VAN - ÖNDER ALTINAL
Van'da 80 yaşındaki demirci Turgut Vanlı'nın çeşitli illerden satın aldığı hurda rayları ateşte işledikten sonra dönüştürdüğü tarım aletleri ilgi görüyor.
Van Küçük Oto Sanayi Sitesi'nde yarım asırdan fazla bir süredir demircilik yapan Vanlı, ilerleyen yaşına rağmen mesleğini yaşatmanın mücadelesini veriyor.
Çeşitli illerde hurdaya ayrılan tren raylarını satın alarak kente getiren Vanlı, ateşte dövdüğü demirlere yeniden şekil vererek, pulluk, orak, kültivatör, römork ve tırpan gibi tarım aletleri üretiyor.
Tren ulaşımında kullanılan malzemenin sağlam olması nedeniyle rağbet gören tarım aletleri, bölgedeki birçok çiftçi tarafından satın alınıyor.
Vanlı, AA muhabirine, 63 yıldır demiri döverek işlediğini, işletmesinde şimdiye kadar 50'nin üzerinde eleman yetiştirdiğini söyledi.
Maddi imkansızlıklar nedeniyle ilkokul döneminde çalışmaya başladığını anlatan Vanlı, "Yetiştirdiğim çırakların hepsi kendi iş yerlerini açtı ve şu anda ekmeklerini kazanıyor. Bazıları memur ya da diğer işlerle uğraşırken, birçoğu ise esnaflık yapıyor." dedi.
Vanlı, demir dövmenin zor bir iş olduğunu, şimdi makineler sayesinde bu işin daha kolay yapıldığını ifade etti.
Eskiden demiri keskiyle kestiklerini ve balyozla dövdüklerini belirten Vanlı, şöyle konuştu:
"Bütün her şey kol gücüyle yapılıyordu. Şimdi makineler var. İşler eskiye göre daha kolay. İnsanlar rahat işlere alıştı. Bu yüzden artık bu mesleği yapmıyor ve yeni demirciler yetişmiyor. Çıraklar bu işe sempati duymuyor. Mesleğin kaybolmaması için elimizden geleni yapıyoruz. Ülkemizin birçok ilinden aldığımız tren raylarındaki eski demirleri burada yeniden işliyoruz. Kullanım süresi dolmuş bu demirlerin geri dönüşümüyle tarım aletleri yapıyorum. Rayları yeniden işliyorum. Demir sağlam olduğu için tarım aletleri de çok sağlam oluyor. Tarımla uğraşan birçok insan bu aletleri almak için bize geliyor."
Küçük Oto Sanayi Sitesi Başkanı Muhittin Yıldızbaş da Vanlı'nın sanayi sitesinin en eski esnaflarından olduğunu söyledi.
Eski ağır işleri yapan ustaların yaşlanması ve kol gücünün yerini makinelerin almasıyla demircilik gibi mesleklerin de yok olmaya yüz tuttuğunu vurgulayan Yıldızbaş, "Ahilik ustası dediğimiz bu ustalar artık teknolojiye yenik düşüyorlar. Teknoloji bu meslekleri etkiledi. Burada artık çıraklar yetişmiyor. 14-15 yaşında buraya gelen çocuklar artık bu ağır işleri yapmıyor. Ustamızın yaptığı aletler sağlam olması nedeniyle rağbet görüyor. Çevre illerdeki çiftçiler buraya gelerek ustamızın yaptığı aletlerden satın alıyor. Bu da bizi memnun ediyor." ifadesini kullandı.
Çiftçi Özdemir Cansever de tarım aletleri için sürekli demirci Vanlı'yı tercih ettiğini anlatarak, "Turgut ustanın yaptığı aletler uzun ömürlü oluyor. Bu nedenle sürekli burayı tercih ediyoruz. Aldığımız ürünleri yıllarca kullanabiliyoruz. Ustamızdan memnunuz." dedi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
