ИСТАНБУЛ (АА) - Официјалниот прием за втората изложба на „Istanbul Photo Awards 2025“, меѓународен натпревар за новинска фотографија организиран од Агенција Анадолу, се одржа во Истанбул, а домаќин на настанот беше претседателот на Управниот одбор и генерален директор на АА, Сердар Караѓоз.
Вкупно 139 фотографии, индивидуални и распоредени во низа, кои ги претставуваа делата на 29 наградени фотографи, по нивната изложба во Анкара, беа изложени во Уметничката галерија Долмабахче.
Зборувајќи на отворањето, Караѓоз истакна дека фотографијата е една од најмоќните алатки за сведоштво во модерното време, нагласувајќи ја нејзината моќ да документира човечки приказни, особено во воените и кризните зони, и нејзината клучна улога во создавањето колективна меморија.
Караѓоз изјави дека фотографијата избрана за победничка на „Истанбул фото наградите“ одговара на прашањата „Ние на што се сеќаваме? Што не забораваме?“ и додаде:
„Фотографија што ја гледате зад мене е направена во Газа. Гледаме мајка и татко како го прегрнуваат безживотното тело на своето дете, кое го загубиле во израелските воздушни напади. Фотографот Саид Џарас го снимил овој момент. Таа беше избрана за најдобра фотографија за 2025 година од страна на жирито на „İstanbul Photo Awards“. Кога ја гледаме оваа фотографија, разбираме дека војната не е само статистика. Војната не може да се раскаже само со бројки. Бидејќи секоја фотографија, секој момент е човечка приказна.“
Зборувајќи дека воените фотографии исто така освоиле прво место во претходните години, Караѓоз рече:
„Мохамед Салем го освои првото место во 2024 година, а Сергеј Козлов го освои првото место во 2023 година со фотографии што ја доловија суровата реалност. Кога гледаме на меѓународни натпревари за фотографија, сите несвесно се среќаваме со вистина. Фотографиите направени во воени, конфликтни и кризни зони често се најмоќни. Иако го знаеме нивното негативно влијание, не можеме а да не ги погледнеме овие слики. Бидејќи овие фотографии длабоко ги пренесуваат човечките состојби, емоционалните приказни и социјалните фрактури. Затоа, фотографијата е една од најмоќните алатки за комуникација што може да евоцира и изрази емоции.“
Забележувајќи дека фотографијата ја обликувала човечката историја како алатка за сведочење, Караѓоз продолжи со зборовите:
„Осврнувајќи се наназад, сликите направени од Роџер Фентон за време на Кримската војна во 19 век овозможија војната да биде видена од поширока публика за прв пат. Во 20 век, сликите направени за време на Виетнамската војна повторно сведочеа за најзначајните моменти во човечката историја. Денес, технологијата се промени, а камерите се подобрија. Историјата на фотографијата, која започна со филтрирање на светлината низ дупка за игла, сега се прошири од темни соби до дигиталната револуција. Сепак, едно нешто останува константно: фотографијата останува наједноставниот, најмоќниот јазик на вистината. Сликите што ги гледате денес не се само фотографии; тие се белешки напишани во историјата, фрагменти од сеќавањето оставени за иднината. Денес, сме сведоци на непроценливи сведоштва со фотографии направени во Газа, Украина и други делови од светот. Овие слики служат и како запис за историјата и како колективното сеќавање.“
Сердар Караѓоз нагласи дека АА има фоторепортери во 135 земји, правејќи ги глобалните настани видливи со илјадници фотографии секој ден. Тој рече дека дневно се произведуваат повеќе од 6.000 содржини, вклучувајќи 4.000 фотографии, 1.500 вести, 450 видеа, 30 мултимедијални видеа и 22 преноси во живо. Караѓоз, исто така, посочи дека од 7 октомври 2023 година, фоторепортерите и снимателите на АА на глобалните медиуми им обезбедиле повеќе од 200.000 фотографии и 15.000 видеа конкретно поврзани со Газа.
Истакнувајќи дека Израел го користи гладот како оружје за колективно казнување на луѓето од Газа, Караѓоз рече:
„Една од тие слики стигна до светот преку објективот на фоторепортерот на Агенција Анадолу, Мухамед Ел Јакуби. Можеби се сеќавате на насловната страница: „Полека умираме, спасете нè“. Таа фотографија што ја направивме беше насловната страница на неделникот „Гардијан“. Последователно, сликите направени од фоторепортерите на Агенција Анадолу, кои беа сведоци на гладот во Газа, доминираа во светските медиуми. Стотици, илјадници весници, веб-страници и вести ги објавија тие фотографии на Агенција Анадолу од глад како свои наслови. Таа порака стигна до милијарди луѓе“.
Караѓоз, исто така, истакна дека е објавена книга под наслов „Докази“ за да се документираат воените злосторници и злосторствата што се забележани од 7 октомври.
