ANKARA
Fetullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) 15 Temmuz'daki darbe girişiminin ardından hayata geçirilen 3 aylık olağanüstü hal sürecinde alınan ilk kararlarla Türk Silahlı Kuvvetleri'nde devrim gibi değişiklikler yapıldı.
Resmi Gazete'de yayımlanan 669 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin en önemli konularının ele alındığı Yüksek Askeri Şuranın yapısı değişti. Buna göre, Yüksek Askeri Şura (YAŞ) Başbakan, Genelkurmay Başkanı, Başbakan yardımcıları, Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı ve Milli Savunma Bakanı ile kuvvet komutanlarından oluşacak.
KHK kapsamında Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları, Milli Savunma Bakanına bağlandı. Bu kanuna aykırı olmayan ve diğer kanunlarla Genelkurmay Başkanlığına verilen görev ve yetkilere ilişkin hükümler ise saklı bırakıldı.
Ayrıca Cumhurbaşkanı ve Başbakanın, gerekli gördüklerinde kuvvet komutanları ile bağlılarından doğrudan bilgi alabileceği ve bunlara doğrudan emir verebileceği, verilen emrin herhangi bir makamdan onay alınmaksızın derhal yerine getirileceği de kararlaştırıldı.
Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında 27 Temmuz'da yayımlanan 668 sayılı "Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında Kararname" ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı da İçişleri Bakanlığına bağlandı.
İçişleri Bakanının kararıyla bir il veya ilçenin tamamı, polis ya da jandarma görev ve sorumluluk alanı olarak belirlenecek. Lüzum görüldüğü hallerde İçişleri Bakanı tarafından, Emniyet Genel Müdürlüğü, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığı arasında her kademedeki personel geçici olarak görevlendirilebilecek. İçişleri Bakanı bu yetkisini il valilerine devredebilecek.
Sahil Güvenlik Komutanı da amiraller arasından atanacak. Rütbelerindeki bekleme süresi dolması ya da kadrosuzluk nedenleri ile emekliliğe sevk edilme durumunda olan ancak hizmetlerine ihtiyaç duyulan albaylar 60 yaşına, amiraller ise 65 yaşına kadar İçişleri Bakanının onayıyla görevde kalabilecek. Sahil güvenlik bölge komutanları hakkında mülki görevleri açısından konuşlu bulundukları yerin valisi tarafından her yıl sonunda, görevleri ile ilgili olarak değerlendirme raporu düzenlenecek.
Milli Savunma Bakanlığı bünyesinde Milli Savunma Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite kurulmasına ilişkin karar da yayımlanan KHK'da yer aldı. Milli Savunma Üniversitesi, rektörlüğe bağlı olarak, kurmay subay yetiştirmek ve lisansüstü eğitim vermek amacıyla yeni kurulan enstitülerden kara, deniz ve hava harp okullarından, astsubay meslek yüksekokullarından oluşacak. Üniversitenin rektörü, Milli Savunma Bakanının önereceği ve Başbakanın uygun göreceği üç aday arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilecek.
Jandarma ve Sahil Güvenlik teşkilatlarının subay, astsubay ile diğer personel ihtiyacını karşılamak için İçişleri Bakanlığına bağlı Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi oluşturuldu.
KHK kapsamında, GATA ve asker hastaneleri Sağlık Bakanlığına devredildi. GATA'ya bağlı yükseköğretim birimleri, her türlü hak ve yükümlülükleri, alacak ve borçları, sözleşme ve taahhütleri, taşınırları ve taşıtlarıyla birlikte Sağlık Bilimleri Üniversitesine devredilecek.
Sağlık hizmeti sunumunda, şehit yakınları ve gazilere öncelik tanınacak. Askeri personel ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere, devredilen sağlık kuruluşlarında öncelikli hizmet verilecek. Bu şekilde verilecek öncelikli hizmetin usul ve esasları, Milli Savunma Bakanlığının görüşü alınarak Sağlık Bakanlığınca belirlenecek. Er ve erbaşların sağlık hizmeti giderleri, Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanacak. Bu giderler için Sosyal Güvenlik Kurumuna gerekli ödeme, Milli Savunma Bakanlığı bütçesinden yapılacak. Devredilen yükseköğretim birimlerinde öğrenim görenler, üniversite sınavının yapıldığı tarihte aldıkları puanları dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulunca belirlenecek öğretim kurumlarına nakledilecek.
Harp Akademileri, askeri liseler ve astsubay hazırlama okulları kapatıldı. Harp okulları, fakülte ve yüksekokullar ile jandarma dahil astsubay meslek yüksekokullarında öğrenimine devam eden öğrenciler uygun fakülte ve yüksekokullara naklen kaydedilecek. Askeri liseler ile astsubay hazırlama okullarında öğrenimine devam eden öğrenciler ortaöğretim yerleştirme puanları dikkate alınarak durumlarına uygun okullara kaydedilecek. 30 Ağustos itibarıyla mezun olacak askeri öğrencilerin subay ve astsubaylığa nasbı yapılmayacak. Okulların yönetim kadroları ilgili yasalar doğrultusunda görevlendirilecek.
Milli Savunma Bakanlığı Görev ve Teşkilatı Hakkında Kanunun 1. maddesinde de değişikliğe gidildi. Bakanlık merkez teşkilatı, aralarında Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü, Tersaneler Genel Müdürlüğü, Askeri Adalet İşleri ve Kanunlar Genel Müdürlüğü, Askeralma Genel Müdürlüğü, Personel ve Mali Yönetim Genel Müdürlüğü, İnşaat Emlak ve Milli Mayın Faaliyet Merkezi Genel Müdürlüğü, Tedarik Hizmetleri Genel Müdürlüğü gibi kuruluşların da yer aldığı genel müdürlük, daire başkanlığı ve diğer komutanlıklardan oluşacak.
Kanun hükmünde kararnamelerle 158 general ve amiralin de aralarında bulunduğu toplam 3 bin 73 asker de Türk Silahlı Kuvvetleri'nden ihraç edildi.
Öte yandan Başbakan Binali Yıldırım'ın yaptığı açıklamaya göre, darbe girişiminin hava üssü olarak kullanılan Ankara'nın Kazan ilçesindeki Akıncı 4. Ana Jet Üssü ile Ankara'da ve İstanbul'da darbe girişimi sırasında tankların çıkarıldığı, helikopterlerin kaldırıldığı bütün kışlalar kapatılacak.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da küçük anayasa paketi eğer gerçekleştirilebilirse Genelkurmay Başkanı ve MİT'in Cumhurbaşkanına bağlanacağını açıklamıştı.
Muhabir: Selma Kasap,A. Eda Ünlü Özen
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
