Ticaretteki belirsizlik küresel yatırımlarda 202 milyar dolarlık kayba yol açtı

Denton, ticaretteki belirsizliğin 2025 yılında küresel işletme yatırımlarında 202 milyar dolara eş değer bir kayba yol açtığını belirterek, "Eğer dalgalanmalar artarsa bu kayıplar 2026 yılında yaklaşık 380 milyar dolara kadar çıkabilir." dedi.

AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Denton, küresel ticaretin yapısal dönüşümüne tanık olunan bir dönemden geçildiğini dile getirdi.

Ekonomik politika belirsizliğine dikkati çeken Denton, bunun Kovid-19 salgını ve 2008 küresel finans krizindeki seviyelerinin de üzerinde olduğunu vurguladı.

Denton, "ICC'nin Oxford Economics'e yaptırdığı araştırmaya göre, ticaretteki belirsizlik yalnızca 2025 yılında küresel işletme yatırımlarında 202 milyar dolara eş değer bir kayba yol açtı ve yatırım büyümesini yüzde 0,4 seviyesine düşürmüştür. Eğer dalgalanmalar artarsa bu kayıplar 2026 yılında yaklaşık 380 milyar dolara kadar çıkabilir. İş dünyası açısından temel sorun öngörülemezlik." ifadelerini kullandı.

Tarifelerin uygulanıp kaldırıldığı, geri ödendiği ve farklı hukuki yetkilere dayanılarak yeniden oluşturulduğu "dur kalk" döngüsü yaşandığına işaret eden Denton, şunları kaydetti:

"Tarifelerin ötesinde, daha önemli değişim jeoekonomik hedeflerin ön plana çıkmasıdır. Hükümetler artık yalnızca ticaret akışlarını düzenlemekle kalmıyor, aynı zamanda tedarik bağımlılıklarını da aktif şekilde şekillendiriyor. Hürmüz Boğazı gibi fiziksel koridorlar jeoekonomik baskı araçlarına dönüşmüş durumda. Burada yaşananlar yalnızca bir enerji şoku değil, aynı anda yakıtları, sanayi girdilerini ve gıda güvenliğini etkileyen hem fiyat hem de arz şokudur."

Denton, en kırılgan ekonomiler açısından risklerin son derece ciddi olduğunu vurgulayarak, ICC araştırmalarına göre, çok taraflı sistemin çökmesinin gelişmekte olan ülkelerin mal ticaretinde yüzde 33'lük bir düşüşe ve düşük gelirli ülkelerde ihracat kayıplarının yüzde 43'e ulaşmasına yol açabileceğini söyledi.

"Özel sektörün sesini doğrudan küresel politika tartışmalarına taşıyoruz"

ICC'nin reel ekonominin kurumsal sesi olduğunu belirten Denton, "Dünya genelinde 170'ten fazla ülkede faaliyet gösteren işletmeleri ve meslek örgütlerini temsil ediyoruz. Bu sayede özel sektörün sesini doğrudan küresel politika tartışmalarına taşıyoruz." diye konuştu.

ICC Genel Sekreteri Denton, ICC'nin küresel ağı genelinde yürütülen kapsamlı istişareler sonucunda hazırlanan ticaret, büyüme ve istihdam için ICC mutabakatı olduğunu bildirdi.

Denton, bu mutabakatın mevcut ticaret sorunlarının çözümü ve küresel ticaret potansiyelinin ortaya çıkarılması amacıyla hükümetlerin ve işletmelerin hayata geçirebileceği, kısa vadede uygulanabilecek adımlardan daha kapsamlı uzun vadeli reformlara kadar uzanan somut öneriler sunduğunu anlattı.

Ayrıca kritik ticaret akışlarının sürdürülmesi, pratik araçların sağlanması ve tedarik zinciri dayanıklılığının artırılması için sahada da çalıştıklarını aktaran Denton, "Dijital ticaret koridorlarından KOBİ'lerin finansmana erişiminin geliştirilmesine kadar birçok alanda faaliyet yürütüyoruz." dedi.

"İhtiyaç duyulan şey, yapısal reformlarla birlikte pragmatik işbirliğidir"

Denton, "Çok taraflı ticaret sistemi ciddi bir baskı altındadır ve kademeli, sınırlı düzenlemeler artık yeterli olmayacaktır. İhtiyaç duyulan şey, yapısal reformlarla birlikte pragmatik işbirliğidir." şeklinde konuştu.

Bu kapsamda Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) için belirli bir takvime bağlı reform sürecinin ilerletilmesi gerektiğini dile getiren Denton, şöyle devam etti:

"İlk aşamada ilerlemenin, istekli ülkelerden oluşan koalisyonlar aracılığıyla sağlanabileceğini kabul etmek gerekir. Biz bunu, ülkelerin uygun olduğu alanlarda daha hızlı ve daha ileri adımlar atabilmesine olanak tanırken diğer ülkelerin de zaman içinde sürece katılmasına imkan veren bir değişken geometri yaklaşımı olarak tanımlıyoruz. Bu yaklaşım çok taraflı sistemin yerine geçmek değil, onu tamamlamak amacı taşımaktadır. Aynı zamanda kurumların reel ekonominin karşı karşıya olduğu baskılara daha doğrudan yanıt vermesi gerekir."

Denton, Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların bunun somut bir örneği olduğunu kaydederek, "Bizim önceliğimiz, seyrüsefer özgürlüğünün korunması, gemilerin ve mürettebatın güvenliğinin sağlanması ve nihayetinde özellikle gübre ve gübre ham maddesi sevkiyatları yoluyla gıda güvenliğinin korunmasına yönelik diplomatik çözümlerdir." şeklinde konuştu.

Çok taraflılığa duyulan ihtiyacın her zamankinden daha güçlü olduğunu kaydeden Denton, sözlerini şöyle tamamladı:

"Açık, öngörülebilir ve kurallara dayalı ticaret sistemi, ekonomik güvenlik, dayanıklılık ve ticaretin büyüme ile istihdamın temel motorlarından biri olduğuna dair güvenin yeniden tesis edilmesi açısından vazgeçilmezdir. Bugün karşı karşıya olduğumuz görev, küresel ticaret kurumlarını çok daha karmaşık ve çekişmeli bir ortamda bu vaatleri yerine getirebilecek şekilde modernize etmektir. ICC, bu çözümleri hayata geçirme konusunda kararlı olan dünya genelindeki hükümetler ve işletmelerle çalışmaya hazırdır."