Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile Vergi Usul Kanunu'nun fatura nizamına ilişkin maddesine eklenen hükümle Hazine ve Maliye Bakanlığı, mal veya hizmetin nevi, miktarı, fiyatı, tutarı, satışın yapılma şekli, faaliyet konusu, sektör veya mükellefiyet türünü ayrı ayrı veya birlikte dikkate alarak, bu süreyi indirmeye ya da faturanın, malın teslim edildiği veya hizmetin yapıldığı anda düzenlenmesi zorunluluğu getirmeye yetkili kılınıyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığına, Petrol Piyasası Kanunu ile Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapan Kanun kapsamında lisansa tabi faaliyetlerde bulunanlar ile bandrol, pul, barkod, hologram, kupür, damga, sembol gibi özel etiket ve işaretleri kullanma zorunluluğu getirilen ürünleri imal veya ithal edenlerden; yeni işe başlayanlarda 10 milyon lirasına kadar, faaliyeti devam edenlerde 100 milyon lirasını geçmemek üzere bir önceki hesap dönemine ait brüt satışlar toplamının yüzde 1'ine kadar, ayrıca bandrol, pul, barkod, hologram, kupür, damga, sembol gibi özel etiket ve işaretler verilmesinden önce bu ürünler nedeniyle hesaplanan ÖTV ve KDV tutarının toplamına kadar, doğacak vergilerin tahsil güvenliğini sağlamak amacıyla Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "teminat ve değerlendirmesi" maddesinde yer alan menkul mallar hariç olmak üzere, anılan maddede sayılan türden teminat alma ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemede yetki verilecek.
Teminat istenilmeyecek haller ile istenilecek teminatın belirlenmesinde; mükelleflerin vergiye uyumları, faaliyet alanı, hukuki statüsü, mükellefiyet süresi, aktif veya öz sermaye büyüklüğü, çalışan sayısı, hakkında sahte veya içeriği itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme veya kullanma yönünde olumsuz rapor ya da tespit bulunup bulunmadığı, iş veya üretim hacmi ile ürün ve mükellef grupları dikkate alınacak.
Bu zorunluluklara uymayanlara 25 bin liradan az ve 1 milyon liradan fazla olmamak üzere, bir önceki hesap dönemine ait brüt satışlar toplamının binde 3'ü tutarında özel usulsüzlük cezası kesilecek.
Hazine ve Maliye Bakanlığınca yetkilendirilmediği halde, ödeme kaydedici cihaz mührünü kaldıran, donanım, yazılımı değiştiren, yetkilendirilmiş olsun ya da olmasın ödeme kaydedici cihazın hafıza birimlerine, elektronik devre elemanlarına, harici donanım, yazılımlarla olan bağlantı sistemine ya da kayıt dışı satışın önlenmesi için kurulan elektronik kontrol ve denetim sistemleri veya ilgili diğer sistemlere fiziksel veya bilişim yoluyla müdahale ederek; gerçekleştirilen satışlara ait mali belge veya bilgilerin cihazda kayıt altına alınmasını engelleyen, cihazdaki bilgileri değiştiren, silen, ödeme kaydedici cihaz veya bağlantılı diğer donanım ve sistemler ya da kayıt dışı satışın önlenmesi için kurulan elektronik kontrol ve denetim sistemleri veya ilgili diğer sistemler tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığı veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarına elektronik ortamda iletilmesi gereken belge, bilgi veya verilerin iletilmesini önleyen, bunların gerçeğe uygun olmayan şekilde iletilmesine sebebiyet verenler, 3 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak.
Bu suçların işlendiğinin inceleme sırasında tespitinde, incelemenin tamamlanması beklenmeksizin, sair suretlerle öğrenilmesi halinde ise incelemeye başlanmaksızın vergi müfettişleri ve yardımcılarınca, bu tespitlere ilişkin rapor düzenlenecek, rapor değerlendirme komisyonunun mütalaasıyla birlikte durum cumhuriyet başsavcılığına bildirilecek. Kamu davası açılması için incelemenin tamamlanması şartı aranmayacak.
