Maraş'ın işgalinde 105 yıl önce düşmana ilk kurşunu ateşleyerek kentteki Milli Mücadele'yi başlatan Sütçü İmam, vefatının üzerinden 102 yıl geçmesine rağmen unutulmuyor.
AA muhabirinin çeşitli kaynaklardan derlediği bilgiye göre, Milli Mücadele'nin Maraş'ta simgesi haline gelen ve süt sattığı için "Sütçü İmam" olarak bilinen milli kahraman, 1872'de Fevzipaşa (Bektutiye) Mahallesi'nde doğdu.
"Kireçcioğulları"ndan Ömer Efendi ve "Tiyeklioğulları"ndan Emine Hanım çiftinin oğlu Sütçü İmam, Uzunoluk Camisi'nde gönüllü imamlık yaptı.
Kentin işgal edildiği dönem, 31 Ekim 1919'da düşmana ilk kurşunu ateşleyen Sütçü İmam, düşmanın kovulmasından sonra Maraş Kalesi'ndeki topun idaresini yürüttü.
Abdülmecit halife olunca 101 pare top atmak için kaleye çıkan ve barutun ateş alması sonucu vücudunda yanıklar oluşan Sütçü İmam, kaldırıldığı Alman Eğitim Hastanesi'nde 25 Kasım 1922'de hayatını kaybetti. Üç kız, bir erkek çocuğu olan Sütçü İmam, Çınarlı Camisi Mezarlığı'na defnedildi.
Sütçü İmam adına, ilk kurşunun atıldığı Uzunoluk Meydanı'nda bir anıt ve çeşme, Kıbrıs Meydanı'na Kurtuluş Anıtı yaptırıldı. 1980'den sonra Sıkıyönetim Komutanlığınca Sütçü İmam'ın Çınarlı Camisi avlusundaki mezarı türbe haline getirildi.
Kahramanın adı, kentte Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi ile mahalle, cadde, sokak ve okullarda da yaşatılıyor.
Akademik çalışmalar başta olmak üzere, Sütçü İmam adına yazılmış çok sayıda kitap ve dergi bulunuyor.
- Düşmana karşı ilk kurşunu 31 Ekim 1919'da ateşledi
Kaynaklara göre, Maraş'ın işgal girişimi 22 Şubat 1919'da İngiliz işgal kuvvetlerinin Albay Max Andriyo komutasında şehre girişiyle başladı. Maraş, 8 ay süren İngiliz işgalinden sonra 29 Ekim 1919'da Fransızlar tarafından işgal edildi.
Fransız askerlerinin Türk kadınlarının peçesini açmaya teşebbüs etmesinin ardından şehir merkezinde Müslümanlara zulmeden işgalci askerlere karşı çıkan Çakmakçı Said ve arkadaşlarının yaralandığını gören Sütçü İmam, düşmana karşı ilk kurşunu 31 Ekim 1919'da ateşledi.
- Torunları dedelerini anlattı
Sütçü İmam'ın torunlarından Fatma Zehra Elbistanlı, AA muhabirine, hayatının her evresinde Sütçü İmam'ın torunu olmanın bilinciyle yaşadığını söyledi.
6 Şubat 2023'teki depremlerde kaybettiği babası Alaattin Türkkorur'un kendisi ve diğer aile fertlerine her fırsatta Sütçü İmam'ı temsil etmenin önemini anlattığını belirten Elbistanlı, "Sonuçta canını ortaya koyarak, vatanı için ilk kurşunu sıkan bir kahramanın torunuyuz. Bu kadar büyük bir kahramanlık yapmasak da günlük hayatta da biz kendimizden önce başkalarını düşünmeliyiz, kibar olmalıyız, vatansever olmalıyız. Zaten bayrak sevgisi her Türk evladında olduğu gibi bizde de çok yüksek." diye konuştu.
Elbistanlı, şunları kaydetti:
"Bugünlerde Filistin'de yaşananları görüyoruz vatanın ne kadar önemli olduğunu, vatansız kalmanın ne kadar kötü zor bir şey olduğunu artık canlı canlı görüyoruz. Hepimizin her an bir düşman karşısında harekete geçebilecek ruhu içimizde taşımamız gerektiğine inanıyorum. Bunun için gayret ediyoruz ki öyle olduğunda görüyoruz 15 Temmuz'da da gördük. Fethi Sekin ile gördük, Ömer Halisdemir ile gördük. Yani aslında o kalbinde iman taşıyan herkeste bu kahramanlık var."
Depremde babası, annesi, erkek kardeşi ile birçok yakınını kaybettiğini aktaran Elbistanlı, bu nedenle türbeye sadece eşi ve kızı ile gelebildiğini dile getirdi.
- Maraş Milli Mücadelesi
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ) Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü Başkanı Doç. Dr. Cengiz Şavkılı da Fransız askerlerinin Türk kadınlarının peçesini açmaya teşebbüs etmeleri nedeniyle silahını ateşleyen Sütçü İmam'ın, Maraş Milli Mücadelesini başlattığını hatırlattı.
Yaşanan olayda Türk kadınının peçesine uzanan elin Sütçü İmam tarafından kırıldığını aktaran Şavkılı, daha sonra Ermenilerin Sütçü İmam'ın peşine düştüğünü ancak bulamadıklarını anlattı.
Sütçü İmam hadisesinin Maraş Milli Mücadelesi'nde şanlı bir direnişin başladığı gün olduğunu vurgulayan Şavkılı, şunları söyledi:
"31 Ekim 1919'da Sütçü İmam, Milli Mücadele'nin ilk kurşununu atarak kutsal mücadelenin fitilini ateşlemiştir. Sütçü İmam'ın attığı ilk kurşun Maraş'ta 72 gün sürecek bir mücadeleyi başlatırken, Maraş halkı kadını, erkeği, genci, yaşlısıyla tek bir yürek olmuştur. Maraş halkının bu cesareti, Sütçü İmam'ın şahsında tecelli etmiştir. Nice yiğitler Sütçü İmam'ın açtığı bu yoldan kutsal bir mücadeleye girişmek için meydanlara çıkmışlar, Fransız ve Ermenilere karşı 'Maraş bize mezar olmadan düşmana gülizar olmaz' parolasıyla amansız bir savaşa girişmişlerdir."
Sütçü İmam olayının, tüm insanlığı hayrete düşürecek bir varoluş mücadelesinin başlangıcı olduğuna işaret eden Şavkılı, "Sütçü İmam, attığı ilk kurşunla zalime karşı mazlumun yanında durmuştur. Bu hareketi sadece Maraşlılara değil tüm mazlum milletlere umut kaynağı olmuştur. Hiç kuşku yok ki, binlerce yıllık ecdadımızın namusunu koruyan, zalime karşı 'dur' diyen Sütçü İmam'ın ruhu, günümüzde de hepimize ışık tutacaktır." ifadelerini kullandı.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
