KKTC bütçesinin üçte biri Türkiye'den

2010 Yılı Faaliyet Raporunda, KKTC kamu maliyesinin genel görünümüyle ilgili çarpıcı tespit ve değerlendirmelere yer verildi.***

LEFKOŞA - Züleyha Karaman

Türkiye'nin Lefkoşa Büyükelçisi Halil İbrahim Akça başkanlığında, Türkiye Cumhuriyeti Yardım Heyeti tarafından hazırlanan ''2010 Yılı Faaliyet Raporu''nda, KKTC kamu maliyesinin genel görünümüyle ilgili çarpıcı tespit ve değerlendirmelere yer verildi.
AA muhabirinin rapordan derlediği verilere göre, 2002-2007 döneminde KKTC ekonomisi yüksek kalkınma hızıyla gelişti. Bu ekonomik gelişme kamu maliyesinde gelirlerin yüksek düzeyde gerçekleşmesini sağladı. Ekonomik gelişmeye dayalı yüksek kamu gelirleri, bir taraftan gelir idaresini rehavete sürüklerken diğer yandan kamu harcamalarının disiplin altına alınması hususunda gevşek davranılmasına neden oldu. Vergi gelirlerinde istisna ve muafiyetler yaygınlaşırken süreklilik arz eden kamu harcamalarında reel artışlar sağlanarak ileriki yıl bütçelerinin esnekliği risk altına sokuldu.
2010 yılında KKTC bütçesinin 851 milyon TL'lik bölümü Türkiye Cumhuriyeti Yardım ve Kredilerinden karşılanmış olup, bu katkının 475 milyon TL'si bütçe açığı için 376 milyon TL'si yatırım, savunma ve reel sektör destek harcamaları için yapıldı.
Toplam yardım olan 851 milyon TL, KKTC bütçe gelirlerinin yüzde 32,2'sine denk geliyor.
2010 yılında Türkiye'nin yardımları bir önceki yıla göre yüzde 8,7 oranında azaldı. Bunun en önemli nedeni 2008 ve 2009 yıllarında bütçe açıklarında yaşanan artış nedeniyle yardımların 554 milyon TL seviyesinden iki yıl içinde 932 milyon TL seviyesine çıkmış olması. Bu seviyeye çıkan yardımların içinde en büyük payın bütçe açığına verilen yardımlar olması, 2010 yılında bütçe açığının azaltılması nedeniyle yardımların azalmasını sağladı.
Türkiye'nin yardımlarını da içeren KKTC Bütçe Genel Dengesine bakıldığı zaman bütçenin 2010 yılında 17,993.091 TL açık verdiği görülmekte. Bu açık bütçe büyüklüğüne göre çok küçük bir düzeyde kaldığından 2010 yılında bütçenin denk bütçe olarak gerçekleştiğini söylemek mümkün. 2010 yılında yapılan Türkiye yardımları, Türkiye Cumhuriyeti ile KKTC arasında imzalanan 2010-2012 programı dahilinde yapıldı ve ilave bir kaynak verilmedi.
Bu açıdan 2010 yılı bütçe uygulamasının başarılı olduğunu söylemek mümkün. Bununla birlikte 2010 yıl sonu nakit açığı, (önceki yıldan devralınan nakit açığı+2010 yılı bütçe açığı); 2010 yılına önceki yıllardan devrederek gelen nakit açığının yüksek olması nedeniyle 158 milyon TL olarak gerçekleşti. Nakit açığının yüksek düzeyde olması Hazinenin ödemelerinde önemli sorunlara yol açmaya devam ediyor.