İran'da Türk usta ata mesleği çarıkçılığı yaşatmaya çalışıyor

BOCNURD-Mustafa Melih Ahıshalı

İran’ın Kuzey Horasan eyaletindeki Bocnurd kentinde Türk çarık ustası Hüseyin Muhammedzade, ailenin üçüncü kuşak temsilcisi olarak unutulmaya yüz tutan mesleğini yaşatmaya çalışıyor.

Radyo, fotoğraf makinesi, leğen, ibrik, semaver ve güğümlerle dolu antika eşyalarla adeta müzeyi andıran dükkanında dede mesleğini icra eden Muhammedzade, AA muhabirine zamana direnen çarık yapımının inceliklerini anlattı.

Bir çift çarık bir günlük emek istiyor

Çeşit çeşit ebat ve renklerde her zevke uygun çarıklar imal ettiklerini, bir çiftinin bir günlük emek istediğini söyleyen Muhammedzade, "Bu atölye 3 kuşaktır faaliyette. İran’da 8 çeşit geleneksel çarık üreten tek atölyeyiz. Gorci, komuht ve çarık olarak isimlendirilen klasik çarıkların dışında gelin çarığı ve terliği de üretiyoruz." diye konuştu.

Muhammedzade, yöre halkının özel günlerde çarıklara rağbet gösterdiğine değinerek, şöyle devam etti:

"Çarık, inek derisinden yapılır. Çarığın aslı tek parça deriden yapılmasıdır. Ama günümüzde daha kullanışlı hale getirmek için bazı küçük değişiklikler yaptık. Mesela parmak ucundaki çıkıntıyı düzledik. Altına deve derisi ilave edip topuk ekledik."

Çocukları ve torunlarına anlatıyor

Kullanılan malzemelerin tamamen doğal olduğunu belirten Muhammedzade şunları söyledi:

"Çarığı yaparken önce deriyi bir gün suda bekletiriz. Dikime hazır yumuşamış deriyi uygun boyutlarda keser, kalıpta yün ipliğiyle dikmeye başlarız. İplik için açılan delikleri su geçmemesi için çekiçle döveriz. Çarıklarımızda kullandığımız tüm malzemeler doğaldır. Karton ve kimyasal yapıştırıcı kullanmıyoruz. Çarık, modern ayakkabılardan kullanışlı ve daha sağlıklıdır."

Muhammedzade, çırak bulmakta zorlandığını anlatarak, babasından öğrendiği zanaatı çocukları ve torunlarına öğrettiğini, bu sayede gelecek nesillere aktarmak istediğini kaydetti.