TBMM'de su israfı azalacak, geri dönüşüm artacak

CHP İstanbul Milletvekili Nimet Özdemir, TBMM'de tek kullanımlık 200 mililitrelik plastik şişelerde ambalajlanmış içme suyuna geçilmesine ilişkin Meclis Başkanlığına yazılı soru önergesi verdi.

TBMM Başkanvekili Bekir Bozdağ tarafından soru önergesine verilen yanıtta, Meclis yerleşkesinde tek kullanımlık plastik su şişesi (200 mililitre) kullanımına Aralık 2025'te başlandığı hatırlatılarak, "Elde edilen veriler doğrultusunda aylık yaklaşık 300 bin adet, yıllık ise 3 milyon 600 bin adet tüketileceği tahmin edilmekte, bir yıl içerisinde oluşacak plastik atık miktarının ise 36 ton olacağı öngörülmektedir." bilgileri paylaşıldı.

Mecliste içme suyu temini için çay ocaklarına su arıtma cihazlarının yerleştirildiği ve tüm personele cam sürahiler dağıtıldığı anımsatılan yanıtta, bu uygulamayla plastik tüketiminin azaltılmasının da amaçlandığı vurgulandı. Soru önergesine verilen yanıtta, "Yemekhanelerde özellikle 200 mililitrelik pet şişelerde içme suyu verilmesinin sebebi geri dönüşüme kazanımının daha yüksek olmasıdır. Ayrıca mililitre su miktarı düşürülmüş olması şişelerde kalan ve çöpe giden su miktarını da azaltmış olacaktır." ifadesine yer verildi.

Plastik şişe kullanımının insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine ilişkin bilimsel çalışmaların incelendiği belirtilen yanıtta, söz konusu çalışmalarda plastik ambalajlardan suya kimyasal geçiş ve mikro plastik oluşumu gibi risklere dikkat çekildiği vurgulandı. Yanıtta, şunlar kaydedildi:

"Söz konusu etkilerin büyük ölçüde uzun süreli maruziyet, yüksek sıcaklık, uygun olmayan depolama koşulları ve standart dışı ürün kullanımıyla ilişkili olduğu, mevzuata uygun, tek kullanımlık ve gıda ile temasa uygun olarak üretilmiş ambalajlarda riskin kabul edilebilir sınırlar içerisinde kaldığı belirtilmektedir. Bu kapsamda TBMM bünyesinde, plastik tüketiminin azaltılmasına yönelik olarak mevcut uygulamalar çerçevesinde alternatif sistemler hayata geçirilmiştir. Bununla birlikte, TBMM yerleşkesinde su tüketiminin yoğunluğu ve kullanım alanlarının kalabalık ve yüksek sirkülasyonlu yapısı dikkate alındığında, özellikle yemekhanelerde cam şişe kullanımının kırılma riski nedeniyle tehlike arz etmesi, cam şişelerin daha düşük hacimli seçeneklere sahip olmaması nedeniyle içme suyu sarfiyatını artırabilecek olması ve lojistik süreçlerde zorluk oluşturması sebepleriyle 200 mililitrelik tek kullanımlık plastik şişe kullanımı uygun görülmüştür. Ayrıca bu ambalajların geri dönüşüm oranının yüksek olması, şişe hacminin düşürülmesiyle birlikte şişelerde kalan ve atığa dönüşen su miktarının azaltılması ve geri dönüşüm sistemleri aracılığıyla piyasadaki mevcut plastik atıkların ekonomiye kazandırılmasının sağlanması hususları da plastik şişe kullanımının sınırlı alanlarda devam ettirilmesinde etkili olmuştur."

Sıfır Atık Projesi

Öte yandan yanıtta, Sıfır Atık Projesi kapsamında TBMM'ye yerleştirilen iki otomatik depozito iade makinesine işaret edilerek, şu ifadelere yer verildi:

"Sıfır Atık Projesi kapsamında TBMM yerleşkesine, birisi Halkla İlişkiler Binası'nın girişine diğeri ise personel kapalı otoparkının ikinci katına olmak üzere, iki adet otomatik depozito iade makinesi yerleştirilmiştir. Buradaki amaç plastik, cam ve alüminyum ambalaj atıklarının doğaya karışmadan geri dönüşüm sürecine kazandırılması ve çalışanların 'Sıfır Atık' uygulamasına teşvik edilmesidir.

Bu sistemin devreye girmesiyle birlikte üzerinde 'depozitosu olan ambalaj (DOA)' logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları makineler aracılığıyla iade edilebilecektir. Her bir ambalajın depozito bedeli, cep telefonlarına indirilecek "DOA" mobil uygulaması üzerinden oluşturulan kişisel e-cüzdan hesaplarına aktarılabilmektedir. Bu sayede plastik başta olmak üzere cam ve alüminyum atıkların çöpe gitmeden geri dönüşüme gitmesi ve yeni üretimi yapılacak ambalajlar için hammadde teminine katkı sağlanacaktır."