Mescid-i Aksa İslam dünyası için kırmızı çizgidir

EDİRNE - SALİH BARAN - CİHAN DEMİRCİ

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi (TASAM) Başkanı Süleyman Şensoy, "Mescid-i Aksa, Filistinliler içinde İslam dünyası içinde kırmızı çizgidir. Elbette bu son günlerdeki olaylar intifadayı ateşleyebilir ama bu Filistinliler'in mevcut kazanımlarının yok olmasına yol açabilir" dedi.

Şensoy, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Ortadoğu ve Kuzey Afrika'yı içerisine alan MENA bölgesinin büyük kaos içerisinde olduğunu söyledi.

Kaosların, karışıklıkların, iç savaşların yaşandığı bölgenin İsrail'in işine geldiğini ifade eden Şensoy, şöyle konuştu:

"Suriye, Irak, Lübnan, Türkiye'nin, mülteci gibi kendine has sorunları var. Mısır'da darbeyle ve devamında seçimle işbaşına gelen bir yönetim var. Libya'da iç savaş var. Dolayısıyla MENA bölgesi çok karışık. Bu tabii İsrail için iyi bir fırsat. Olayın diğer tarafı da Filistin'i İngiltere'den başlayarak bağlayıcılığı olmasa da parlamentoların tanıması, bazı ülkelerin de hükümet nezdinde tanıması İsrail'de bir panik havası oluşturdu çünkü her ne kadar müzakereler yürüyorsa da tam bağımsız Filistin'i desteklemiyorlar. Bu anlamda bunun yeni bir provokatif süreç olması bekleniyor. Hem Filistinliler'in vereceği tepki hem de Türkiye, İran, Mısır gibi ülkelerle batılı ülkelerin tepkileri önemli."

Şensoy, İslam İşbirliği Teşkilatı'nın, krizin derinleşmeden çözülmesi için olaylara karşı güçlü inisiyatif üretmesi gerektiğini vurguladı.

"İyi bir politika üretilmeli" 

Şensoy, İsrail'in tahriklerine duygusal değil doğru reflekslerle karşılık verilmesinin çok önemli olduğunu vurguladı. 

Mescid-i Aksa'nın önemine değinen Şensoy, şöyle devam etti:

"Mescid-i Aksa Filistinliler için de İslam dünyası için de kırmızı çizgidir. Elbette bu son günlerdeki olaylar intifadayı ateşleyebilir ama bu Filistinliler'in mevcut kazanımlarının yok olmasına yol açabilir. Batılı cenahtaki tanımalar İsrail'i çok tedirgin etti dolayısıyla Filistin'i tahrik ederek, üzerine tabiri caizse saldırmaya ve onların bir çatışma içerisinde mevcut kazanımlarını yok etmeyi deneyecektir. Dolayısıyla çok duygusal hareket  etmeden bütün aktörlerin iyi bir politika üretmesi ve iyi bir refleks üretmesi gerekiyor." 

Şensoy, İsrail'i reel politikalara davet edecek bölgesel ve uluslararası baskıların önemli olduğunu vurguladı.

Dünya artık eşitler arasında yönetilen küresel bir sistem olduğunu ancak ABD'nin eşitler arasında birinci konumda bulunduğunu aktaran Şensoy, şunları kaydetti:

"İsrail, ABD ilişkileri göreceli de olsa her zaman çok iyidir. Yani dönemsel kavgalara pek bakmamak lazım. Hem Avrupa hem ABD bazında İsrail'e yönelik bir zemin kaybının da olduğunu söylemek gerekiyor. Dediğim gibi bütün bunların, İsrailliler'in Filistinliler'in mevcut kazanımlarını ellerinden geri alma noktasında bir tahrik olduğu anlaşılıyor. Bundan kaçınmak gerekiyor, yani Filistinlilerin mevcut kazanımlarını korumak tanınırlıklarını mevcut görece de olsa zayıf da olsa devlet düzenlerinin güçlendirilmesini sağlamak gerekiyor. Çok ani duygusal tepkiler İsrail'in olası planlarına hizmet edebilir."