Enes Taha Ersen
11 Октомври 2024•Ажурирај: 12 Октомври 2024
ИСТАНБУЛ (АА) - Регрутерите за работа во денешниот свет користат системи за филтрирање со вештачка интелигенција (АИ), кои според алгоритам дискриминира луѓе врз основа на нивната раса, пол, јазик и религија, јавува Анадолу.
Јелиз Бозкурт Гумрукчуоглу, професорка по приватно право на Универзитетот „Ибн Халдун“ во Истанбул, за Анадолу изјави дека технолошките гиганти како Мета, Гугл и Амазон се познати по тоа што користат такви алатки, бидејќи овие алатки за автоматско филтрирање обезбедуваат временска ефикасност.
Гумрукчуоглу рече дека „алгоритамската дискриминација“ се јавува кога податоците за кои е обучена вештачката интелигенција веќе носат предрасуди против одредени групи, а со тоа донесуваат неповолни одлуки против нив.
„Предрасудите на оние кои ги развиваат овие алатки, исто така, придонесуваат за неправедно вработување со помош на вештачката интелигенција“, рече Гумрукчуоглу, и како резултат на тоа, таа тврди дека значително помал број на луѓе со друга боја на кожата и жени можат да поминат низ филтрирањето на вештачката интелигенција.
Таа рече дека ова прашање е предмет на повеќе тужби во многу земји досега, а најпрво се појави во случај во врска со Амазон.
„Амазон разви сопствен алгоритам за регрутирање со податоците обезбедени од кандидатите прифатени во последната деценија, од кои повеќето беа мажи. И кога беше пуштен во употреба, директно беа филтрирани жените кандидати“, рече таа.
„Фејсбук, на сличен начин, има дискриминирачко филтрирање што се појави како случај во САД во 2018 година, а данската влада изрече административна казна на платформата за социјалните медиуми поради истата причина“, додаде таа.
Сепак, тоа не завршува тука, Гумрукчуоглу истакна дека некои кандидати биле одбиени од алгоритмите за регрутирање затоа што имаат црна боја на коса, живееле во подрачја, наводно, со висока концентрација на мигранти, па дури и дека слушале одредени пејачи или жанрови на музика.
Таа рече дека програмерите и компаниите што ги користат овие алатки за филтрирање при регрутирање треба да се усогласат со човековите права и вредности, а надлежните органи и влади треба внимателно да ги следат етичките прекршувања.
„На пример, Европската Унија одлучи да спроведе регулатива за ризикот од користење на вештачката интелигенција на ова поле“, рече таа.
Истакна дека можеби е потребен глобален регулатор за употреба на вештачка интелигенција при регрутирање за работни места со цел да се спречи дискриминацијата.
„Нашите податоци не се соодветно заштитени, нашиот дигитален отпечаток се наоѓа во рацете на компаниите, кои може да го користат за да нѐ оценуваат, бидејќи повеќе не ги оценуваат само нашите резимеа. Таков е случајот и во Туркије“, рече таа.
„Треба да се развијат алгоритми за филтрирање кои ќе бидат потранспарентни и поодговорни за нивните одлуки, така што пред нас стојат два избора: Дали ќе дозволиме вештачката интелигенција да се развива толку брзо како што е денес или ќе стапнеме малку на сопирачките и ќе се движиме напред постепено во етичка рамка? Одговорот ќе го видиме во наредниот период“, додаде таа.
