ИСТАНБУЛ (АА) – Турскиот министер за надворешни работи Хакан Фидан денес изјави дека Соединетите Американски Држави (САД) и Иран се чини дека се подготвени да направат отстапки за да постигнат договор за иранската нуклеарна програма, објави „Фајненшал тајмс“, пренесува Анадолу.
Во разговор за медиумот, Фидан нагласи дека Вашингтон сигнализирал подготвеност да биде флексибилен по клучното барање Иран да го прекине збогатувањето на ураниум.
Фидан, исто така, рече дека верува оти Техеран „искрено сака да постигне вистински договор“ и дека ќе прифати ограничувања на нивоата на збогатување и строг режим на инспекции, како што направи во договорот од 2015 година со САД и со другите светски сили.
„Позитивно е што Американците се чини дека се подготвени да го толерираат иранското збогатување во рамките на јасно утврдени граници“, рече Фидан. „Иранците сега признаваат дека треба да постигнат договор со Американците, а Американците разбираат дека Иранците имаат одредени лимити. Бесмислено е да се обидуваме да ги принудуваме.“
Фидан смета дека ако САД „инсистираат на решавање на сите прашања истовремено“ – во однос на арсеналот на балистички ракети на Иран и поддршката за регионалните милитантни групи - нуклеарниот договор „нема да продолжи напред“.
„Резултатот би можел да биде уште една војна во регионот“, подвлече тој.
- Тензиите меѓу САД и Иран -
Изјавите на Фидан доаѓаат во време кога Иран и САД се подготвуваат за следната рунда преговори, кои продолжија во Оман во петокот по речиси осуммесечна пауза, што беше опишано како позитивен прв чекор од двете страни.
Преговорите првично беа планирани во Истанбул, Турција, со регионални сили како набљудувачи. Но, Техеран инсистираше тие да се одржат во Оман, бидејќи сакаше дискусиите да се фокусираат исклучиво на нуклеарната програма.
По приемот на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху во Белата куќа синоќа, американскиот претседател Доналд Трамп рече дека инсистирал „преговорите со Иран да продолжат за да се види дали може да се постигне договор“.
„Ако не може, само ќе треба да видиме каков ќе биде исходот“, напиша Трамп на „Трут сошал“. „Минатиот пат Иран одлучи дека е подобро да не склучи договор и беа погодени со полноќен чекан - тоа не им излезе добро“.
Фидан рече дека Анкара и другите влади од регионот „се обидуваат да развијат креативни идеи“ за решавање на прашањето со иранската програма за балистички ракети и поддршката на милитантите, додавајќи дека би можеле да играат „конструктивна и ефикасна улога“.
„Американците се длабоко загрижени за нуклеарните капацитети на Иран“, рече тој, додавајќи дека ракетите и посредниците влијаат на регионалната безбедност, бидејќи се тесно поврзани со соседните земји.
Фидан нагласи дека е загрижен дека Нетанјаху ќе се обиде да влијае на Трамп за време на неговата посета на Белата куќа.
„За Израел, одржувањето позиција на воена супериорност во регионот е централен приоритет“, рече тој. „Присуството на ирански ракети ја комплицира таа цел“.
- Избегнување на повторување на грешките од минатото -
Турскиот шеф на дипломатијата ги повика администрацијата на Трамп и Иран да избегнуваат повторување на грешките од минатото, особено исклучувањето на регионалните држави од разговорите што доведоа до нуклеарниот договор од 2015 година.
„За Иран ќе биде важно да го поврзе секој договор со САД со чекори што ја зајакнуваат довербата со регионалните партнери... таа рамнотежа е од суштинско значење“, рече тој. „Постои значителен јаз во довербата со регионалните земји и решавањето на таа димензија е од суштинско значење“, додаде Фидан.
Тој рече дека по разорната војна на Израел минатата година и масовните протести против режимот минатиот месец - најнасилните и најсмртоносните од Исламската револуција во 1979 година - Техеран е свесен за опасноста со која се соочува.
Трамп испрати, како што рече, „армада“ од американски воени бродови во регионот, додека ги разгледуваше воените опции против Техеран по протестите.
„Тие (иранските лидери) разбираат дека јавните немири беа водени во голема мера од економските потешкотии“, рече турскиот министер. „Значи, тие знаат дека прашањето за санкциите треба да се реши.“
Тој, исто така, предупреди дека американските напади веројатно нема да предизвикаат пад на режимот.
„Не мислам дека ќе се случи промена на режимот“, рече Фидан. „Секако, владините органи и некои други цели би биле тешко погодени и оштетени, уништени. Но, режимот како политички ентитет би бил функционален ентитет.“
