İSTANBUL - Bekir Gürdamar
Stelin/dolar paritesi dün Asya piyasalarında 1,26 seviyelerinde işlem görürken, bir anda yüzde 5'in üzerinde değer kaybederek 1,1964'e kadar düştü. Panik etkisinin dağılmasının ardından fiyat kademelerine girilen alımlarla toparlanan sterlin/dolar paritesi, 10-15 dakika içinde kayıplarının büyük kısmını telafi etmiş halde tekrar 1,25 seviyelerine yükseldi.
Analistler, dün Türkiye saati ile (TSİ) 02.05'te gerçekleşen, sterlin/dolar paritesini 1,2610'dan 1,1964'e düşüren satış emirlerinin, piyasaların düşük hacimle işlem gördüğü ve fiyat kademelerinin görece boş ya da az emirle beklediği bir zaman diliminde olması nedeniyle "Tombul parmak" hatasıyla çok büyük bir satış emrinin zincirleme reaksiyonuyla meydana gelmiş olabileceğini ifade ediyor.
"Tombul parmak" olarak nitelendirilen hatalı emirler, genellikle gönderilmek istenen alış ya da satış emrinin sehven çok daha büyüğünün sisteme iletilmesi olarak tanımlanmakta.
Genellikle brokerların kullandıkları klavyelerde "sıfır" ile "3 sıfır" tuşlarının yan yana bulunmasının, çok hızlı şekilde emir girmeye çalışılması sırasında "sıfır" yerine "3 sıfır" tuşuna basılmasıyla yapılan bir hata olduğu biliniyor. Örneğin, sadece 100 adet satış emri gönderecek olan bir broker, iki kez "sıfır" tuşuna basacakken sehven "3 sıfır" tuşuna iki kez basması ile milyon adetlik bir satış emrini sisteme iletmiş oluyor.
Türkiye, ilk "Tombul parmak"la borsada elektronik sisteme geçişin hemen sonrasında 17 Şubat 1995 tarihinde Erdemir hisselerinin işlemi sırasında yapılan hata ile tanışmıştı. Bir brokerın Erdemir hisselerine bin 900 lot emir yollamak isterken 190 bin lotluk alış emri yollaması ile hisse fiyatı tavan yapmıştı. Seansın kapanmasına 3 dakika kala yapılan bu hata ve sonrasındaki işlemler o zamanki adıyla İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) yönetimi tarafından iptal edilmişti.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
