İlçe isimlerinde tarih gizli

Başkent Ankara'nın ilçelerine verilen isimlerin her biri ayrı bir hikaye barındırıyor.***

ANKARA - Esra Duman

Binlerce yıllık tarihinde çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapan Anadolu, tarihi ve doğal güzellerinin yanı sıra mitolojik zenginliğiyle de insanoğlunu hayran bırakacak özellikler taşıyor.
Anadolu'nun kalbi Ankara'nın tarihinde de yaşanan olaylar ve coğrafi konumu, ilçe isimlerine de yansıyor. İlçe isimlerinin nereden geldiğine dair kulaktan dolma bilgiler bilinse de, tam anlamıyla doğru bilgiler bulunmuyor. Ancak halk arasında ilçe isimleriyle ilgili çeşitli anlatımlar dikkat çekiyor.

Kazan
Kazan ismine ilk defa 1530 tarihli Tapu Tahrir kayıtlarında rastlanıyor. Kazan'da, İlhanlıların Ankara'ya egemenlikleri zamanında ''Gazan Han'' adına basılmış sikkelerin buluntuları dikkat çekiyor. Bu rivayete dayanarak ''Gazan'' isminin zaman aşımına uğradığı ve ''Kazan'' olarak değiştiği bilgiler arasında yer alıyor.

Ayaş
Tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapan Ayaş, Ankara'nın kuzeybatısında yer alıyor. İpek yolunun durağı olan Ayaş, bir Türkmen Oymağı adı olduğunu bilinmesiyle birlikte Öztürkçe kökenli ''Parlak, aydınlık gece'' anlamına da geliyor.

Polatlı
Frigya krallarından Pulat'ın, bu bölgeye yerleşmesinden dolayı kendi isminin bölgeye verildiği ileri sürülmektedir. Farsça kökenli Pulat, çelik ya da kuvvetli anlamına gelmesinden dolayı Polat olarak türetilmesi ihtimaller arasında yer alıyor.

Etimesgut
Tarihi kaynaklarda Etimesgut değişik adlar almıştır. Bölge, Amaksyz, Amaksis, Amaksuz, Akmasuz, Ahi Mesud, Etimesud ve Etimesgut olarak en son haline gelmiştir.

Pursaklar
Pursaklar Eski Muhtarı Kemal Çelik, eski zamanlarda Pursaklar'ın ormanlık alan olması nedeniyle Pür-saklar (yapraksaklar) denildiği bilgisini veriyor.

Çubuk
''Çubuk'' kelimesi, Türklerde erkek ismi, aşiret ismi ve yer adı olarak kullanılmıştır. Çubuk'un isminin de 11. yüzyılda Selçukluların, Sultan Melikşah devrinde Anadolu'daki fetih hareketlerine katılan Türk Beyi, yani Çubuk Bey'den almış olduğu biliniyor.

Nallıhan
Nallıhan adını nasıl aldığı hususunda ise iki söylenti var. İsminin, bölgedeki han ve yakınlarından geçen Nallı Suyu'ndan veya bölgede bulunan önemli bir hanın kapısındaki naldan aldığı yönündedir.
Bir diğer söylenti ise, halk kahramanı Köroğlu buradan geçerken gece handa konaklar, ertesi gün ayrılırken hanın bahçe kısmında atının nalı düşer. Nal yerinden alınarak hanın kapısına asılır ve buradan da Nallıhan ismi çıkar.

Keçiören
Tarihte Keçiören adının nereden geldiği hakkında bir çok rivayet bulunmaktadır. Keçiören ismi ilk olarak 1463'te ''Ankara Mufassal Tahrir Defteri''nde Karye-i Kiçiviran tabi-i Kasaba'' (Kasaba'ya bağlı Kiçiviran köyü) olarak geçer. Kiçiviran kelimesi ''Küçük Viran'' anlamına gelir. 1530'lu yıllarda bölge Keçi-viran olarak zikredilir.
Bir başka rivayete göre, Keçiören ismi söylenip yazıldığı gibi ''Keçi'lerin ören yeri'' kelimelerinin birleşmesiyle oluşur. Keçiören, Ankara Keçisi'nin otlak yeri olmasıyla birlikte tarihi yerleşim yeri anlamında ören kelimesiyle birleşmiştir.

Haymana
Osmanlı Devletinin Kurucusu Osman Gazi'nin annesi Hayme Ana, ilçe merkezinde vefat etmesi ve buraya defnedilmesinden dolayı bölgeye ''Hayme Ana'' adı verildiği doğrultusunda söylemler vardır. Haymana kelimesi, Divan-ı Lügatit Türk'te mera, otlak ve yeşillik anlamına gelir.

Altındağ
Milat önce ve sonra yerleşmelerin bulunduğu ilçeyi ilk Frig Kralı Midas kurar. İlçe, ''Antik ve Osmanlı Ankara'sı'' olarak bilinmesinin yanı sıra Anadolu Selçuklu'sunun ''melik'' şehri olmuş ve Osmanlı'nın eyalet merkezliğini yapmıştır. Zengin bir tarihe ve kültür mirasına sahip olan ilçe, başkentin ilk yerleşim alanı olması nedeniyle tarihi açıdan çok önemli eserlere ev sahipliği yapar. Bu yüzden bölge olarak değerli arsalara, evlere sahiptir. Bölgede yaşamanın pahalılığından ve değerli mekanların, arsaların olması, altın gibi değerli görülmesi ve ilçede yer yer yüksek kesimlerinin olmasından dolayı bölgeye ''Altındağ'' adını verildiği rivayetler arasında bulunuyor.

Çankaya
Çankaya ilçe ismiyle ilgili olarak çeşitli rivayetler bulunmaktadır.
Bölgedeki bir su pınarının üzeri tamamen yeşil yosunlarla kaplanmış havuza benzer bir kayanın üzerinden geçmesi ve bu suyun bir çok hastalıklara şifa canlara can olmasından dolayı bölgeye ''Can-Kaya'' ismi verildiği sanılıyor. Rivayete göre, zaman içerisinde harplerde yıkılan suyun geldiği gözü kapanır, daha sonra suyun gözü açılır, ama eskisi gibi dertlere deva, hastalara şifa olmaz. Lakin ''Cankaya'' adı bugüne kadar gelmiştir.
Başka bir rivayette, ilçede bulunan Papaz Bağı bölgesinde eski zamanlarda bir kilisenin olduğu ve bu kilisenin tapınma saatlerinde buradaki çanın sürekli çaldığı doğrultusunda söylemler bulunuyor.
Bölgede eskiden çengi oynatılmasından dolayı ''Çengikayası'' olarak da zikredildiği öne sürülüyor.

Yenimahalle
Artan konut sıkıntısı yüzünden yeni bir mahalle oluşturulması için 1946-1949'lı yıllarda Ankara'nın 9. Belediye Başkanı Dr. Ragıp Tüzün'ün girişimleriyle Yenimahalle kurulmuştur.