Anadolu Ajansı

Ramazan ayının başlangıcı, Ay’ın hareketlerine göre hesaplanan Hicri takvime göre belirlenir. Hicri yıl, Güneş esaslı Miladi yıldan yaklaşık 11 gün daha kısa olduğu için Ramazan her yıl Miladi takvimde 10-11 gün daha erken başlar. Bu fark nedeniyle Ramazan mevsimler içinde yer değiştirir ve yaklaşık 33 yılda bir aynı tarihlere döner.

Bu döngünün sonucu olarak 2030 yılında Ramazan iki kez idrak edilecek; ilki 5 Ocak’ta, ikincisi ise 26 Aralık’ta başlayacaktır.

Ramazan ayı

Ramazan, İslam dünyasında manevi bir derinlik taşıyan ve özellikle oruç ibadetinin gerçekleştirildiği mübarek bir aydır. Müslümanlar, bu ayın Kur'an-ı Kerim'in ilk ayetlerinin Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed'e (S.A.V) indirilmeye başlandığı dönem olduğunu; bu nedenle ramazanın sadece oruç değil, aynı zamanda Kur'an'la bütünleşen bir zaman olduğunu bilirler.

Oruç, imsak vaktinden iftar vaktine kadar yeme, içme ve diğer bazı fiziksel ihtiyaçlardan uzak durmayı gerektirir. Bu ibadet, sabır, irade gücü ve öz disiplinin yanı sıra, toplumsal yardımlaşma ve dayanışmayı pekiştirir.

Ramazan süresince Müslümanlar, açlık ve yoksulluk deneyimini hissederek ihtiyaç sahipleriyle empati kurma fırsatı bulurlar.

İftar sofralarında aileler ve dostlar bir araya gelerek birlik ve beraberlik duygusunu güçlendirir, toplumsal bağları kuvvetlendirirler.

Dolayısıyla ramazan, sadece bireysel bir ibadet dönemi değil, aynı zamanda Müslümanlar için toplumsal dayanışmanın, yardımlaşmanın ve ruhsal arınmanın öneminin bir kez daha vurgulandığı bir zaman dilimidir.

İmsaktan iftara: Oruçlu geçirilen süre

[Gerçek zamanlı model]: Yerküre modelini döndürmek için kaydırın
Güneş'in şu an Dünya'da aydınlattığı bölgeler görülmektedir.

Oruç, güneş doğmadan önce başlar (imsak), güneş battığında sona erer (iftar).

İmsak vakti aynı zamanda gecenin sona erdiği, yatsı namazı vaktinin çıkıp sabah namazı vaktinin girdiği andır. Ramazan ayında ezan, imsak vaktinin başlaması ile okunmaktadır.

Yıllara göre ramazan ayı başlangıç tarihleri

Hicri takvim, Ay’ın evrelerine göre düzenlendiği için bir yıl 354 veya 355 gün sürer.

Miladi takvim ise Güneş’e göre hesaplandığından 365 gün sürer. Bu fark nedeniyle ramazan ayı, her yıl bir önceki yıla göre yaklaşık 10-12 gün daha erken başlar.

[İnteraktif grafik]: Yıllara ait detaylı bilgi için tıklayın/dokunun
2026-2056 yılları arası ramazan ayının başlamasının beklendiği günler
(Tam tarihler ayın gözlemlenmesine göre değişiklik gösterebilir)

Ramazan ayı, 33 yıllık döngü içinde tekrar yılın aynı dönemine denk gelir.

Bu süreçte, 2030'da iki ramazan, 2033'te iki Ramazan Bayramı yaşanacak; kuzey yarım kürede en kısa oruç 2031'de, en uzun oruç ise 2047'de tutulacaktır.

