5G standardına adını yazdıran Türk profesöre altın madalya

ANKARA - Selma Kasap

Dünya telekomünikasyon sektörü, sadece insanların değil cihazların da birbiriyle haberleşmesine olanak sağlayacak 5G'ye geçmeye hazırlanırken, dünya bilim otoriteleri, Türk bilim insanı Prof. Dr. Erdal Arıkan'ı, bu teknolojide kritik rol oynayan "kutupsal kodlar" adlı çalışması için altın madalyaya layık gördü.

AA muhabirinin aldığı bilgiye göre, yeni bir telekomünikasyon devrimi yaratacak 5G teknolojisinin uygulama alanlarına hizmet verebilecek kodlama yöntemlerinden biri Bilkent Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdal Arıkan tarafından geliştirildi.

Daha önce 2010 yılında IEEE Information Theory Society Makale Ödülü'nü ve 2013 yılında IEEE W.R.G. Baker Ödülünü alan Arıkan'ın buluşu yurt içinde de 2010 Sedat Simavi Bilim Ödülü ve 2011 Kadir Has Vakfı Bilim Ödülü'ne layık görüldü.

Arıkan'ın çalışması 2016'da 5G uygulama standartları arasına alınırken Dünya Telekomünikasyon devi Huawei firmasınca, söz konusu buluşu temel alan yeni bir 5G teknolojisi kullanıldığı açıklandı.

ABD merkezli uluslararası kuruluş Dünya Elektrik Elektronik Mühendisleri Meslek Örgütü (IEEE) tarafından her yıl "Enformasyon Bilimi, Sistemleri ve Teknolojisine çok üst seviyede katkı sağlayan" bir bilim insanına verilen IEEE Richard W. Hamming Madalyası'na bu yıl Bilkent Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü'nden Prof. Dr. Erdal Arıkan'ın layık görüldüğü açıklandı.

Arıkan bilim dünyasınca telekomünikasyonun en değerli ödüllerinden kabul edilen bu madalyayı "Enformasyon ve haberleşme kuramına katkıları, kutupsal kodların keşfi ve kutupsallaştırma tekniklerine katkıları" nedeniyle alacak.

Arıkan'a madalyası, Mayıs 2018'de San Francisco'da düzenlenecek IEEE Vizyon ve Yenilikçilik Zirvesi'nde takdim edilecek. Ödül kapsamında altın madalyanın yanı sıra bir de para ödülü yer alıyor.

Sıfıra yakın hata ile haberleşme sağlıyor

Türk bilim insanı Arıkan'ın "kutupsal kodlar" adlı buluşu daha önce de kriptolojinin bilimsel çalışmalarında büyük etkisi olan Shannon Enformasyon Kuramı'nda 60 yıldır açık olan bir problemi çözdüğü için ilk günden başlayarak endüstri tarafından büyük ilgi gördü.

Arıkan, 2009'da yayımlanan bir makalesi ile bu konuyu bilim dünyasına takdim etmiş ve bilim insanı Claude Shannon tarafından 1948'de ortaya atılan enformasyon kuramının en temel problemine kökten çözüm getirmişti. Kutupsal kodlar, "Shannon Kanal Kapasite Sınırı"na ulaştığı kanıtlanabilen ilk ve tek kod çözme yöntemi olarak kabul ediliyor.

"Kutupsal kodlar", bilginin kablolu ya da kablosuz bir iletişim kanalı üzerinden aktarılması sırasında, çevre gürültüsünün sinyal üzerine eklenmesi nedeniyle iletişimde oluşan hataları sıfıra indirerek haberleşmeyi sağlıyor.

Her cep telefonunda Türk imzası olacak

Sade yapısı nedeniyle, "Kutupsal kodlar"ın, fiziksel nesnelerin birbirleriyle veya daha büyük sistemlerle bağlantılı olduğu iletişim ağı olarak tanımlanan "nesnelerin interneti" ve 5G'nin getireceği yeni hizmetlerde de kullanılması söz konusu olacak.

Bu konuyla ilgili çalışan standart komitelerinde, "kutupsal kodlar" ile mevcut yöntemler arasında büyük bir rekabet yaşanıyor.

Veri transferinin, en güvenilir ve en az gecikmeyle transferini sağlayan Arıkan'ın buluşundaki algoritmaların, yakın gelecekte 5G standardına uygun her cep telefonunda yer alması öngörülüyor.