Farklı yıllara ait kareleri aynı noktada birleştiren ortak payda İsrail saldırılarının geride bıraktığı yıkım olurken; ramazan heyecanı, enkaz arasında kurulan iftar sofralarıyla sürdürülmeye çalışılıyor.
Ramazan ayını zor şartlar altında karşılayan Filistinliler, temel ihtiyaç maddelerine erişimde yaşanan sıkıntının yanı sıra derinleşen elektrik kriziyle de mücadele ediyor.
Yıllar içinde çekilen fotoğraflardaki görsel benzerlikler, Gazze'nin yalnızca İsrail saldırılarıyla değil, aynı zamanda İsrail'in uyguladığı abluka nedeniyle tahribatın onarılamamasıyla da süregelen bir enkaz döngüsüyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Gazze'de geçen zamanın yeniden imar ve onarım çalışmalarına imkan tanımadığını gösteren kareler, yıkımın yıllar boyunca değişmediğini ortaya koyuyor.
2015 yılında Şucaiyye Mahallesi'nde çekilen bir iftar fotoğrafı ile 2026 yılında Tel el-Heva Mahallesi'nde kaydedilen güncel görüntü, yıkımın on yıldan uzun süredir devam ettiğini gösteriyor.
Aileler on yıl önce İsrail saldırılarında yıkılan evlerin enkazı arasında oruçlarını açarken, Tel el-Heva'da yaşayan bir Filistinli aile de 2026 yılının ilk iftarını saldırılarda yıkılan evlerinin kalıntıları üzerinde yapmak zorunda kalıyor.
%2F20260312_2_73370659_123130809.jpg)
Gazze'de devasa yıkımın yanı sıra derinleşen enerji krizi de yaşamı zorlaştıran temel unsurlardan biri olmaya devam ediyor.
Bu zorluğun ramazan ayındaki en somut yansıması, derme çatma çadırlardaki çocukların görüntüsünde ve kısıtlı malzemelerle iftar hazırlığı yapan kadınların çabasında öne çıkıyor.
Gazze'de 2007'den bu yana süren İsrail ablukasının etkisi, farklı yıllara ait karelerde benzer bir tabloyu ortaya koyuyor.
Gazze'nin güneyindeki Han Yunus kentinde 2018 yılında derme çatma evlerde yaşayan Filistinli çocuklar ramazan ayını zor şartlar altında karşılarken; 2026'da da benzer bir durum Zavide bölgesinde babasını saldırılarda kaybeden bir çocuğun burukluğunda ve sahil kesimindeki çadır kampta yaşam mücadelesi veren Filistinli çocukta görülüyor.
Aynı şekilde 2018'de ve günümüzde çekilen fotoğraf karelerinde, Filistinli kadınların kısıtlı imkanlarla iftar hazırlığı yaptığı görülüyor.
2018'de derme çatma evlerde gaz sıkıntısı nedeniyle topladıkları tahta parçalarını yakarak yemek pişiren kadınlar, bugün de Gazze sahilindeki çadır kampta ve Bureyc Mülteci Kampı'nda benzer şartlarda iftar hazırlığı yapıyor.
%2F20260312_2_73370659_123130807.jpg)
Gazze'deki yıkımın değişmeyen kronolojisi, toplu iftar organizasyonlarında da kendini gösteriyor.
2019'da İsrail saldırılarında yıkılan evlerin molozları arasında verilen iftar yemeği ile yıllar sonra Gazze'nin kuzeyindeki Muhabarat bölgesinde yerinden edilmiş Filistinliler için kurulan iftar sofraları, benzer bir tabloyu yansıtıyor.
Aradan geçen zamana rağmen hem toplu iftar programları hem de ailelerin kurduğu yer sofraları, değişmeyen bir yıkımın gölgesinde dayanışma içinde varlığını sürdürüyor.
2020 yılında İsrail saldırılarında evleri tamamen yıkılan Filistinli Hamude Ebu Amre ve ailesi ramazanın üçüncü gününde boş arazide kurdukları yer sofrasında iftar yaparken; 2026'da Bureyc Mülteci Kampı'nda yaşayan Sana Ebu Abdu ailesi de iftarını İsrail saldırılarında yıkılan evlerinin enkazında açıyor.
%2F20260312_2_73370659_123130803.jpg)
Gazze'de açlık krizi de yıllar içinde tekrar eden bir döngüye dönüşmüş durumda.
İsrail'in Gazze Şeridi'ne uyguladığı abluka ve yardım girişlerini kısıtlaması, ramazan ayında gıda krizini daha da derinleştiriyor.
2023 yılında ramazanın ikinci gününde Gazze'nin Şucaiyye Mahallesi'nde büyük kazanlarda pişirilen çorbaların dağıtımı sırasında yaşanan yoğunluk, 2026'da Gazze kentinde yerinden edilen Filistinlilere yapılan yemek dağıtımındaki fotoğraflarla birebir örtüşüyor.
%2F20260312_2_73370659_123130802.jpg)
Gazze'de yıllardır süren yıkım, ramazan sofralarının kurulduğu mekanları harabeye çevirse de bu geleneği ortadan kaldıramıyor.
2024 yılında ramazanın ilk gününde Gazze'nin orta kesimindeki Deyr el-Belah'ta yaşayan Filistinli Halid el-Naci, ailesiyle beraber İsrail saldırılarında yıkılan evinin enkazında iftar yaparken; 2026'da Filistinli Nasır ailesi de Bureyc Mülteci Kampı'ndaki Ebu Hilve Okulu'nun yıkıntıları arasında iftar sofrası kuruyor.
Gazze'deki yıkım yalnızca evler ve okullarla sınırlı kalmıyor; İsrail bölgede ibadet mekanlarını da doğrudan hedef alıyor.
2025'te Gazze'nin kuzeyindeki Beyt Lahya'da Filistinliler İsrail güçlerinin yıktığı Salim Ebu Muslim Camisi'nin enkazında iftar yaparken; benzer bir tablo bu yıl ramazanın ilk gününde Gazze'nin orta kesimindeki Rimal Mahallesi'nde yaşayan bir ailenin, İsrail saldırılarında yıkılan El-Abbas Camisi'nin kalıntıları arasında oruçlarını açmasıyla yeniden görülüyor.
Yıllar geçse de yıkıntıların arasında kurulan sofralar Gazze'de kitlesel dayanışmanın sembolü olmaya devam ediyor.
Filistinliler 2025 yılında ramazanın ilk gününde Gazze'nin güneyindeki Refah'ta enkazın ortasında oruçlarını açarken bu yıl da bölgenin kuzeyindeki Nafak bölgesinde yerinden edilenler için düzenlenen iftar programında bir araya geliyor.
Benzer şekilde 2025'te Gazze'nin kuzeybatısındaki Nasr Mahallesi'nde gerçekleştirilen toplu iftar programı, 2026'da aynı bölgede yerinden edilen Filistinliler için bir hayır kurumu tarafından kurulan sofralarla benzer yardımlaşma ruhunu yansıtıyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
