Anayasa Mahkemesi Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un bazı düzenlemelerinin iptali istemiyle açılan davayı reddetti.***
ANKARA
10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ile CHP, Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun bazı düzenlemelerinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine ayrı ayrı dava açmıştı.
Dava dilekçesinde, 5578 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 4. maddesinin ilk cümlesindeki arazi toplulaştırmasından yararlanacak kuruluşlar sayılırken, ''köy tüzel kişiliği, belediyeler, kooperatifler, birlikler gibi...'' tümcesindeki ''gibi'' kelimesiyle aynı maddenin ortak kullanım alanı kesinti payıyla karşılanamayan arazilerin gerçek ve tüzel kişilerden de karşılanmasını düzenleyen 5. cümlesinin iptali istenmişti.
Davaları birleştirerek görüşen Yüksek Mahkeme, iptal istemini oy çokluğuyla reddetti.
Anayasa Mahkemesinin gerekçesinde, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun amacının, toprağın doğal veya yapay yollarla kaybını ve niteliklerini yitirmesini engelleyerek korunmasını, geliştirilmesini ve çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak, planlı arazi kullanımını sağlayacak usul ve esasları belirlemek olarak ifade edildiği kaydedildi.
Türkiye'de tarım arazilerinin çeşitli nedenlerle küçüldüğü, parçalara bölündüğü, verimlilik ve elde edilen gelir olmasının gerekenin çok altında kaldığı vurgulanan gerekçede, tarım işletmelerinin sahip olduğu arazilerin ekonomik işletme büyüklüklerinin istenilen düzeyin altına düşmesinin, ekonomik tarım yapılmasını engellediği, bunu önlemenin yolunun ise arazi toplulaştırması denilen çalışmanın yapılması olduğu ifade edildi.
Gerekçede, yasa koyucunun, hizmet konularıyla ilgili özel arazi toplulaştırması ve/veya tarla içi geliştirme hizmeti yapmak isteyecek kuruluşları köy tüzel kişiliği, belediyeler, kooperatifler, birlikler şeklinde saydıktan sonra''...gibi...'' sözcüğünü kullanmak suretiyle bu cümlede belirtilen kuruluşlara benzer nitelikteki tüzel kişileri amaçladığı, ancak bu sözcüğü yasanın amacından bağımsız olarak kullanmadığı kaydedildi.
Yasa'nın 17. maddesinin üçüncü fıkrasının ilk iki cümlesinde, tüzel kişilerin hizmet konularıyla ilgili özel arazi toplulaştırması ve/veya tarla içi geliştirme hizmeti yapmak istemeleri durumunda, Bakanlığa gerekçeleriyle başvurarak toplulaştırma isteklerini bildirecekleri, gerekçelerin yeterli görülmesi halinde Bakanlığın teklifi ile Bakanlar Kurulu kararı alındıktan sonra başvuran tüzel kişiliğin bu kanuna göre toplulaştırma projesini hazırlayacağı ve onay için Bakanlığa ileteceğinin belirtildiği belirtildi.
Gerekçede, bu nedenlerle iptali istenilen ''...gibi...'' sözcüğünün anayasanın 2. maddesine aykırı olmadığı sonucuna varıldığı bildirildi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR