Novi Sad: Obeleženo 80 godina od Novosadske racije

Nizom komemorativnih programa u Novom Sadu je danas obeležena 80. godišnjica od Novosadske racije, dana kada su mađarski fašisti od 21. do 23. januara 1942. pobili i pod led Dunava bacili više od hiljadu Novosađana, najviše Srba i Jevreja.

Centralno obeležavanje ovog tragičnog događaja u istoriji Novog Sada održano je na Keju žrtava racije, kod spomenika "Porodica", javlja Anadolu Agency (AA).

Novosadski gradonačelnik Miloš Vučević rekao je da s ovog skupa, pored spomenika podignutog u znak sećanja na sve žrtve fašističkog zla, s mesta na kom se susreću bol zbog nevinih žrtava i vera u ljudsko dobro i božansko praštanje, želi da pošalje poruku da fašizam i nasilje u Srbiji nemaju nikakvu budućnost.

"Neka i ne pokušavaju, neće im proći. Nikada nećemo izgubiti glas podsećajući na istinu da se pogrom poput Novosadske racije nikada više i nigde ne ponovi. Novosadska racija je bilo isplanirano i organizovano najsvirepije ubijanje nevinih ljudskih bića. Zločinci imaju imena i prezimena i to mora svima da bude jasno", kazao je Vučević.

On je zatražio podršku za inicijativu da Novosadska racija kao lekcija uđe u zvanični školski program Republike Srbije, da se mladi naraštaji uče da se takva zlodela nikada ne ponove, da nauče da brane pravo na život, izbor i različitost, kao i da se u Novom Sadu izgradi memorijalni centar posvećen sećanju na Novosadsku raciju, u kojem će na jednom mestu biti sabrani sva svedočanstva, činjenice i uspomene i negovati sećanje na sve nevine žrtve zloglasne racije.

"Taj zločin je zauvek obeležio Novi Sad, ali ga nije obeshrabrio. Učinio da je gradom simbolom pobede i slobode. Učinio je naš Novosađane svih nacionalnosti i veroispovesti najvećim borcima protiv fašizma", ocenio je gradonačelnik Novog Sada i pozvao na jedinstvo da se savladaju sve podele i da se zajedno razmišlja o budućnosti, "jer jedino tako možemo da je imamo".

Verski pomen žrtvama racije služili su predstavnici jevrejske zajednice - vrhovni rabin Srbije Isak Asijel, a u ime Srpske pravoslavne crkve episkopi Stefan, Jerotej i Damaskin uz sasluženje novosadskog pravoslavnog sveštenstva.

Kod spomenika "Porodica" vence su položili predstavnici Grada Novog Sada, Skupštine Vojvodine, ambasade Izraela, Mađarske, Nemačke, Sjedinjenih Američkih Država, Bugarske i Crne Gore, Jevrejske opštine Novi Sad, Saveza Jevrejskih opština Srbije, Matice romske te potomci žrtava Novosadske racije, a venac u pomen na žrtve Novosadske racije spušten je i s broda u Dunav.

Novosadska racija deo je kampanje koje su mađarske okupacione snage sprovele u južnoj Bačkoj uoči pravoslavnog Božića u Šajkaškoj oblasti, a racija je krajem januara okončana u Bečeju, ostavljajući iza sebe, prema podacima istoričara, više od 4.000 mrtvih najviše Srba, Jevreja i Roma, od čega oko 500 dece. Tačan broj žrtava se ne zna, pošto su ubijane i pod led Tise i Dunava bacane čitave porodice iza kojih nije ostalo živih svedoka.