KABİL
Afganistan'ın başkenti Kabil’de Türk askerlerinin bulunduğu araca düzenlenen bombalı saldırı ve bir askerin şehit olması, Afgan halkını da üzdü. Türk askerlerini kendi askerleri gibi gördüklerini söyleyen Afganlar saldırıyı şiddetle kınayarak Türkiye'ye dostluk mesajları gönderdi.
AA muhabiri, Türkiye'nin Kabil Büyükelçiliği'nin arka kapısında, içinde Türk askerlerinin bulunduğu araca bombalı saldırı düzenlenerek bir uzman çavuşun şehit olduğu bir uzman çavuşun yaralandığı olayla ilgili, Kabil'de sokaklarındaki Afgan vatandaşlara düşüncelerini sordu.
"Kendi askerimiz gibi görüyoruz"
Can Muhammed İbade adlı vatandaş, "Basından haberimiz oldu. Bir Türk askerimiz Taliban tarafından düzenlenen saldırıda hayatını kaybetmiş, çok üzüldüm. Türk askerlerinin yaklaşımı Amerikan askerlerine göre çok iyi, biz onları kendi askerlerimiz gibi görüyoruz. Biz Türk halkını da askerini de seviyoruz" dedi.
"Türkler yüzyıllardır hep bize destek veriyor"
Muhammed Nasır da saldırının vahşice işlenmiş bir cinayet olduğunu, Türk askerinin Afgan halkına yardım etmek için geldiğini ve Afganistan'da kendi çıkarlarının peşinde olmadığını söyledi. Bazı yabancı ülke askerlerinin kendi çıkarları için Afganistan'a geldiğini vurgulayan Nasırı, "Türkler yüzyıllardır hep bize destek veriyor. Bizim onlara saygı duymamız lazım. Yapılan bu saldırıyı şiddetle kınıyorum" dedi.
"Türk askerlerine Müslüman oldukları için çok saygımız var"
Kabil'de bir devlet kurumunda görev yapan Ahmed Sayidullah, Türk askerlerinin Afganistan'da birçok alanda olumlu işler yaptığını belirterek, "NATO’nun diğer üyelerine göre Türk askerlerine Müslüman oldukları için çok saygımız var. Onlar hep bize iyi davranıyor, yollardan geçerken yolları kapatmıyor, hep bize gülümsüyor. Bundan dolayı onların zarar görmesine asla razı olmayız" şeklinde konuştu. Sayidullah, olaydan ötürü çok üzgün olduğunu dile getirerek, şehit askerin ailesini sabır diledi.
"Türk askeri bize çok yardımcı oldu"
Afgan vatandaşlardan Yusuf Asifi, "Türkiye Müslüman bir ülke, hep zor günlerde bize destek verdi ve veriyor. Ülkenin değişik bölgelerinde Türkiye'nin yardımları görülüyor. Türk askeri, güvenliğin sağlanması konusunda da bize çok yardımcı oldu" ifadelerini kullandı. Türk askerlerini Afganistan'da sokakta görmekten memnun olduklarını dile getiren Asifi, "Biz Türk askerini bir düşman olarak görmüyoruz. Onları kendi askerimiz gibi görüyoruz. Ben Amerikan askerlerini gördüğümde rahatsız oluyorum ama Türk askerinin sokakta gezmesi zoruma gitmiyor" dedi.
"Türk askerini görünce seviniyorum"
Kabil'de esnaflık yapan Muhammed Eyüp, Türk askerlerine düzenlenen saldırının "insanlık dışı bir hareket" olduğunu dile getirdi. Afganların misafirperver olduğunu ve Türk askerine yapılan saldırının Afganların Türkler hakkındaki tutumunu temsil edemeyeceğini vurgulayan Eyüp, "Yardımımıza gelen birine saldırdılar ve bizi çok üzdüler" diye konuştu. Eyüp, "Türk askeri, Amerikan veya İngiliz askeri gibi değil, bize çok iyi davranıyorlar. Biz onların kötü hareketini hiç görmedik. Ben onları sokaklarda görünce seviniyorum ve onlara selam veriyorum, çünkü onlar bizim gerçek dostlarımız" ifadelerini kullandı.
Afgan ordusundan emekli subay Muhammed Nabi, Afganistan'daki teröristlerin "insanlık düşmanı" olduğunu belirterek, öldürülen her insan için üzüldüğünü ve dünyanın artık bu trajediye daha fazla ilgi göstermesini istedi.
Kabil'de yaşayan Burhanuddin de "Afganlara yardım eden bir ülkenin ve özelikle Türkiye gibi kardeş bir ülkenin askerlerine saldırmanın çok yanlış olduğunu" kaydederek, saldırıyı düzenleyenleri "Müslüman olarak görmediği" ifadesini kullandı.