Komisyonda kabul edilen önergeyle Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) olan vadesi geçmiş prim ve idari para cezası borçları da düzenleme kapsamına dahil edildi.
Bu bağlamda Petrol Piyasası Kanunu'na göre, dağıtıcı, ihrakiye teslimi ve bayilik lisansları ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca (EPDK) belirlenen diğer lisans türlerine ilişkin lisans başvurusu, lisans tadili veya lisans süresi uzatılmasına ilişkin taleplerin yerine getirilmesi için SGK'ye vadesi geçmiş prim ve idari para cezası borcu ile vergi dairelerine Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un, "amme alacağı ödenmeden yapılmayacak işlemler ile işlem yapanların sorumlulukları" maddesi kapsamında vadesi geçmiş borç bulunmaması gerekecek.
Lisans sahiplerinin vadesi geçmiş borcu bulunmadığına dair bilgiler, EPDK tarafından Gelir İdaresi Başkanlığı ve SGK'den temin edilecek. EPDK, buna ilişkin usul ve esasları Gelir İdaresi Başkanlığı ile SGK'nin görüşünü alarak belirleyecek.
Dağıtıcı lisansı sahibi, EPDK tarafından yetkilendirilen tüzel kişiler aracılığı ile denetim sistemini kuracak ve uygulayacak. Denetim sistemini kuracak ve uygulayacak tüzel kişilerde aranacak idari, mali ve teknik şartlar ile bu tüzel kişilerin hak ve yükümlülüklerini EPDK belirleyecek. Denetim sisteminin kurulması ve uygulanmasına ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesinden lisans sahibi ile Kurumca yetkilendirilen tüzel kişiler müştereken sorumlu olacak. Bu düzenleme, 1 Ocak 2022 tarihinde yürürlüğe girecek.
Petrol Piyasası Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, dağıtıcılar, herhangi bir dağıtıcıdan aldıkları akaryakıtı başka bir dağıtıcıya satamayacaklar. Bu hükmün yürürlük tarihi de 1 Ocak 2022 olacak.
Düzenlemeyle Petrol Piyasası Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, bayi denetim sisteminin kurulmasında ve uygulanmasında dağıtıcı lisansı sahiplerine hizmet veren otomasyon şirketlerinin yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde, dağıtıcı lisansı sahiplerinin yanı sıra bu şirketlere de idari yaptırım uygulanabilecek.
"Petrol Piyasası Kanunu'na göre yapılan talep veya işlemlerde, kanuna karşı hile veya yalan beyanda bulunulduğunun tespiti halinde lisans iptal olunur." hükmü kapsamında lisansı iptal olanlara yeniden lisans verilmeyecek.
Lisans sahibinin tüzel kişi olması durumunda söz konusu iptale konu fiilin işlendiği tarih itibarıyla yüzde 10'dan fazla paya sahip ortaklar, yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile temsil ve ilzama yetkili olanlar ve bu kişilerin ortak, yönetim kurulu başkan veya üyesi olduğu ya da temsil ve ilzama yetkili olduğu tüzel kişiler lisans sahibi olamayacak.
Muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme, bu belgeleri kullanma, belgelerin asıl veya suretlerini tamamen ya da kısmen sahte olarak düzenleme veya bu belgeleri kullanma suçları ile kanun teklifiyle getirilen suçların işlendiğinin Cumhuriyet başsavcılığına bildirilmesiyle birlikte kurum tarafından rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tabi tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar geçici olarak durdurulacak ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmeyecek.
Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansı iptal edilecek. Bu kapsamda kalan fiillere ilişkin olarak verilen idari para cezaları ödenmediği müddetçe lisansa konu tesis için lisans verilmeyecek. Bu kapsamda suçlara ilişkin vergi incelemesi sonuçlanıncaya kadar söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişi de lisans sahibi olamayacak.
