'Karabağlılar yurtlarına geri dönmeye kararlı'

BAKÜ - Ruslan Rehimov

Dağlık Karabağ Azerbaycan Topluluğu Başkanı Tural Genceliyev, Dağlık Karabağ sorunu Azerbaycan'ın egemenliği ve toprak bütünlüğü çerçevesinde çözüldükten sonra kendi topraklarına döneceklerini belirterek, "Ermeni topluluğu ile barış içerisinde yaşamayı düşünüyoruz. Sorun çözüldükten hemen sonra geri dönmeye kararlıyız." dedi.

Ermenistan'ın işgali sonucu ata yurtlarını terk etmek zorunda kalan Azerbaycanlıların oluşturduğu Dağlık Karabağ Azerbaycan Topluluğunun Başkanı Genceliyev, Dağlık Karabağ sorununun çözüm sürecini, mevcut durumu ve beklentilerini AA muhabirine değerlendirdi.

Ermenistan ordusunun işgalinin devam ettiğini ve Karabağlıların yıllardır kendi topraklarına gitme hakkından mahrum olduğunu söyleyen Genceliyev, AGİT Minsk Grubu eş başkanlarının yürüttüğü müzakerelerin somut sonuç vermemesinin kendilerini üzdüğünü belirtti.

Genceliyev, Dağlık Karabağ Azerbaycan Topluluğu olarak seslerini uluslararası kamuoyuna daha yüksekten duyurmayı amaçladıklarını ifade ederek, "Dağlık Karabağ sorunu, Azerbaycan'ın egemenliği ve toprak bütünlüğü çerçevesinde çözüldükten sonra kendi topraklarımıza döneceğiz. Ermeni topluluğu ile barış içerisinde yaşamayı düşünüyoruz. Sorun çözüldükten hemen sonra geri dönmeye kararlıyız. İhlal edilmiş insan haklarımızın ve mülkiyet haklarımızın en kısa zamanda iade edileceğini ümit ediyoruz." diye konuştu.

İşgalci politikaları nedeniyle Ermenistan'ın bölgedeki tüm projelerden izole edildiğini belirten Genceliyev, sorunun çözümünün hem Azerbaycan hem de Ermenistan için olumlu sonuçlar doğuracağını kaydetti.

Genceliyev, "Ermeni tarafı, daha önce olduğu gibi iki toplumun Karabağ'da barış içerisinde yaşamak zorunda olduğunu ne kadar erken anlarsa bu ilk önce kendileri için iyi olur. Ermeni tarafı artık işgal altındaki bölgelerden ordularını çıkartması gerektiğini anlamalı ve ata yurtlarından kovulan Azerbaycanlıların vatanlarına dönmesinin temin edilmesi gerektiğini kabul etmelidir. Aksi takdirde bölgede barış mümkün olmayacaktır." ifadelerini kullandı.

"Türkiye adaletli tutum sergiledi"

Türkiye'nin Dağlık Karabağ sorununun çözümüne yönelik tutumuna da değinen Genceliyev, "Türkiye, sorunun başladığı yıllardan itibaren her zaman Azerbaycan'a destek vermiştir. Adaletli tutum sergilediği için Türkiye'ye teşekkür ediyorum." ifadelerini kullandı.

Genceliyev, Azerbaycan ve Ermenistan dışişleri bakanlarının 16 Ocak'ta Paris'te gerçekleştirdiği görüşmeyi ve bakanların halkları barışa hazırlamak için somut adımlar atılması gerektiği konusunda mutabakat sağlamalarını değerlendirdi.

Müzakerelerden daha somut sonuçlar beklediklerini yineleyen Genceliyev, "Biz Ermeni topluluğu ile yapıcı diyaloğa ve onlarla Azerbaycan'ın toprak bütünlüğü çerçevesinde birlikte yaşamaya hazır olduğumuzu beyan ediyoruz. Ermeni topluluğundan da buna olumlu tepki verileceğini ümit ediyoruz. 2019'da Dağlık Karabağ sorununun çözüm sürecinde önemli adımların atılacağını umuyoruz. Topraklarından kovulan Azerbaycanlılar yurtlarına dönmeyi ümit ediyor. Fakat sorunun çözümü yalnız Azerbaycan'ın toprak bütünlüğü ve egemenliği çerçevesinde gerçekleştirilmelidir." değerlendirmesinde bulundu.

Dağlık Karabağ sorunu

Dağlık Karabağ sorunu, Sovyetler Birliği'nin dağılma sürecinde Ermenilerin bu bölgelerde hak iddia etmesiyle başladı. Ermeniler, 1991'de Hankendi'yi, 1992'de Hocalı ve Şuşa'yı işgal etti. Daha sonra Laçın, Hocavend, Kelbecer ve Ağdere'yi de ele geçiren Ermeniler, 1993'te Ağdam'a girdi. Ağdam'ı, Cebrayıl, Fuzuli, Gubadlı ve Zengilan illerinin işgali izledi.

Azerbaycan topraklarının yüzde 20'si işgal edilirken, bir milyona yakın insan da yaşadıkları bölgeleri terk etmek zorunda kaldı.

Azerbaycan ve Ermenistan, 4-5 Mayıs 1994'te Bişkek'te Bağımsız Devletler Topluluğu Parlamentolararası Meclisi, Kırgızistan Parlamentosu, Rusya Federal Meclisi ve Dışişleri Bakanlığının inisiyatifiyle "Bişkek Protokolü" olarak bilinen ateşkes anlaşmasını imzaladı ancak ateşkes kağıt üzerinde kaldı ve çatışmalarda binlerce asker öldü.

Minsk Grubu, Ermenistan-Azerbaycan anlaşmazlığı ve Dağlık Karabağ sorununun barışçıl yollarla çözülmesini teşvik ve taraflar arasında aracılık etmek amacıyla 1992'de kuruldu.

Eş başkanlığını Rusya, Fransa ve ABD'nin yürüttüğü AGİT Minsk Grubu, aradan geçen 27 yılda birçok girişimde bulunmasına rağmen Dağlık Karabağ sorununun çözümüne yönelik somut neticeler elde edemedi.