'Biobank' Türkiye'nin gen hafızası olacak

KAYSERİ - MUSA ÖZYÜREK

Türkiye'de ilk defa Erciyes Üniversitesi (ERÜ) Betül-Ziya Eren Genom ve Kök Hücre Merkezi (GenKök) bünyesinde oluşturulacak biobank sayesinde ülkenin genetik hafızası oluşturularak hastalıklarla daha etkin mücadele edilmesi amaçlanıyor.

ERÜ GenKök Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Yusuf Özkul, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye'de DNA, RNA, canlı hücre ve kordon kanını birlikte saklayabilen bir banka veya veri merkezinin olmadığını, kuracakları Biobank'ta 3 milyon DNA, RNA canlı hücre örneği ve kordon kanını saklayabileceklerini ve bu sayede genetik araştırmaların yapılabilmesine imkan tanımış olacaklarını söyledi.

Bilim insanlarının çoğu zaman materyal eksikliğinden dolayı bilimsel araştırma yapamadığına işaret eden Özkul, şöyle konuştu:

"Özellikle de gelecekte kişiye özel tedavinin yaygın olarak kullanılacağını düşünürsek kişinin ve yaşadığı toplumun genetik yapısının belirlenmesi gerekiyor. Burada devreye biobank girecek. Elde edilen verilerle hem hastalıkların hem de kişilerin, yaşadıkları toplumların genetik yapısı belirlenebilecek. Buna göre de tedavi şekilleri geliştirilecek. Kanser hastalıklarına uygulanan kemoterapinin dozajı kişilere göre farklılık gösteriyor. Verilecek dozajlar biobank sayesinde yapılacak araştırmalarla belirlenebilecek ayrıca kemik iliği kanserleri tedavisinde çok etkin olarak kullanılan depolama yeri olmadığı için atılmak zorunda kalınan kordon kanı da toplanarak depolanacak."

İlaç endüstrisi için kaynak oluşturulacak

Biobankta toplanan materyallerin ilaç endüstrisinde kullanılabileceğine de dikkati çeken Özkul, geliştirilen ilacın etkisinin belirlendikten sonra kullanılmaya başlandığını, bu etkiyi öğrenmek için de biobanklara ihtiyaç olduğunu kaydetti.

Biobanktaki verilerin kağıt üzerinde sonsuz süreyle, canlı olarak ise 30 yıl boyunca saklanabileceğini belirten Özkul, biobankın yaklaşık 5 milyon liraya mal olacağını, bunun 3,7 milyon lirasını Orta Anadolu Kalkınma Ajansı'nın (ORAN) geri kalan kısmı da Erciyes Üniversitesinin karşılayacağını söyledi.

Özkul, biobankın 2016 yılında kurulmasının planlandığını sözlerine ekledi.