Merve Gül Aydoğan Ağlarcı
20 Февруари 2026•Ажурирај: 23 Февруари 2026
ХАМИЛТОН (АА) - Постојаната мисија на Иран во Обединетите нации (ОН) предупреди дека Иран ќе одговори „одлучно и пропорционално“ на секоја воена агресија, нагласувајќи дека Соединетите Американски Држави (САД) ќе сносат „целосна и директна одговорност“ за последиците, според писмото до кое вчера дојде Анадолу.
„Исламската Република Иран континуирано на највисоко ниво порачува дека ниту бара тензии ниту војна и нема да започне никаква војна“, се вели во писмото упатено до генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш и претседателството на Советот за безбедност на ОН.
„Сепак, во случај да биде подложен на воена агресија, Иран ќе одговори одлучно и пропорционално во остварувањето на своето право на самоодбрана според член 51 од Повелбата на Обединетите нации“, се додава.
Иранската мисија предупреди дека „сите бази, објекти и средства на непријателската сила во регионот би претставувале легитимни цели во контекст на одбранбениот одговор на Иран“, нагласувајќи дека „САД ќе сносат целосна и директна одговорност за какви било непредвидливи и неконтролирани последици“.
Во писмото се наведува објава на социјалните мрежи од американскиот претседател Доналд Трамп од 18 февруари, која беше опишана како „експлицитна јавна закана за употреба на сила“ против Иран, осврнувајќи се на потенцијалното користење на воените објекти во Диего Гарсија и базата на РАФ Ферфорд во Велика Британија.
„Доколку Иран одлучи да не склучи договор, можно е да биде потребно САД да го користат Диего Гарсија и аеродромот во Ферфорд, со цел да се искорени потенцијален напад од страна на многу нестабилен и опасен режим“, истакна Трамп преку својата платформа Truth Social.
Диего Гарсија е најголем остров во архипелагот Чагос и се користи како заедничка воена база на Велика Британија и САД од 70-тите години. Договорот потпишан во мај го пренесува суверенитетот на архипелагот Чагос од Велика Британија на Маврициус, а наедно обезбедува 99-годишен закуп за Велика Британија да продолжи со управување на заедничката воена база на Велика Британија и САД на Диего Гарсија.
Предупредувањето доаѓа во услови на ескалација на тензиите меѓу САД и Иран и значително зголемено американско присуство на Блискиот Исток, додека преговорите продолжуваат.
Трамп беше блиску до одобрување уште еден напад во јануари поради репресијата на Техеран врз демонстрантите, но се повлече откако Иран ги запре егзекуциите на демонстрантите.
„Со оглед на нестабилната ситуација во регионот и постојаното движење и акумулирање на воена опрема од страна на Соединетите Американски Држави, таквата воинствена изјава на претседателот на Соединетите Американски Држави не смее да се третира како обична реторика“, се вели во писмото.
Иран ги опиша заканите од САД како сигнализирање на „реален ризик од воена агресија, чии последици би биле катастрофални за регионот и би претставувале сериозна закана за меѓународниот мир и безбедност“.
Мисијата на Иран во ОН ја изрази својата целосна посветеност „кон целите и принципите на Повелбата на Обединетите нации и кон дипломатските решенија“ и се вклучи „конструктивно, со сериозност и со добра волја, во преговори за нуклеарната програма со Владата на Соединетите Американски Држави“.
Мисијата понатаму повика на укинување на „незаконските и нехумани еднострани принудни мерки (UCM) наметнати против иранската држава“ и „решение ориентирано кон резултати што целосно е во согласност со признатите права на сите држави страни од Договорот за непролиферација на нуклеарното оружје (NPT).“
„Исламската Република Иран останува на ставот дека доколку Соединетите Американски Држави, исто така, пристапат кон овие преговори со сериозност и искреност и покажат вистинско почитување на принципите на Повелбата на Обединетите нации и императивните норми на меѓународното право, постигнувањето на трајно и балансирано решение би било сосема можно“, се додава во писмото.
Повикувајќи на итна акција од страна на ОН, во писмото се вели: „Советот за безбедност и генералниот секретар мора да дејствуваат без одлагање, пред да биде предоцна.“
Иранската мисија го повика Советот за безбедност „целосно да го искористи“ својот авторитет „за да се осигури дека САД веднаш ќе ги прекинат своите нелегитимни закани за употреба на сила“ и дека „се воздржуваат од каква било акција што би можела дополнително да ги ескалира тензиите или да доведе до воена конфронтација, чии последици би биле сериозни и далекосежни за регионалниот и меѓународниот мир и безбедност“.
