KİŞİNEV
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Moldova Cumhurbaşkanı İgor Dodon, Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda baş başa ve heyetler arası gerçekleştirdikleri görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.
Erdoğan ve Dodon konuşmaları öncesinde iki ülke arasında Stratejik Ortaklık Açıklamasını imzaladı.
Konuşmasına, Moldova'yı ziyaretinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek başlayan Erdoğan, şahsına ve heyetine gösterilen hüsnü kabul nedeniyle şükranlarını iletti. Ziyaretinin Cumhurbaşkanı nezdinde resmi ziyaret olarak, merhum Süleyman Demirel'den sonra 19 yıl aranın ardından gerçekleştirildiğini ifade eden Erdoğan, bunun kendisi için ayrı bir memnuniyet vesilesi olduğunu vurguladı.
Cumhurbaşkanı Dodon ile geçen yıl mayıs ayında Karadeniz Ekonomik İşbirliği Devlet Başkanları Zirvesi vesilesiyle bir araya geldiklerini hatırlatan Erdoğan, Dodon'un 24 Haziran seçimlerinin ardından düzenlenen yemin törenini de onurlandırdığını söyledi.
Dodon'a samimi dostluğundan dolayı bir kez daha teşekkürlerini ileten Erdoğan, şöyle devam etti:
"Bugün önce ikili daha sonra heyetler arası yapmış olduğumuz görüşmelerde ikili ilişkilerimizi etraflıca ele alma fırsatını bulduk. Görüşmelerimizde ifade etmiş olduğumuz üzere Moldova'nın toprak bütünlüğünün, egemenliğinin korunması bizim için çok ama çok önemli. Bölgedeki barış ve istikrar ortamı ancak bu şekilde sürdürülebilir. Transdinyester ihtilafının bu ilkeler çerçevesinde barışçıl yollarla çözülmesi hususundaki desteğimizin süreceğini burada da ifade etmek isterim."
Gagavuz Türklerinin yaşadığı Gagavuzya'nın Moldova ile ilişkilerde özel bir konumu olduğuna işaret eden Erdoğan, Gagavuz Türklerini ilgilendiren yasal değişikliklerin, bir an önce hayata geçirilmesine verdikleri önemi Cumhurbaşkanı Dodon ile görüştüklerini anlattı.
Erdoğan, şöyle devam etti:
"Az önce Cumhurbaşkanıyla beraber imza attığımız Stratejik Ortaklık Açıklaması yalnızca bir kağıt parçasından ibaret değildir. Bu şekilde ilişkilerimiz adeta sınıf atlayarak, stratejik ortaklık seviyesine çıkarılmıştır. Böylece iki ülke arasında iki yılda bir toplanması öngörülen yüksek düzeyli stratejik iş birliği mekanizması kurulmuş olacaktır. Stratejik ortaklar birbirlerini hayati çıkarlar söz konusu olduğunda tereddüt etmeden desteklerler. Özellikle FETÖ ile ortak mücadelemizde Türk halkının Moldovalı dostlarından beklentisi, gereken desteği tereddütsüz bir şekilde gösterebilmesidir. Bu haklı mücadeleye kara çalmak isteyenleri, Türkiye-Moldova dostluğuna yakışacak şekilde hareket etmeye davet ediyorum."
Erdoğan, 15 Temmuz gecesi 251 şehit, 2 bin 193 yaralı ve gazi olduğunu hatırlatarak, "Bunu yapanlar, özellikle silahlı kuvvetlerimize sızmış, polisimize sızmış, yargımıza sızmış, devletimizin bütün kademelerine sızmış bir terör örgütüdür. Bu terör örgütü, aynı çalışmalarını şu anda Moldova'da da yapmak, devletin kademelerine sızmak suretiyle burada da aynı adımları atabilir. Çünkü dost dosta bu tür başına gelenleri anlatacak ki aynı yanlış orada da yapılmasın." diye konuştu.