Dağıtıcılar arası akaryakıt ticaretine ilişkin hükümlere aykırı davrandığı tespit edilen dağıtıcılara idari para cezası uygulanacak. Aynı hükümlere aykırılığın lisans sahibi tarafından iki yıl içinde tekrar edilmesi halinde dağıtıcı lisansı iptal edilecek.
Teklif kapsamında lisansa tabi faaliyetlerde bulunanlardan, Vergi Usul Kanunu'ndaki ilgili hükümlere göre istenilen teminatı vermeyenlerin ilgili piyasa faaliyeti, teminat verilinceye kadar durdurulacak ve bu süre içinde söz konusu tesis veya faaliyet için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmeyecek.
Komisyonda kabul edilen önergeyle Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) olan vadesi geçmiş prim ve idari para cezası borçları da düzenleme kapsamına dahil edildi. Bu bağlamda Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'da yapılan değişikliğe göre, dağıtıcı ve otogaz bayilik lisansları ile EPDK tarafından belirlenen diğer lisans türlerine ilişkin olarak lisans başvurusu, lisans tadili veya lisans süresi uzatılmasına ilişkin taleplerin yerine getirilmesi için SGK'ye vadesi geçmiş prim ve idari para cezası borcu ile Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmaması şartı aranacak.
Lisans sahiplerinin vadesi geçmiş borcu bulunmadığına dair bilgiler, kurum tarafından SGK ve Gelir İdaresi Başkanlığından temin edilecek. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları SGK ve Gelir İdaresi Başkanlığının görüşünü alarak belirlemeye EPDK yetkili olacak.
Düzenleme çerçevesinde lisansa tabi faaliyetlerde bulunanlardan, Vergi Usul Kanunu'nun belirlenen hükümlerine göre istenilen teminatı vermeyenlerin ilgili piyasa faaliyeti, teminat verilinceye kadar durdurulacak ve bu süre içinde söz konusu tesis veya faaliyet için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmeyecek.
Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nda yapılan değişiklikle, petrol türevli ürünlere ilave olarak EPDK'den izin alınmaksızın herhangi bir üründen üretilen maddelerin akaryakıt olarak; ikmal edilmesi, satışa arz edilmesi, satılması, bulundurulması, bu özelliğini bilerek ticari amaçla satın alınması, taşınması veya saklanması da kaçakçılık suçları kapsamına dahil edilecek.
Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Cengiz Yavilioğlu, görüşmeler sırasında milletvekillerinin sorularını yanıtlarken, 2019 yılında 8 bin 632 akaryakıt istasyonunda ödeme kayıt cihazlarına yönelik 38 bin denetim yaptıklarını belirtti.
KDV beyannameleri ve EPDK verileriyle kayıt dışılığın ne kadar olduğuna ilişkin bir senaryo oluşturduklarını anlatan Yavilioğlu, "Gelir İdaresi Başkanlığınca yapılan anlık denetimlerde riskli 2 bin 379 mükellef olduğu belirlendi ve bu mükelleflerin KDV matrahı 66 milyar lira olarak tespit edildi. Mükelleflerin yaklaşık yüzde 30'unda risk faktörüne rastlandı. Risk faktörü olarak dikkate alınan hususlar irdelendiğinde resmi kayıtlara yansımayan satış verilerinin yaklaşık yüzde 30'a ulaştığı tespit edildi. Buradan hareketle riskli olduğu değerlendirilen akaryakıt istasyonlarında, yıllık bazda 19,1 milyar liralık kayıt dışı satış olduğu tahmini ortaya çıkıyor. Bunun üzerinden yıllık yaklaşık 7,6 milyar liralık bir vergi kaybı olduğu tahmin ediliyor." diye konuştu.
Anadolu Ajansı web sitesinde, AA Haber Akış Sistemi (HAS) üzerinden abonelere sunulan haberler, özetlenerek yayımlanmaktadır.Abonelik için lütfen iletişime geçiniz.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
