İSTANBUL - Elif Ferhan Yeşilyurt
Türkiye Noterler Birliği Başkanı (TNB) Yunus Tutar, noterlik hizmetleri hakkında AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Değişim Projesi kapsamında Avrupa Birliğine ve günün koşullarına uygun bir noterlik kurumu oluşturmayı hedeflediklerini anlattı.
Teknolojideki gelişmelere uygun olarak noterlik işlemlerinin elektronik ortamda da arşivleneceğini, noterlik mevzuatının yenileneceğini belirten Tutar, "Noterliklerde hem fiziksel hem hizmet standartı sağlanacak. Vatandaşın her noterlikten aynı hizmeti almasına yönelik çalışmalar yapılacak. AB üyesi ülkelerin ortak bilgi ve belge paylaşımı ile ilgili olarak TNB ve noterliklerin altyapısı hazırlanacak. Mahkemelerin yükünün azaltılmasına yönelik noterliklerce yapılabilecek işlemlerle ilgili çalışmalar yapılacak" diye konuştu.
Gayrimenkule ilişkin işlemlerin tapu dairelerinin yanı sıra noterliklerde de yapılması yönündeki çalışmalarına yönelik soru üzerine Tutar, tapuda hem hukuki bir sözleşme hem de tescil işleminin yapıldığını belirterek, "Sözleşme bölümünün mutlaka hukukçular eliyle düzenlenmesi gerektiğini düşünüyoruz. Avrupa'da yıllardır bu şekilde yapılıyor. Gayrimenkul açısından mahkemelerdeki iş yükünü ortadan kaldıracak bir uygulamadır. Öncelikle hukuki güvenliği sağlamamız lazım" dedi.
Tutar, noterin alınmak istenen gayrimenkulle ilgili her türlü işlemleri resmi bir makam olarak yerine getireceğini anlatarak, sözleşme imzalandığı anda sorunsuz bir gayrimenkul devrinin gerçekleşeceğini, olası dolandırıcılıkların önüne geçileceğini söyledi.
Yurt dışında gayrimenkul alımlarının daha uzun sürdüğünü, hukuki işlemlerden taviz vermediğini aktaran Tutar, hukuki ve işlem güvenliğinin vazgeçilemez olduğunu kaydetti.
Tutar, gayrimenkulde iddialı olma nedenlerinden birinin noterliklerde gerçekleştirilen araç satışında ulaştıkları seviye olduğunu belirterek, bu sistemden önce yılda 1,4 milyon araç devri gerçekleştiğini, şu anda bu rakamın geçen yıl 5 milyonu geçtiğini, çünkü işlemlerin kolaylaştığını dile getirdi.
Araçların sahiplerinin üstüne olmasının vergi mükellefiyetlerinde yüzde 90'ın üzerinde doğruluk olduğuna, mahkemelerdeki davalar da doğru kişi üzerine açıldığına işaret eden Tutar, hem yargı hem de mali açıdan önemli bir gelişmenin sağlandığını bildirdi.
2,1 milyar liralık vergi
Tutar, Maliye Bakanlığı'nın iyi bir tahsildarı olduklarına dikkati çekerek, "Mesela bir vekalet vermeye gittiğinizde notere 70-100 lira ödüyorsunuz, 'noter mühür vurdu ne yaptı ki' diyorsunuz. Noterin düzenlediği senet resmi, herhangi bir ihtilafa düştüğünüzde elinizdeki tek belge. Mahkemede aksi ispat edene kadar delil. 100 liralık işlem ücretinin 85 lirası devletindir" dedi.
Noterin onay makamı olmadığını belirten Tutar, onay işleminin noterin çok az bir parçası olduğunu, noterin ihtilafları önlemek için varolduğunu kaydetti.
Tutar, yeni Noterlik Kanun Tasarısı kapsamında, noterlik mesleğine giriş koşullarının yaş, sınav ve stajı da kapsayacak şekilde yeniden düzenlenmesi, noter yardımcısı ve hukukçu yardımcı kadrolarının yaratılmasının yer aldığını ifade ederek, şunları söyledi:
"Noterlik emekliler mesleğine dönmüş. Bu mesleğe 45 yaşından önce başlamak mümkün değil. Hakim, savcılar devlette çalışıyor, emekli oluyor elinde eski belge var. Yeni mezun olanlar onları aşıp da gelemiyor. Noterliği ikinci bahar mesleği olmak çıkarmak istiyoruz. Meslekteki niteliği yükseltebilmek için sınav şart. Sınav şu anki çalışmalarla bütün hukuk mezunları için gelecek. Emekliler de aslında donanımlı insanlar ama mesleğin dinamizminin korunması lazım. 2015 yılı genel seçimlerden sonra yeni oluşacak parlamentoda ele alınacak en temel kanunlardan olacağını düşünüyorum."
Noterliklerdeki bazı işlemlerin elektronik ortamda yapılıp yapılamayacağına ilişkin soru üzerine Tutar, elektronik imzanın bir noterin görevini yapamayacağını anlatarak, hukuki güvenliğin çok önemli olduğunu söyledi.
Tutar, her şeyin elektronikleştiği bir ortamda noterliğe ihtiyaç duyulup duyulmayacağına ilişkin soruya, "Teknoloji geliştikçe noterliğe ihtiyaç artacak. Teknoloji noterlik hizmetlerini hızlandırabilir ama kontrol mekanizmasının yerine geçemez" yanıtını verdi.
Noterlik açısından en çok işlemin İstanbul'da yapıldığını bildiren Tutar, en çok yapılan işlemlerin vekaletler, ikinci el araç satışları olduğunu, az da olsa çok önemli vasiyetnameler bulunduğunu kaydetti.
Tutar, 2014 yılında devlet adına 2,1 milyar lira vergi topladıklarını aktardı.
Noterlerin mahallenin hukuk danışmanları olduğunu belirten Tutar, "Bir yaşlının başında 5 kişi varsa baskı olduğunu anlıyoruz. Bazen de avukata para ödememek için 'siz bilirmişsiniz' deyip geliyorlar" dedi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