Kabil'deki üniversite öğrencilerinden Muhammed Musa, saldırıyla ilgili üzüntüsünü ifade ederken, Türk askerlerini Afganistan'a önemli destekler veren dostlar olarak gördüğünü belirtti.
Kabil'de sabah saatlerinde NATO'nun Afganistan'daki Kıdemli Sivil Temsilcisi Büyükelçi İsmail Aramaz'ı almak üzere Afganistan Türk Görev Kuvvet Komutanlığından Türk Büyükelçiliği'ne gelen iki zırhlı araca, yol kenarında duran bomba yüklü araçla saldırı düzenlenmişti. Araçlardan birindeki uzman çavuşlardan Adem Şengül şehit olmuş, bir uzman çavuş yaralanmıştı. Yaralı uzman çavuşun sağlık durumunun iyi olduğu açıklanmıştı.
Saldırıyı üstlenen Taliban örgütü, Türklerin değil Amerikalıların hedef alındığını iddia etmişti.
Hikmet Çetin: "Araçlarda herhangi bir işaret bulunmuyordu"
Eski Dışişleri Bakanı ve bir dönem NATO'nun Afganistan Kıdemli Sivil Temsilcisi görevini yürüten Hikmet Çetin, saldırıya ilişkin, Türk askerlerine yönelik bilinçli bir saldırı olmayacağı düşüncesini taşıdığını söyledi.
Çetin, saldırının doğrudan Türk askerlerini hedef aldığını düşünmediğini söyledi. Olayın oldukça üzücü olduğunu dile getiren Çetin, şehit olan Adem Şengül'e Allah'tan rahmet, ailesine, yakınlarına, arkadaşlarına ve Türk milletine başsağlığı diledi.
Çetin, Türkiye'nin 2001'den beri Afganistan'da ekonomik ve askeri anlamda varlığının bulunduğunu hatırlatarak, şimdiye kadar Türkiye'ye veya Türk askerlerine yönelik bir saldırının yaşanmadığına dikkat çekti.
"Bu olay olduğunda da temaslar yapmaya, tahminler yürütmeye çalıştım. Bilerek veya isteyerek Türk araçlarına, Türk askerlerine yönelik bir saldırı olmayacağı düşüncesindeyim" diyen Çetin, araçların "corps diplomatique" plaka taşıdığını ve üzerinde Türk bayrağı ya da arma gibi herhangi bir işaret bulunmadığını ifade etti.
Çetin, "Çok üzücü bir olay ama Türkiye'ye, Türk askerine, Türk aracına yönelik bir saldırı olduğunu tahmin etmiyorum" ifadesini kullanarak şunları söyledi:
"NATO karargahından çıkıp orada görevli büyükelçimizi, İsmail Aramaz'ı almaya geliyorlar. Alıp karargaha götürecekler. Eğer Sayın Aramaz hedef olmuş olsaydı, izlemiş veya takip etmiş olsalardı o zaman beklerlerdi, gelip Aramaz'ı alsınlar. Karargaha giderken yolda yaparlardı."
Taliban'ın "Araçların ABD'ye ait olduğu" yönündeki açıklamasına işaret eden Çetin, NATO karargahıyla ABD elçiliğinin aynı yolu kullandığını söyledi.
Çetin, Büyükelçi İsmail Aramaz'ın NATO'nun Afganistan Kıdemli Sivil Temsilcisi görevini yürüttüğünü, dolayısıyla NATO'yu temsil ettiğini, bu nedenle araçların Türk bayrağı gibi işaretler taşımadığını dile getirdi.
"Afganistan'da her Türk'ün çok iyi bir imajı var"
"Afganistan'da sadece Türk askerinin değil her Türkün, her vatandaşın çok iyi bir imajı var" diyen Çetin, Türkiye'nin Cumhuriyet Dönemi'nde başlayarak Afganistan'a önemli katkılarda bulunduğunu ve bunun Afgan halkınca unutulmadığını belirtti.
Çetin şunları söyledi:
"Harp okullarını, onların deyimiyle Milli Savunma Bakanlığı'nı Türkiye kurmuş. İlk müsteşarı bir Türk subay. Mülkiye ve hukuk fakültesi açılmış. Açanlar Türkler. Afgan öğrencileri yıllarca Türkiye'de askeri ve sivil, eğitim görmüşler. Böylesine bir yakınlık var. Bunlara ek olarak Türk soylu Özbekler, Türkmenler var. Bunlara baktığınız zaman ilişkiler çok yakın. O nedenle ben orada görevdeyken rahat ettim. Çok yakın ilişkiler kurduk."
NATO'nun Afganistan'da görevli ISAF misyonunun 2014 yılı sonunda görevini tamamladığını hatırlatan Çetin, Türkiye'nin de parçası olduğu geride kalan NATO unsurlarının ise muharip görevlerinin olmadığını sözlerine ekledi.
Muhabir: Mohammad Fahim Abed, Sinan Polat
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
