AB, İran nükleer anlaşmasında yakında bir sonuç beklemiyor

​​​​​​Borrell, AB-Ukrayna Ortaklık Konseyi Toplantısından sonra gazetecilerin sorularını yanıtlarken İran nükleer anlaşması hakkında da değerlendirmede bulundu.

ABD'nin anlaşmaya dönmesi için nihai metni 8 Ağustos'ta taraflara sunduğunu hatırlatan Borrell, bunun olumlu kabul gördüğünü, taraflarla interaktif süreci başlattıklarını belirtti.

O zaman pozisyonların birbirine yakın olduğunu ifade eden Borrell, "Ancak son etkileşimlerde pozisyonlar birbirine yakın değil, uzak." diye konuştu.

İran nükleer anlaşması olarak bilinen Kapsamlı Ortak Eylem Planının koordinatörü olan Borrell, "Bu endişe verici. Eğer süreç birbirine yakınlaşmazsa tüm süreç tehlikede demektir. Amaç hızlıca bir anlaşmaya varmaksa bu olmayacak." dedi.

Bir anlaşma olacağına "inancının düne göre azaldığını" vurgulayan Borrell, anlaşmanın ortaklarıyla görüşmeye devam edeceğini bildirdi.

İran ile nükleer anlaşma ve müzakere süreci

İran ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) daimi üyeleri ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa ile Almanya (5+1) arasında 2015'te yaptırımların kaldırılması karşılığında Tahran'ın nükleer faaliyetlerinin düzenlendiği ve denetim altına alındığı bir anlaşma imzalanmıştı.

Washington, eski Başkan Donald Trump döneminde, 2018'de anlaşmadan tek taraflı çekilerek İran'a yeniden yaptırım uygulamaya başlayınca Tahran da anlaşmadaki taahhütlerini kademeli olarak durdurmuş ve yeniden yüksek düzeyde uranyum zenginleştirme dahil bir dizi adım atmıştı.

Anlaşmanın yeniden uygulanmasını sağlama ve ABD'nin anlaşmaya dönüşü için Nisan 2021'den beri Avrupa Birliği'nin (AB) koordinatörlüğünde Viyana'da yapılan müzakereler, 8 Ağustos'ta sona ererken müzakerelerin koordinatörlüğünü üstlenen AB'nin sunduğu taslak anlaşma metni sonrasında taraflar nihai anlaşmaya varma konusunda önceki aylara nazaran daha olumlu işaretler vermişti.

İran Dışişleri Bakanlığı, AB tarafından sunulan ve nükleer müzakerelerde nihai yol haritası olarak kabul edilen anlaşma taslağına ilişkin görüşlerini, 15 Ağustos'ta AB'ye iletmiş ve taslak metne verdikleri yanıta karşılık ABD'nin cevabını beklediklerini açıklamıştı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, 24 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, İran ile nükleer anlaşmaya ilişkin taslak metne yönelik AB aracılığı ile İran'ın görüşlerine karşılık verdiklerini duyurmuştu ancak bakanlık, ABD'nin yanıtının içeriği konusunda herhangi bir detay paylaşmamıştı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani, 2 Eylül'de yaptığı yazılı açıklamada, taslak anlaşma metnine ABD'nin verdiği yanıtın Tahran tarafından çeşitli düzeylerde incelendiğini ve hazırlanan cevabın müzakerelerin koordinatörüne gönderildiğini açıklamıştı.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Vedant Patel de konuyla ilgili yazılı açıklamasında, "İran'ın yanıtını aldığımızı teyit edebiliriz. Bunu inceliyoruz, yanıt vereceğiz ancak ne yazık ki yapıcı değil." değerlendirmesinde bulunmuştu.