'Türkiye-Moldova ilişkileri stratejik ortaklık düzeyine taşındı'

ANKARA - Zuhal Demirci

Türkiye'nin Kişinev Büyükelçisi Gürol Sökmensüer, Türkiye-Moldova arasında Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyinin (YDSK) kurulmasına ilişkin atılan adımın, iki ülke arasındaki ilişkileri stratejik ortaklık düzeyine çıkardığını belirtti.

Büyükelçi Sökmensüer, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Moldova ziyaretinin yansımalarını, Gagauz Özerk Yeri'nin statüsüne ilişkin mevzuattaki sıkıntıları ve ikili ilişkileri AA muhabirine değerlendirdi.

Sökmensüer, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, 17-18 Ekim tarihlerinde Moldova'ya gerçekleştirdiği ziyaretin, 24 yıl aradan sonra bu ülkeye "cumhurbaşkanlığı düzeyinde yapılan ilk ziyaret" olduğunu vurguladı.

Türkiye ve Moldova cumhurbaşkanları Erdoğan ve Igor Dodon arasında, ziyaretin ilk gününde YDSK kurulmasına ilişkin ortak açıklama metninin imzalandığını hatırlatan Sökmensüer, "Böylelikle iki ülke arasındaki ilişkiler, stratejik ortaklık düzeyine çıktı." ifadesini kullandı.

"Özerklik statüsü her alanda işlemiyor"

Konuşmasında, Gagauz Yeri Özerk Statü konusunda mevzuata dair var olan sıkıntılara değinen Sökmensüer, Gagauz Özerk Yönetimi'nin 1994'ten bu yana kağıt üzerinde var olduğunu hatırlatarak, şunları söyledi:

"Fakat Gagauz Özerk Yeri, kendi vergisini toplayamıyor, kendi bütçesi yok. Ana bütçeden kaynak tahsisiyle giderler sağlanıyor. Yani özerk yapı kağıt üzerinde, bizim anladığımız anlamda tam bir özerklik değil. Buna karşılık, Gagauz Özerk Yeri'nin kendi başkanı var. Başkan aynı zamanda Moldova hükümeti bakanlar kurulunun da bakan sıfatıyla bir üyesi fakat bu vergi ve bütçe konularında uyum yasasının çıkması lazım. Çalışma grubunda, Gagauz Özerk Yeri'nin oluru da alındıktan sonra 3 kanun tasarısı hazırlanmıştı. Bu yıllarca süren bir süreç."

Büyükelçi Sökmensüer, bu kanun tasarısının sonunda parlamento alt kuruluna geldiğini ve Gagauz soydaşların haklarını istediği şekilde kullanmasına engel olabilecek bir takım kısıtlamalarla girift hale gelen tasarının parlamentoda kabul edildiğini hatırlattı.

Sökmensüer, "Parlamentoda kabul edilen bu tasarı Moldova Cumhurbaşkanı İgor Dodon'un önüne geldiğinde, Gagauz soydaşlarımızla ilişkileri çok iyi olan ve onların hakları için mücadele eden Dodon, bu kanunların çıkmasına engel oluyor ve veto ediyor." ifadelerini kullandı.

Gagauzların tam özerlik için verdiği mücadelenin sürdüğüne işaret eden Sökmensüer, "Özerklik statüsü her alanda işlemiyor diyebiliriz." değerlendirmesinde bulundu.

"Gagauzlar uzun zamandır bu ziyareti arzu ediyordu"

Erdoğan'ın Gagauz Özerk Yeri'ne yaptığı ziyaretin, 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'den bu yana "cumhurbaşkanı düzeyinde yapılan ilk ziyaret" olduğuna işaret eden Sökmensüer, Gagauzların, Erdoğan'ın ziyaretini uzun zamandır çok arzu ettiğini dile getirdi.

Sökmensüer, "(Gagauz) Soydaşlarımız, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın konuşmasını büyük bir özlemle dinledi. Cumhurbaşkanı'mız konuşmasını Türkçe yaptı. Soydaşlarımızın dili Gagauzca ama gayet iyi anlayıp, tepkilerini ona göre duygu seli içinde verdiler." ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ziyareti, YDSK kurulmasına ilişkin atılan adım ve bakanların imzaladığı anlaşmalarla, Moldova'nın, Türkiye'nin stratejik düzeyde ilişki kurduğu en yakın ülkelerden biri olduğunu söyleyen Sökmensüer, "Umut ediyorum ki gelecekte iki ülke ilişkileri her alanda daha ileri seviyeye ulaşacaktır." diye konuştu.