❝2030 yılında 35 gün oruç tutulacak

Miladi takvim ile hicri takvim arasındaki 10-11 günlük fark nedeniyle 2030 yılında 5 Ocak'ta ramazan başlayacak ve 30 gün oruç tutulacak. Aynı yıl 26 Aralık'ta tekrar ramazan başlayacak ve yıl sonunda 5 gün daha oruç tutulacak. Böylece 2030 yılında toplam 35 gün oruç tutulmuş olacak.

1900, 1932, 1964 ve 1997'de de iki ramazan başlangıcı oldu. Bunlar, ocak ve aralık aylarında gerçekleşti. Önümüzde yıllarda benzer durumlar olacak. 2035 sonunu hesaplamadık henüz ama takribi olarak 2062-2063 yılında aynı durum olacaktır. Bu, aşağı yukarı 32-33 yılda bir tekrarlanan bir olaydır.❞

— Hümeyra Nur İşlek
Din İşleri Yüksek Kurulu Astronomu

Dünyanın farklı noktalarında ramazanın ilk günü oruç süresi

[İnteraktif grafik]: Detaylar için şehir adlarına tıklayın/dokunun
2026 ramazan ayının ilk gününde dünyada bazı şehirlerde oruçlu kalma süreleri

Ramazan ayında dünyanın farklı bölgelerinde oruç süresi, mevsime ve şehrin enlemine bağlı olarak farklılıklar gösterir.

Oruçlu kalma süresi uzun şehirler, genellikle kutuplara yakın bölgelerde bulunur ve yaz aylarında günler çok uzun olur.

Özel Durum: Norveç, İsveç, Finlandiya, İzlanda gibi İskandinav ülkelerinde bazı şehirlerde güneş hiç batmadığı için (kutup güneşi) fıkhi bir çözüm olarak Mekke veya en yakın Müslüman ülkenin iftar saatine göre oruç tutulur.

Kısa oruçlu kalma süresine sahip şehirler ise Ekvator’a yakın bölgelerde yer alır. Ekvator'da gece ve gündüz süreleri birbirine yakındır, bu nedenle oruç süresi, mevsimler değişse de yaklaşık 12 saat olur.

Dünyada iftarı en erken yapan şehirler, Ekvator’a ve Güney Yarımküre’ye daha yakın olup, gün erken bittiği için iftar da erken yapılır.

Dünyada iftarı en geç yapan şehirler ise Kuzey Kutbu’na yakın olup, günler yaz aylarında çok uzun olduğu için iftar çok geç yapılır.

2026 yılı ramazanın ilk günü en uzun orucun tutulacağı Şili'nin Punta Arenas bölgesinde oruç süresi, ramazanın son günü 19 Mart'ta 2 saatten fazla kısalarak, 14 saat 24 dakika olacak.

Türkiye'de en uzun ve en kısa süre oruç tutulan iller

[İnteraktif grafik]: Detaylar için şehir adlarına tıklayın/dokunun
2026 ramazan ayının ilk gününde Türkiye'de bazı şehirlerde oruçlu kalma süreleri

Türkiye'de oruç süreleri, coğrafi konum ve mevsimsel değişikliklere bağlı olarak önemli farklılıklar göstermektedir.

Genel olarak, yaz ve kış ayları arasında oruç süreleri değişiklik gösterir. Erzurum gibi doğu bölgelerinde yaz aylarında oruç süresi 17 saate kadar çıkarken, kışın bu süre 13-14 saat civarına düşer.

Benzer şekilde, Adana ve Antalya gibi güney illerinde yazın oruç süresi 15-16 saat, kışın ise 11-12 saat arasında değişiklik gösterir.

Ancak, bazı bölgelerde oruç süreleri yıl boyunca daha az dalgalanma gösterir.

Özellikle Türkiye'nin güneydoğusundaki illerde, yaz ve kış aylarında oruç süreleri arasında önemli bir fark olmayabilir. Örneğin, Adana'da kış aylarında oruç süresi 11-12 saatlerde sabit kalırken, bu süre yazın 15-16 saat aralığında daha az değişir.