Anayasa Mahkemesinden CMK 134. maddeye ilişkin iptal kararı

Resmi Gazete'de yer alan karara göre, Bursa 1. Asliye Ceza Mahkemesi, yargılamasına baktığı bir davada, CMK'nin 134. maddesindeki bazı düzenlemelerin Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürerek iptali için AYM'ye başvurdu.

İptal isteminde, "bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde yapılan arama ve el koyma" işlemleri sonucunda elde edilen dijital verilerin hangi adli makam tarafından inceleneceğine dair bir düzenlemenin yer almadığı, el konulan veya arama sonucunda kopyası alınan dijital veri üzerinde değişiklik yapılmasını engelleyen, delil güvenliğini ve kişisel verilerin korunmasını sağlayan güvencelere yer verilmediği, adli kopyası alınan dijital verinin saklanması ve imha edilmesi konusunda düzenleme bulunmadığı iddia edildi.

Başvuruyu inceleyen Yüksek Mahkeme, anılan düzenlemenin 1. fıkrasında yer alan "Bir suç dolayısıyla yapılan soruşturmada, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka surette delil elde etme imkanının bulunmaması halinde, hakim tarafından şüphelinin kullandığı bilgisayar ve bilgisayar programları ile bilgisayar kütüklerinde arama yapılmasına, bilgisayar kayıtlarından kopya çıkarılmasına, bu kayıtların çözülerek metin haline getirilmesine karar verilir." hükmünü iptal etti.

AYM, CMK 134. maddenin 2. fıkrası ile uygulama imkanı bulunmayan kanunun geri kalanının da iptaline, iptal hükmünün 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi.

Kararın gerekçesinden

AYM'nin kararında, şüphelinin aranan ve/veya el koyulan bilgisayarı ve bilgisayar programları ile bilgisayar kütüklerinde yer alan dijital bilgi ve materyallerin her türlü kişisel veriyi barındırmasının söz konusu olabileceği, bunun kişilerin özel hayatına saygı gösterilmesini ve kişisel verilerin korunmasını isteme haklarına sınırlama getireceği belirtildi.

İptali istenen düzenlemenin suç işlenmesini önleme kapsamında meşru bir amacının bulunduğu ancak "kişisel verilerin işlenmesi sürecinin şeffaf bir şekilde gerçekleştirilmesinin zorunlu olduğu" değerlendirmesine yer verilen kararda, belirli haklara getirilen sınırlamaların orantılı olması gerektiği ifade edildi.

Düzenlemede, el koyulmasına karar verilen kişisel verilerin yargılamanın kesin bir hükümle sonuçlanmasından sonra saklanmasına, silinmesine, buna ilişkin süre ve usule yer verilmediğine işaret edilen kararda, ilgili kişinin bu verilerin silinmesine veya sınırlandırılmasına ilişkin sahip olduğu haklara dair de herhangi bir yasal çerçevenin çizilmediği kaydedildi.

Kişisel verilerin saklanma süresi ve şartlarına ilişkin de iptali istenen CMK 134. maddenin güvenceler içermediği belirtilen kararda, "Bu itibarla kurallarla özel hayata saygı gösterilmesini ve kişisel verilerin korunmasını isteme haklarına getirilen sınırlamanın orantısız olduğu sonucuna varılmıştır. Anayasa Mahkemesi açıklanan gerekçelerle kuralların Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir." değerlendirmesine yer verildi.