سەعات پەخشی دەكرد، رۆژنامەی رێیا تازە هەفتانە یا دوو هەفتە جارێك دەردەچوو و دواتر كوردانی ئەرمەنستان دەستیان پێكرد لە ماڵی خۆیانیشدا بە كوردی قسەیان دەكرد و ئاماژەیان بەوە كرد كە كوردن".
كینازێ ئیبراهیم باسی لە چۆنێتی رۆیشتنی كوردان بۆ سۆڤییەت كرد و گوتی: "سەدا 90ی كوردەکانی سۆڤییەت لە باكووری كوردستانەوە هاتوونە و لە رۆژهەڵاتی كوردستانیشەوە ژمارەیەك زۆر كورد چوونە ئازەربایجان، ساڵی 1826 زیاتر لە سێ هەزار ماڵی موسڵمانی كورد لە هەرێمی سەرحەدەوە چوونە سۆڤییەت، رووباری ئاراس سنووری نێوان توركیا و سۆڤییەت بوو و كوردەکان لە نزیك ئەو رووبارە خانوویان بۆ خۆیان دروست كرد، سەردەمانێك سوپای سور رێگای هاتوچۆی داخست و دوای ساڵی 1826 رێگای هاتوچۆ داخرا و بەشێك لەو كوردانە لەو بەری رووبارەكە مان و بەشێكی دیكە لەمبەری رووبارەكە و سوپای سوور رێگەی نەدەدا بەو كوردانە كە بۆ ئەملای رووبار بپەڕێنەوە و ئەوانی دەكوشت".
ئەو سەرۆکەی كوردەکانی قەزاقستان گوتیشی: "ساڵی 1937 كوردەكان سواری ئەو شەمەندەفەڕانە كران كە ئاژەڵەكانیان پێ دەگواستنەوە و رەوانەی قەزاقستان و ئاسیای ناوەڕاست كران، لە وەرزی زستاندا ژمارەیەكی زۆر كورد لە رێگادا گیانیان لەدەست دا و ئەوانەی گیانیان لەدەست دەدا لە شەمەندەفەڕەكە دەخرانە خوارەوە و دوای 15 تا 20 رۆژ دەگەنە قەزاقستان بەڵام هیچ زمانێك بێجگە لە زمانی كوردییان نەدەزانی".
كینازێ ئیبراهیم باسی لە كردنەوەی رادیۆی یەریڤان كرد و گوتی: "زمان، كولتوور و مێژوو و ئەدەبیاتی كورد لە ئەرمەنستان بەرەو پێشەوە چوو، دەوڵەت بڕیاری دا كە رادیۆی یەریڤان بكرێتەوە و رۆژنامەی كوردی دەربچن، ئەمە سیاسەتی دەوڵەت بوو و دەوڵەت ئەو سیاسەتەی بە دەستی كورد جێبەجێ دەكرد و ئەمڕۆ سەدا 90ی كوردەکانی سۆڤییەت بە زمانی خۆیان قسە دەكەن و ئاسمیلە نەبوونە، ئاسمیلاسیۆنی گەورەی كورد لە ئازەربایجان كرا چونكە لە قوتابخانەكاندا بە زمانی ئازەری دەیانخوێند، دراوسێی ئازەری بوون و ژن و ژن خوازی لە نێوان كورد و ئازەرییەكاندا بەرەو پێشەوە چوو و بەو جۆرە نزیكەی 500 هەزار كورد ئاسمیلە بوون".
پڕۆفیسۆر دكتۆر كینازێ ئیبراهیم ئاماژەی بەوە كرد كە: "كوردەکانی سۆڤییەت سێ جار راگوێزراون و زوڵمێكی گەورەیان لێكراوە، كاتێك یەكێتی سۆڤییەت هەڵوەشا، یەكێتی كوردانیش هەڵوەشا و ژمارەیەكی زۆر لە كوردەکانی ئەرمەنستان دەرچوون و دابەش بوون، جاری یەكەم ساڵی 1937 راگوێزران و جاری دووەم ساڵی 1944 و جاری سێیەمیش ساڵانی 1988 تا 1990 راگوێزران، نەتەوەیەك كە ئەوەندە زوڵمی لێكرا بەڵام خوا رەحمی پێكرد و ئێستا لە قەزاقستان و قرقیزستان كورد هەیە و گەیشتووەتە ئاستێكی زۆر باش".