Нагласувајќи дека „Доказ“ продолжува да расте со своето 10-то издание, Караѓоз продолжи со зборовите:
„Доказите во врска со воените злосторства продолжуваат да се акумулираат. Веднаш по „Доказ“, ги подготвивме книгите „Обвинет“ и „Сведокот“. Книгата „Обвинет“ сè уште не е објавена затоа што списокот на воени злосторници и осомничени за геноцид продолжува да расте. Направивме и документарец за „Доказ“. Овој документарец беше прикажан во британскиот парламент, во Катар и во бројни сојузни држави во САД. Важноста и вредноста што и ја придаваме на фотографијата повторно беа истакнати за време на натпреварот „Истанбул фото награди“. Како глобална новинска агенција која и ја дава предност на моќта на фотографијата, ни причинува големо задоволство фактот што сме организатор на „İstanbul Photo Awards“, најпопуларниот светски натпревар за фотографија.“
Караѓоз истакна дека повеќе од 2.000 фотографи аплицирале за наградите „İstanbul Photo Awards“ во 2025 година и истакна дека најдобрите биле избрани од меѓународно жири кој селектирал од над 20.000 фотографии.
Директорот на визуелните вести на АА, Ајкут Унлупинар, ги информираше присутните за делата на изложбата. На присутните им беше презентиран фото албум со победничките фотографии.
Хутан Бабапурваџари, кој го освои третото место во категоријата индивидуални портрети, за АА изјави дека наградите „İstanbul Photo Awards“ ќе овозможат неговите фотографии да бидат видени низ целиот свет.
„Најдоброто нешто за фотографите е да им ги покажат своите фотографии на луѓето ширум светот. Истото важи и за мене. Кога ги направив овие фотографии и ги испратив во Истанбул, помислив дека луѓето ширум светот можеби ќе ги видат и ќе ја слушнат оваа болна приказна. Се обидувам да бидам тука затоа што, како што реков, сакам да им ги покажам моите фотографии на луѓе ширум светот. На оваа фотографија, гледате Авганистанка која го преживеала нападот со киселина од својот сопруг кога Талибанците се вратија во Авганистан во 2021 година.“
Фотографот Ахмет Сел, член на жирито на „İstanbul Photo Awards“, истакна дека Агендија Анадолу натпреварот го организира веќе 11 години и додаде:
„Значајно достигнување е што овој натпревар се организира редовно веќе 11 години. Екипите на АА навистина вршат многу вредна работа. Овој натпревар сега стана еден од најважните глобални натпревари. Започнавме со мали награди, но со новите пријавени фоторепортери кои учествуваат секоја година и со зголемениот квалитет на фоторепортерите, стана натпревар во фотографијата и новинската фотографија за кој се зборува, се споменува и му се посветува внимание на глобално ниво. Секако, натпреварот носи и пораки: влијанието што го создаваат фотографиите, значењето што го носат, регионите во светот за кои информираат… Неверојатно е важно луѓето кои отсекогаш биле занемарени или невидливи да се видат на нашите фотографии, и многу е важно фотографите навистина да се грижат за ова и да работат на тоа долго време.“
Сел додаде дека и покрај глобалната медиумска криза, фотоновинарството останува професија која е носител, која е значајна и важна.
На програмата присуствуваа претседателскиот директор за комуникации, проф. д-р Бурханетин Дуран, заменик-генералниот директор и главен уредник на Агенција Анадолу (АА), Јусуф Озхан, заменик-генералниот директор на Агенција Анадолу, Огуз Енис Перу; координаторот за публикации и продукции на Агенција Анадолу, Огуз Каракаш; координаторот за Академија и публикации на Агенција Анадолу, Јахја Бостан; академици и истакнати личности од меѓународниот печат и светот на фотографијата.
Музичар на инструмент ханг изведе специјален 45-минутен настап на настанот.
Оваа година, фотографи од 114 различни националности поднесоа приближно 22.000 фотографии на натпреварот, кој се одржува веќе 11 години.
Посетителите можат да ги разгледаат фотографиите што документираат впечатливи настани од глобалната агенда, од тековните напади на Израел врз Газа до катастрофалните поплави во Источна Африка, од исландската вулканска ерупција до спортистите што се натпреваруваат на Олимписките игри во Париз 2024, од борбите на авганистанските жени до бегството на затворениците од затворот Седнаја, од бразилските сурфери што се борат со огромни бранови до опасните патувања на мигрантите.
Овогодинешниот натпревар е поддржан од Турската агенција за соработка и координација (ТИКА) како меѓународен спонзор на настанот, спонзор за комуникации е компанијата Турксел, а Турската авиокомпанија (THY) е делумен спонзор на транспорт.
Информации за победничките фотографии на натпреварот, кој оценуваше индивидуални и фотографии во серија во категориите вести, спорт, природа и животна средина, портрети и секојдневен живот, може да се најдат на линкот: istanbulphotoawards.com.
Изложбата ќе биде отворена до 7 септември.
