ANKARA - Sinan Uslu
Terör örgütü DEAŞ'a karşı çok boyutlu strateji yürüten Türkiye, örgüte yönelik operasyonların yanı sıra yabancı terörist savaşçılara karşı mücadeleyi kararlılıkla sürdürüyor.
AA muhabirinin edindiği bilgiye göre, kökleri 1999 yılına dayanan terör örgütü DEAŞ, 2004'te Irak'ta ortaya çıktı.
İsim konusunda birçok kez değişikliğe giden örgüt, özellikle 2012 yılı sonrasında düzenlediği saldırılarla hem Irak hem de Suriye içinde kontrol altına aldığı alanları genişletme sürecine girdi.
Bu süreçte çekim merkezi oluşturarak çeşitli ülkelerden çok sayıda taraftar toplayan örgüt, büyük oranda istikrarsız bölgede bir arazi şeridini kontrol eden fiili siyasi güç haline geldi.
2014'te saldırılarını artırdı ve Musul'u ele geçirdi
Terör örgütü DEAŞ, 2014'ün ilk aylarından itibaren saldırılarını artırdı ve Irak'ta Felluce, Ramadi, Telafer, Tikrit ve Musul gibi kentlerde kontrolü ele geçirdi.
Irak'ın ikinci büyük kenti olan Musul'un herhangi bir direnişle karşılaşılmadan kısa sürede DEAŞ tarafından kontrol altına alınması büyük yankı uyandırdı.
Dönem dönem Erbil ya da Samarra gibi diğer kentlere de saldırılar düzenleyen örgüt, başkent Bağdat'a 60 kilometre kadar yaklaştı. Hızla büyüyen ve etkinliği artan örgüt, Suriye'deki iç savaşın oluşturduğu hassasiyeti de değerlendirerek bu ülke topraklarına doğru yayıldı.
Suriye bağlamında ise El-Kaide ile ilişkili El-Nusra Cephesi ile bağlarını koparan DEAŞ, daha sonra söz konusu örgütün Suriye'de elde ettiği askeri ve mali kaynaklara el koydu, Suriye'ye gelen yabancı terörist savaşçıları bünyesine kattı. Bu süreçte örgüt, Suriye'de kontrol ettiği alanları genişletmeye başlarken, Rakka ve Deyrizor bölgelerini ele geçirdi.
DEAŞ ile mücadele
El Nusra Cephesi, yurt içi ve Suriye'de yürüttüğü faaliyetler sonucu Türkiye tarafından terör örgütü olarak nitelendirildi.
Bakanlar Kurulunun, 3 Haziran 2014'te Resmi Gazetede yayımlanan kararıyla "El Kaide il bağlantılı tüzel kişi, kuruluş veya organizasyonlar" arasında yer alan El Nusra Cephesi, Türkiye tarafından terör örgütü ilan edildi.
Kararda Irak'taki El Kaide yapılanması içinde yer alan organizasyonlar listelendi ve liste içinde DEAŞ da yer aldı.
DEAŞ ve El Nusra, 2013'ten bu yana terör örgütü olarak kabul edildi.
DEAŞ'ın Türkiye'deki terör eylemleri
"Selefi ve tekfiri bir anlayış"a sahip terör örgütü DEAŞ, Suriye ve Irak'taki otorite boşluğu, etnik/mezhepsel kaos ve çatışmalı ortamdan faydalanarak bu ülkelerdeki bazı alanları işgal etti.
DEAŞ'ın komşu ülkelerdeki faaliyetleri karşısında hem ülke içi hem de ülke dışında gerekli tedbirleri alan Türkiye'ye yönelik saldırıları DEAŞ'ın kurulmasıyla eş zamanlı başladı.
Avrupa ülkelerinde olduğu gibi ağırlıklı olarak çok sayıda kişinin bulunduğu, toplumsal fay hatlarını tetikleyebilecek alanlara yönelik canlı bomba saldırıları düzenleyen DEAŞ, ayrıca Türkiye'nin sınır illerine dönük roketatarlı ve havanlı saldırılar da gerçekleştirdi.
Örgüt, Ankara, İstanbul, Gaziantep ve Şanlıurfa başta olmak üzere düzenlediği bombalı eylemlerle ülke içinde kutuplaşma ve karışıklık yaratarak kendisine zemin hazırlama arayışında oldu.
Bunun yanı sıra örgüt, İstanbul Sultanahmet ve Taksim saldırılarıyla "Türkiye'de turistlerin can güvenliğinin olmadığı" algısı oluşturma ve ülkeyi uluslararası kamuoyu nezdinde ekonomik ve siyasi olarak zor duruma düşürme amaçlı eylemler de gerçekleştirdi.
Uluslararası koalisyona güçlü destek
Terör örgütü DEAŞ ile mücadele için oluşturulan uluslararası koalisyonun önemli bir parçasını teşkil eden Türkiye, "Özgün Kararlılık Harekatı" kapsamında düzenlenen hava operasyonlarına katılımına ilişkin teknik nitelikte bir belgeyi 24 Ağustos 2015'te ABD ile imzaladı.
