Конечна пресуда: Судот во Хаг ги осуди Станишиќ и Симатовиќ на по 15 години затвор за злосторства во БиХ

САРАЕВО (АА) - Апелацискиот совет на Меѓународниот резидуален механизам за кривични судови (MMKС) денес ја изрече конечната пресуда со која поранешниот шеф на Службата за државна безбедност (СДБ) на Министерството за внатрешни работи на Србија, Јовица Станишиќ, и Франко Симатовиќ, поранешен командант на Единицата за специјални операции (ЈСО) на Службата за државна безбедност, се осудени на затворски казни од по 15 години, јавува Анадолу.

Според обвинението на Хашкиот трибунал од 2008 година, Станишиќ и Симатовиќ се товареа за учество во здружен злосторнички потфат на чело со тогашниот претседател на Србија, Слободан Милошевиќ, чија цел беше отстранување на Бошњаците и Хрватите од делови на територијата на Босна и Херцеговина и Хрватска, со цел воспоставување етнички чиста српска држава.

Пресудата ја донесе петчлениот Совет на Механизмот на чело со судијката претседавач Грасиела Гати Сантана и судиите Ли Г. Мутога, Амината Лоис Рунени Н'гум, Јусуф Аксар и Клаудија Хофер. Симатовиќ изрекувањето на пресудата го слушаше во судницата, додека Станишиќ преку видеоврска од притворското одделение во Хаг.

Со денешната пресуда укинати се првостепените казни од по 12 години, а Станишиќ и Симатовиќ се осудени на затворски казни во траење од по 15 години.

Апелацискиот совет ја прифати жалбата на Обвинителството и заклучи дека се одговорни за здружен злосторнички потфат чија цел било насилно отстранување на несрпското население во текот на целото траење на војната во Босна и Херцеговина.

Жалбениот совет ги отфрли и наводите од жалбите на Симатовиќ и Станишиќ.

Со оваа пресуда прогласени се за виновни и за злосторствата во Бјелина, Зворник, Добој, Трново, Босански Шамац и Сански Мост.

- Прво судење -

Станишиќ и Симатовиќ беа уапсени и префрлени во Хаг во мај 2003 година. Судењето врз основа на обвинението на обвинителството започна во април 2008 година, а обвинетите ја негираа вината.

Според обвинението, од март 1992 година континуирано до 1995 година, српските сили, особено специјалните единици на Службата за државна безбедност на Република Србија, извршиле злосторства во градовите и селата во општините Бјелина, Босански Шамац, Добој, Сански Мост и Зворник, ги нападнале и презеле контрола над нив и извршиле злосторства во Трново.

Првостепената пресуда во таа постапка изречена е на 30 мај 2013 година, со која Станишиќ и Симатовиќ беа ослободени од сите обвиненија.

- Повторно судење -

Прифаќајќи ја делумно жалбата на Обвинителството, оваа пресуда ја укина Жалбениот совет, кој на 15 декември 2015 година заклучи дека врз основа на грешки утврдени во пресудата исполнети се услови за повторно судење. Жалбениот совет наложи да се обнови судењето по сите точки од обвинението.

Судењето пред Меѓународниот резидуален механизам за кривични судови (MMKС) траеше од 2017 до 2021 година, кога беше донесена пресудата со која беа осудени за злосторствата во Шамац.

Претресниот совет заклучи дека Станишиќ и Симатовиќ се одговорни за помагање и поддржување на кривично дело убиство, кршење на законите и обичаите на војување и злосторства против човештвото, како и кривични дела депортација, присилно преместување и прогон како злосторства против човештвото, извршени од страна на српските сили по заземањето на Босански Шамац во април 1992 година. Конкретно, Претресниот совет констатира дека обвинетите давале практична помош што имала значително влијание врз извршувањето на злосторствата, со обучување и праќање на терен припадници на специјалната единица на Службата за државна безбедност на Србија и локалните Срби од Босански Шамац да учествуваат во преземањето на општината.

Според тоа, Претресниот совет заклучи дека Станишиќ и Симатовиќ се виновни по сите точки од обвинението и двајцата ги осуди на казна затвор во траење од 12 години.

Советот во првостепената постапка заклучи дека Станишиќ и Симатовиќ се одговорни за помагање и поддржување на злосторствата извршени од српските сили по заземањето на Босански Шамац во април 1992 година.

Станишиќ и Симатовиќ се прогласени за виновни за убиства, депортации, присилно преместување и прогон, како и за злосторства против човештвото и кршење на законите и обичаите на војување.

- Жалбена постапка -

Жалбите на оваа пресуда Обвинителството и одбраната ги изнесоа во јануари оваа година пред петчлениот Совет, со кој претседаваше Грасиела Гати Сантана.

Обвинителството се фокусира на здружениот злосторнички потфат и финансирањето на единиците. Истакна дека Станишиќ и Симатовиќ не само што знаеле дека другите учесници имале злосторнички намери туку и сами ја делеле.

Пресудите против Станишиќ и Симатовиќ беа последната постапка пред Хашкиот трибунал. Тие се првите државни функционери на Србија осудени за вмешаност во војната во Босна и Херцеговина. Во својата последна пресуда Судот во Хаг ја даде и конечната оценка за вмешаноста на Србија во војната во Босна и Херцеговина.