'Çanakkale'de kaybetmedik daha iyi bir orduya yenildik'

LONDRA - İnci Gündağ

Londra'nın güneyindeki Imperial Savaş Müzesi'nde "Birinci Dünya Savaşı Sergisi" kapsamında hazırlanan Çanakkale Savaşları'na ait bölümü AA ekibine gezdiren İngiliz tarihçi Nigel Steel, Türk askerinin Çanakkale'de elde ettiği zorlu zaferi anlattı.

Steel, binlerce askerin hayatını kaybettiği Çanakkale'deki dönemin günlük koşullarına ilişkin şunları söyledi:

"1915 yılı mayıs ayının sonlarına doğru, yani karaya çıkıştan bir ay kadar sonra bitki örtüsü neredeyse tamamıyla aşındırılmıştı. Hava giderek daha sıcak bir hal alıyordu. Fransa ve Belçika'daki cephelerden, çatışmalardan çok farklıydı. Çok çetin savaşıyorlardı ve hayatını kaybedenlerin sayısı giderek artıyordu. Savaş alanı üzerine yayılan kötü koku Çanakkale'yi korkunç bir yer haline getirdi. Etrafta dolaşan kurtçuk ve sinekler yemek yemeyi daha da zorlaştırdı. Bu koşullar Çanakkale'ye özgüydü."

"Türk askeri her bir santimetre toprak için ilerledi"

İngilizlerin Çanakkale'yi her zaman "büyük bir hüsran" olarak gördüğünü söyleyen İngiliz tarihçi Nigel Steel, şöyle devam etti:

"Biz Çanakkale'de kaybetmedik. Biz daha iyi bir ordu, daha düzenli, daha motive olmuş ve daha iyi pozisyonu olan bir orduya yenildik. Çanakkale'ye baktığınızda bu Türkler için harika bir zaferdi. Sayı bakımından ezilmelerine rağmen Türkler savaşmayı sürdürdü. İngiliz ordusundaki üst düzey generaller arasında Türk askerlerinin arkalarına bakmadan kaçacağı, teslim olacağı, bu savaşın üstesinden gelmenin kolay olacağına dair büyük bir beklenti vardı ancak öyle olmadı. Türk askeri her bir santimetre toprak için ilerledi, savaş alanına bağlılıklarını sürdürdü."

Türk askerinin giydiği üniforma sergileniyor

Imperyal Savaş Müzesi'nde kurulan sergideki Çanakkale'ye özgü parçalar hakkında da bilgi veren tarihçi Nigel Steel, savaş döneminde cepheden eşya toplayanlar olduğunu ve sergideki parçaların da bu kişiler sayesinde ziyaretçilere sunulduğunu kaydetti.

Steel, "Çanakkale'de savaşan bir Türk askerinin giydiği üniforma sergileniyor. Aynı asker daha sonra Suriye'de de savaşıp orada esir düşüyor. Türk askerinin üniformasını sergimizde bulundurduğumuz için çok şanslıyız. Bu hikaye, savaşın tüm doğası ile burası arasında bağ kuruyor" dedi.