Bu kapsamda koalisyon uçaklarıyla Suriye'de belirlenen terör örgütü DEAŞ hedeflerine yönelik 29 Ağustos 2015'ten itibaren ortak hava harekatı düzenlenmeye başlandı.
Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı harekatları
Terör örgütü DEAŞ'ın ülke içi ve Suriye'nin kuzeyinde Türkiye'nin güvenliğini tehdit eden faaliyetlerinin engellenmesine yönelik 24 Ağustos 2016'da Fırat Kalkanı Harekatı başlatıldı.
Türkiye'nin, "sınır güvenliğini sağlamak, terör örgütü DEAŞ'ın ülkeye yönelik tehdit ve saldırılarını önlemek, yerinden edilen Suriyelilerin ülkelerine dönüşlerine imkan vermek ve harekatın gerçekleştirildiği bölgede huzur ve güven içinde yaşamlarını sürdürmelerini sağlamak" amacıyla başlattığı Fırat Kalkanı Harekatı 216 gün sürdü. Harekatın, 29 Mart 2017'de düzenlenen Milli Güvenlik Kurulu toplantısı sonrasında sona erdiği duyuruldu.
Harekat kapsamında, Cerablus, Rai, Dabık, Kabasin, El Bab gibi yerleşim yerleri terör örgütü DEAŞ'tan arındırıldı. Harekat sonucu 2 bin 647'si ölü olmak üzere 3 bin 60 DEAŞ mensubu etkisiz hale getirildi.
Öte yandan, terör örgütü DEAŞ ile mücadele kapsamında 15 Kasım 2017'ye kadar yıl içinde iltisaklı 14 dernek kapatıldı, 53 bin 781 kişiye giriş yasağı konuldu ve 5 bin 540 kişi bu kapsamda sınır dışı edildi.
Sonraki dönemde DEAŞ'a yönelik düzenlenen 838 operasyonda, 146 terörist etkisiz hale getirildi. Türkiye'ye giriş yapmaya çalışan 18 bin 500 şüpheli, risk analiz birimlerinin çalışması sonucunda kontrol edilirken, bunlardan 5 bin 41'i geri gönderildi ve 10 eylem gerçekleşmeden engellendi. Güvenlik güçlerince gözaltına alınan 4 bin 765 zanlıdan 739'u tutuklandı.
Fırat Kalkanı Harekatı'nın ardından Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından, "Hudutlar ve bölgede güvenlik ve istikrarı sağlamak maksadıyla Suriye'nin kuzeybatısında Afrin'de, PKK/KCK/PYD-YPG ve DEAŞ'a mensup teröristleri etkisiz hale getirmek ve dost ve kardeş halkı bunların baskı ve zulmünden kurtarmak" amacıyla 20 Ocak 2018 saat 17.00'den itibaren Zeytin Dalı Harekatı başlatıldı. Harekatın başlangıcından bu yana 3 bin 55 terörist etkisiz hale getirildi.
YTS'lerle mücadele
Etkinlik ve kapasitesini giderek arttırarak fiili devlet yapılanması içine giren terör örgütü DEAŞ, yabancı terörist savaşçılar (YTS) olgusundan faydalanıyor.
Başta Avrupa ülkeleri olmak üzere dünyanın birçok yerinden yabancı uyruklular, Suriye ve Irak'ta faaliyet gösteren radikal terör örgütlerine katılmak amacıyla Türkiye'yi güzergah olarak kullanıyor.
YTS olma şüphesi bulunan 54 bin kişiye yurda girişi yasağı konulduğu ve yaklaşık 5 bin 600 kişi sınır dışı edildi.
DEAŞ ile ideolojik mücadele
Türkiye, terör örgütü DEAŞ'ın selefi/tekfirci ideolojisinin yaygınlaşmasını engellemek amacıyla tüm kurumlarıyla mücadele başlattı.
Diyanet İşleri Başkanlığınca, personel bu konuda bilgilendirilerek terör örgütü DEAŞ'ın Türkiye'de taban bulmasının önüne geçildi.
Diyanet İşleri Başkanlığınca, dini hassasiyet ve kavramların terör örgütlerince suistimal edilmesine karşılık, cihat, fetih, ganimet, esir, şirk, mürted, tekfir, tebdi, tadlil, halife, mehdi ve şehitlik gibi bazı kavramların nasıl söylem malzemesi haline getirildiğini açığa çıkaran ve doğru anlamlarını ifade eden çalışmalar yapıldı.
Başkanlığa bağlı Din İşleri Yüksek Kurulunca, terör örgütü DEAŞ'ın faaliyetlerine yönelik "DAİŞ'in Temel Felsefesi ve Dini Referansları Raporu - 2015" ile "Dini İstismar ve Tedhiş Hareketi DEAŞ - Ekim 2016" isimli çalışmalar gerçekleştirildi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