Görüşmede ekonomik ilişkilerin, siyasi ilişkilere yakışır bir seviyeye çıkarılması yönündeki kararlılığı ortaya koyduklarını anlatan Erdoğan, "Özellikle 2016 yılı sonunda serbest ticaret anlaşmasının yürürlüğe girmesiyle ticari ilişkilerimizde önemli bir mesafe kat ettik. 2017 yılında toplam ticaret hacmini 466 milyon dolar düzeyine ulaştırdık. Tabii bu beklentilerimizin altında şimdi yeni belirlediğimiz hedef 1 milyar dolara ulaşmak. Ortak hedefimiz bu." değerlendirmesini yaptı.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı'nın (TİKA) 24 yılda Moldova genelinde hayata geçirdiği projelerin toplamının 45 milyon dolara ulaştığını vurgulayan Erdoğan, bu yardımların kişi ve bölge ayrımı gözetilmeden ihtiyaç sahiplerine ulaşmaya devam edeceğini belirtti.
Erdoğan, basın toplantısının ardından Türkiye tarafından onarılan Moldova Cumhurbaşkanlığı binasına geçeceklerini, açılışını birlikte gerçekleştireceklerini aktararak, şunları kaydetti:
"Bu proje Türkiye-Moldova dostluğunun nişanesi olarak parlayacaktır. Bu konuda dile getirilen bazı olumsuz eleştirileri anlamakta zorlandığımı da belirtmeden geçemeyeceğim. Bu proje Moldova'ya verdiğimiz önemin göstergesidir. Türk halkının Moldova halkına muhabbetinin sembolüdür. Bunun ötesinde yapılan yorumların veya eleştirilerin bizim nazarımızda hiçbir kıymeti yoktur. Türkiye, dün olduğu gibi gelecekte de Moldova'nın yanında olmayı sürdürecektir. Değerli dostuma gösterdiği misafirperverlik için bir kez daha şükranlarımı ifade ediyorum. Bu vesileyle dost Moldova halkını en kalbi duygularımla selamlıyorum."
Erdoğan, mevkidaşı Dodon'un Moldova'da Türk bankalarının şube açması ve Stefan Cel Mare'nin kılıcının ya aslını ya da replikasının Moldova'ya getirilmesi için desteğini rica etmesi üzerine, şöyle konuştu:
"Önce bankalarımızla ilgili, iki devlet bankası; Halk Bankası ve Ziraat Bankası, elemanlarını buraya göndermek suretiyle bir çalışma yaptılar. En kısa zamanda bu iki bankamızdan biri veya ikisi Moldova'da şubelerini açacaklar. Moldova halkı için ulusal ve uluslararası alanda özellikle finans naklini rahatlatmış olacaklar.
Kılıç meselesiyle ilgili özellikle onun da talimatını Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı arkadaşıma verdim. En kısa zamanda replikasını çıkarmak suretiyle... Çünkü bunların orijinalleri müstesna eserler bölümünde duruyor. Müstesna eserler bölümünde duran bu tür objeleri çıkarmak yasak olduğu için çıkarmıyorlar. Ancak replikasını, bir tanesini Romanya'ya verdik, bir replika da Moldova'ya yaptırılmak suretiyle sizlere en kısa zamanda onu yetiştireceğiz."
Moldova Cumhurbaşkanı Dodon, konuşmaların ardından Türkiye ile Moldova arasındaki dostluk ilişkileri ile çeşitli alanlarda işbirliğinin geliştirilmesi ve aynı zamanda Moldova'ya verdiği destekten dolayı Cumhurbaşkanı Erdoğan'a Cumhuriyet Nişanı tevcih etti.
Erdoğan ve Dodon daha sonra Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı tarafından restorasyonu yapılan Cumhurbaşkanlığı bahçesinde bulunan ve üzerinde "Moldova Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı binası Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın himayelerinde Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) desteği ile yenilenmiştir." ifadesinin bulunduğu anıt taşının açılışını yaptı.
İki cumhurbaşkanı daha sonra Cumhurbaşkanlığı bahçesine kendileri adına dikilen çınar ve kırmızı meşe ağaçlarına toprak atarak, can suyu verdi.
Muhabir: Yıldız Nevin Gündoğmuş-Enes Kaplan-Ali Cura
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
