MEB'in liselere yeni eğitim modeli

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, 2020 yılının Eylül ayından itibaren 9. sınıftan başlayarak uygulanmak üzere; bütünleşik ve disiplinlerüstü ders yapısıyla ders sayısının azaldığı, öğrenmede derinleşmeyi sağlayan, araştırma, uygulama ve deneyim temelli bir programla donatılmış, öğrencileri sınava değil; üniversiteye ve yaşama hazırlayan, etkili kariyer danışmanlığına dayalı bir Ortaöğretim Modeli hazırlandı.

Lise düzeyinde öğrencilerin çok sayıda ders aldığı, ancak bu derslerde edindikleri bilgilerle ilgili araştırma ve uygulama imkanlarına zaman bulamadığı; dolayısıyla bilgiyi içselleştiremediği bilinirken, gerek kalıcı bir bilgilenme sürecinin oluşması gerekse öğrencilerin ilgi ve meraklarını geliştirebilmeleri için lise modelinin disiplinlerüstü derslerle desteklenmesi yoluna gidildi.

Bu çerçevede; 9. sınıfta 15-16 olan ders sayısı 8'e, 10. sınıfta 15-16 olan ders sayısı 10'a, 11. sınıfta 12-15 olan ders sayısı 10'a, 12. sınıfta 12-15 olan ders sayısı 7'ye düşürülecek.

Akademik Gelişim Programı (AGEP) adıyla bütüncül bir yapıya kavuşturulan akademik dersler Anadolu Liseleri için 9-11. sınıflarda 35, 12. sınıflarda ise 24 ders saati olarak planlandı.

Hayal-Etkinlik-Yaşam temalarında çalışmalarla değerlendirilmek üzere kısa adı HEY olan haftalık 5 saatlik zaman dilimleri planlandı. Bu zamanlarda öğrencilerin tasarım ve uygulama becerilerini geliştirecek etkinlikler yapmaları ve toplumsal fayda çalışmalarıyla yaşamla ilişki kurmaları hedefleniyor. Bu amaçla, 9-11. sınıflarda haziran ayları ağırlıklı olarak portfolyo, sunum ve değerlendirme çalışmalarına ayrılacak. Burada, öğrencilerin sadece akademik değil, sosyal ve duygusal becerilerinin en üst düzeyde gelişiminin sağlanması yoluyla dengeli bir eğitim sistemi amaçlandı.

Bu çerçevede, lisenin ilk üç yılında haftalık okul zamanı; 35 saati AGEP, 5 saati HEY olmak üzere toplam 40 saat olarak planlandı.

Bilgi Kuramı dersi zorunlu olacak

11 ve 12. sınıflarda zorunlu hale gelen Bilgi Kuramı dersiyle birlikte öğrencilerin bilginin doğası üzerine yoğunlaşmaları sağlanarak, bilgilerin nasıl elde edildiğinin sorgulandığı, doğruluğunun kanıt temelli gerekçelendirildiği becerilerin kazandırılması hedefleniyor. Tüm akademik derslerin de Bilgi Kuramıyla ilişkilendirilmesi ve sorgu temelli bir bakış açısının edinilmesi amaçlanıyor.

Lisenin 12. sınıfı ise öğrencilerin bir anlamda tercihlerini, planladıkları kariyerlerine uygun ders seçimiyle yapacakları bir sınıf düzeyi olarak düşünüldü. Üniversite öncesinde öğrenciler, seçecekleri disiplinlerüstü kariyer dersleriyle hem bir üst eğitim kademesine daha kararlı bir seçim yaparak geçecek hem de ilgi ve yetenekleri temelinde iş dünyasıyla buluşmaya hazırlanacak. Bu amaçla 12. sınıfta haftalık çizelge; akademik ders saatleri 24, proje ve sertifika çalışmaları 6, destek ve rehberlik çalışmaları da 10 olmak üzere toplam 40 saat olarak planlandı.

Öğrencilere farklı başarı imkanları sunacak

Öğrencilerin lise dönemi boyunca kendilerini tanımaları ve yaşamın diğer aşamalarını daha etkili yönetmelerini sağlamak üzere her okula Kariyer Ofisleri kurulması yoluna gidildi. Kariyer ofisleriyle öğrencilerin, tüm alanlardan seçecekleri dersler aracılığıyla daha dengeli bir müfredat içinde kendilerini yetiştirmeleri hedefleniyor. Başta sertifika programları olmak üzere öğrencilerin okul içi ve okul dışında edinmeleri gereken beceri alanları müfredat içine alınarak okul zaman planlamasına dahil edildi.

Hemen tüm aşamalarda esnekliğe dayalı bir sistem olarak kurgulanan lise modeli, öğrencilere oldukça farklı başarı imkanları sunacak. Bu yönüyle lise modelinin, ortaöğretim düzeyinde yaşanan başarı farklarını azaltması ve eğitime yapılan yatırımların toplumsal ve ekonomik sistemde beklenen sıçramayı sağlaması bekleniyor.

Müfredat geliştirme çalışmalarının tamamlanması, öğretmen eğitimi ve materyal geliştirme çalışmalarının istenen düzeyde yapılabilmesi ve okulların sözü edilen lise modeline daha üst düzeyde hazırlanmaları açısından uygulamaya 2020-2021 öğretim yılında 9. sınıfı okuyacak öğrencilerle başlanarak kademeli olarak ilerlenmesi yoluna gidilecek. Lise modelinin aşamalı gelişimiyle eş zamanlı olarak 2024 yılında uygulanmak üzere yükseköğretime geçişte de gerekli değişiklikler yapılarak sınavla lise yaşamının üst düzeyde uyumu sağlanacak.

Bakanlığın açıklamasında, "Mutlu Çocuklar Güçlü Türkiye hedefiyle yola çıktığımız 2023 eğitim vizyonu çerçevesinde, toplumsal özlemlerimizi yansıtan ve lisedeki yaşamı önemli ölçüde değiştirmesi hedeflenen lise modelimizi Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarının milli mücadeleyi başlattığı milli iradenin 100. yılında, geleceğimiz ve ümidimiz olan gençlerimizle paylaşmanın heyecanını yaşıyoruz." ifadeleri kullanıldı.