Yamine Es-Salimi,Çağrı Koşak,Zeynep Hilal Karyağdı
23 Haziran 2019•Güncelleme: 28 Haziran 2019
Tunuslular, ABD'nin "Yüzyılın Anlaşması" planı ile Bahreyn ve ABD iş birliğiyle 25 ile 26 Haziran'da Manama'da gerçekleştirilecek "Refah İçin Barış" başlıklı ekonomi çalıştayına ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.
ABD'nin planını reddeden ve çalıştaya tepki gösteren Tunuslular, Arap ülkelerine de buna ortak olmama çağrısı yaptı.
Tunuslu gazeteci Subhi Samara (40), AA muhabirine yaptığı açıklamada, Yüzyılın Anlaşması planına karşı olduğunu söyledi.
Bu anlaşmayı ABD'nin "bölgeye yeni nüfuz aracı" olarak nitelendiren Samara, ABD'nin bölgede etkin olan Çin, Rusya, İran, Türkiye ve diğer aktörlerle rekabetini Filistin davası üzerinden yeniden düzenlemeye çalıştığını belirtti.
Samara, "Plan medyada çokça tartışılmasına rağmen siyasi güçler, sivil toplum ve aktivistler henüz bunun tehlikelerini tam olarak idrak edemedi." ifadesini kullandı.
ABD yönetiminin bu planı hayata geçirmesinin kolay olmadığını kaydeden Samara, "Çünkü Körfez ülkeleri dahil, Filistin'i savunma konusunda bir halk bilinci var. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) dahil olmak üzere Körfez ülkelerinde yaşayan halklar, Filistin'e destek ve İsrail ile normalleşme konularında yöneticilerinden farklı düşünüyor." diye konuştu.
Güç dengeleri ne olursa olsun Yüzyılın Anlaşması'nın halk nezdinde başarılı olamayacağını vurgulayan Samara, Filistin'in tarihi başkenti Kudüs'ün gelecekte de böyle kalmaya devam edeceğini dile getirdi.
"Tunus halkı planı reddediyor"
Yüksek lisans öğrencisi İkram Maliki (22) ise "Yüzyılın Anlaşması planına karşıyım. Çünkü bu plan Filistin halkının yaşadığı trajediyi derinleştirecek. Filistin, İsrail'in egemenliği altında kalmaya devam edecek ve Filistinliler yerlerinden edilecek." dedi.
Maliki, Tunus halkının planı reddettiğini ve Filistin davasını desteklemeyi sürdüreceğini belirtti.
Belgesel yapımcısı Mervan Suleymani (26), bu anlaşmayla Filistinlilerin tamamen topraklarından edileceğini, mültecilerin dönüş hakkının ortadan kaldırılacağını ifade etti.
Suleymani, "Araplar Filistin'in arkasında durmazsa kendi aralarında sürekli çatışırlar." değerlendirmesinde bulundu.
"Umarım Arap devletlerinin liderleri akıllarını başlarına alır"
Bir petrol şirketinde işçi İbrahim Ammar (26) da Arap ülkelerine bu plana ortak olmama çağrısında bulunarak, "Umarım Arap devletlerinin liderleri akıllarını başlarına alırlar. Zira şu an Mısır, Sudan, Suriye, Libya ve Cezayir'de olanlar, bu planın bir parçası." diye konuştu.
"İslam'ın ve ümmetin en büyük düşmanının İsrail olduğunu" belirten Ammar, İsrail'in, Arapları zayıf devletlere ayırmayı başardığını dile getirdi.
Güzellik salonu işletmecisi Fatıma Fayidi (41), bunun Arapların gördüğü en kötü anlaşma olduğunu söyledi.
Anlaşmanın İsrail ve ABD tarafından hazırlandığını kaydeden Fayidi, bunun, Arapları İsrail'in otoritesi altına alacağını belirtti.
Memur Nadiye Selame (47) de plana karşı olduğunu vurgulayarak, "ABD, Yüzyılın Anlaşması için birçok Arap ülkesiyle anlaştı ama toprağın asıl sahibi Filistin halkının onayını almadı. Plan yıllar içinde hazırlandı ve maalesef Filistin halkının onayı olmasa bile ABD-İsrail ve bazı Arap ülkeleri arasında bunun yürürlüğe konulması konusunda anlaşma yapıldığı açık." ifadelerini kullandı.
Yüzyılın Anlaşması planı
ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail-Filistin meselesine "çözüm bulmak" amacıyla hazırladığı öne sürülen "Yüzyılın Anlaşması" planının detayları netleşmese de uluslararası basında buna ilişkin bazı bilgiler yer alıyor.
Haberlere göre, anlaşma, Kudüs'ün tamamının İsrail'e bırakılması ve Batı Şeria'daki yasa dışı Yahudi yerleşim birimlerinin büyük bölümünün varlığını sürdürmesi gibi Filistinlilerin aleyhine maddeler içeriyor.
Planda İsrail'in topraklarından sürdüğü 6 milyona yakın Filistinli mültecinin dönüş hakkına ise değinilmediği dile getiriliyor.
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın "yüzyılın şamarı" olarak nitelendirdiği planın, bazı ekonomik yardımların dışında Filistin halkının lehine hiçbir şey içermediği ifade ediliyor.
Yüzyılın Anlaşması planı kapsamındaki ilk organizasyon olduğu ifade edilen "Refah İçin Barış" isimli ekonomi çalıştayı, ABD'nin katkılarıyla Bahreyn'in başkenti Manama'da 25 ve 26 Haziran'da düzenlenecek.
Çalıştayda Filistin'e yapılacak ekonomik yardımların masaya yatırılması ve hangi ülkelerin bunları üstleneceği gibi konuların konuşulması bekleniyor.
Yüzyılın Anlaşması planına karşı çıkan ve bunun ayağını oluşturan Bahreyn'deki çalıştaya katılmayacağını açıklayan Filistin yönetimi, bölge ülkelerini de çalıştayı boykota çağırmıştı.
Filistin yönetiminin çağrısına rağmen BAE, Suudi Arabistan ve Katar'ın çalıştaya katılacağı duyurulmuştu. İsrail basınına konuşan ve adı açıklanmayan Beyaz Saray'dan bir yetkili de Ürdün, Mısır ve Fas'ın çalıştaya katılacaklarını Washington'a ilettiğini dile getirmişti.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
