TBMM
TBMM Başkanı Cemil Çiçek, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) konusunda köklü çözümün anayasa değişikliği olduğunu belirterek, "4 parti uzlaşma komisyonunda ortaya bir model koydu. Bu modelin eksiği fazlası varsa biraz daha çalışırız ve köklü bir çözümü getiririz" dedi.
Çiçek, Parlamentolararası Değişim ve Diyalog Projesi Kapanış Töreni'nden önce gazetecilerin sorularını yanıtladı.
HSYK teklifiyle ilgili Anayasa Komisyonu'nun muhalefet milletvekilleri tarafından toplantıya çağrılmasıyla ilgili bir soru üzerine Çiçek, bu konuda kendisine bir başvuru yapıldığını, konuyu incelediklerini ve toplanmasına karar verdiklerini belirtti.
Anayasa Komisyonu Başkanı Burhan Kuzu'nun komisyonu toplayacağını, Kuzu ile görüştüğünü ve onun da kanaatinin bu yönde olduğunu ifade eden Çiçek, "Süreç devam ediyor. Bu toplantının yapılması gerekiyor. Kuzu'nun bir yakını vefat etti. Onunla ilgili bir sıkıntı ve üzüntüsü var. Bugün gelir, ben yine gerekirse konuşurum ama resmen yazı olarak komisyona bildirdim" dedi.
HSYK ile ilgili bir anayasa değişikliği gerekip gerekmediği sorusu üzerine Çiçek, şunları söyledi:
"17 Aralık'tan sonra yapılan tartışmalar ve gelişen olaylar sebebiyle Türkiye'de hepimiz rahatsızız ama en fazla rahatsız olan kesimin başında yargı mensupları olduğunu düşünüyorum. 13 bin 500'e yakın hakim ve savcı canını dişine takarak, büyük fedakarlıklarla, yüz binlerce dosyayı karara bağlamaya çalışıyor, Türkiye'nin en doğusundan en batısına varıncaya kadar. Bazı uygulamalardaki sıkıntılı durumlar sebebiyle yargının tümünün rahatsız edilmesini şahsen doğru bulmam. O insanlar takdir ve teşekkür edilecek hizmetleri yapıyorlar.
Bu tartışmaların geldiği boyut itibariyle en fazla zararı da ekonomi, Türkiye görüyor. İş dünyasına bakın, sokağa inip bir kaç esnafa sorsanız, bir kaç iş yerine uğrasanız, onların bu tartışmalardan ne kadar rahatsız olduğunu, sıkıntıya girdiğini de göreceksiniz. Maalesef istikrarın getirdiği bir kısım nimetleri bu tartışmalarla heba ediyoruz. Döviz yükseliyor, Türkiye'nin borcunun üçte ikisi özel sektör borcudur ve dövizle borçlanmışlardır. Bunların hepsi rahatsız. Yatırım yapacaklar tereddüt ediyor."
TBMM Başkanı Çiçek, Türkiye'nin dışarıdaki imajı açısından da sıkıntıların bulunduğunun altını çizerek, "Bunu hem yaptığım seyahatlerde hem de ziyarete gelenlerden biliyorum. Dün AB üyesi bir ülkenin Cumhurbaşkanı vardı. Bir saatlik görüşmenin yarıdan fazlası HSYK ve bunu doğurduğu sonuçlar üzerinde oldu. Bu çok doğru bir şey değil. Bir ülkenin kendi geleceğini, kendi işini, bir kısım kanunsuz uygulamalar sebebiyle bu kadar sıkıntıya sokmaması gerekir" diye konuştu.
"Üzüntü duyuyorum"
"Doğru çözüm, kalıcı çözüm anayasa değişikliğidir, bunda hiç tereddüt yok ama halen bu konuda bile teorik tartışmaların yapılmış olmasından üzüntü duyuyorum" ifadesini kullanan Çiçek, şöyle devam etti:
"Birlikte bir anayasa yapmak için çaba gösterdik. 4 siyasi parti Türkiye'de tarafsız ve bağımsız bir yargının temin, tesis edilebilmesi bakımından yargı yönetimiyle ilgili Meclis Başkanlığı'na tekliflerini sundular. Kimse bu tekliflerden bahsetmiyor. Biz bu teklifleri Meclis'in internet sitesine de koyduk. Hiç teorik tartışma yapmaya gerek yok. Her parti tek başına anayasa yapmış olsaydı nasıl bir yargı yönetimi düşünüyorsa, bunu teklif etti. Sonra komisyon üyesi arkadaşlarımız yoğun bir çalışma yaparak bu teklifleri birleştirdi ve büyük ölçüde üzerinde biraz daha çalışmak suretiyle olumlu sonuca varabilecek bir somut teklif ortaya koydu. Şimdi eğer köklü bir değişiklik isteniyorsa ki çözümü ben şahsen orada görürüm, diğerleri geçici çözümdür, dolayısıyla bu işleri demeç, mesaj konusu yapmak yerine bu somut teklif üzerinden siyasi irade ortaya çıkıyorsa, bu teklif üzerinden bir değerlendirme yapılabilir ve bu konu da kökten çözülmüş olur.
Bu teklifler değerlendirme konusu yapılırsa, o model mi, şu model mi, bağımsız, tarafsız yargı mı teorik tartışmalarını bırakır, somut adım atmaya imkan olur. Kim bu tekliflerle ilgili çaba gösterecekse onlar da bugün yarın kanaatlerini, görüşlerini ortaya koymuş olurlar. Doğrusunu bu olarak görüyorum."
"Doğru bir çözüm, hayırlı bir çıkış yapalım"
Bu konuyla ilgili görüşme yapıp yapmayacağı sorusu üzerine Çiçek, öncelikle böyle bir niyetin olup olmadığının açık, net ortaya konulması gerektiğini kaydetti.
Anayasa değişikliğinin yapılacağı yerin TBMM olduğunu anımsatan Çiçek, "Anayasa değişiklikleri hükümet tasarısı olarak gelmez. 184 milletvekilinin imzasıyla Meclis gündemine gelir ve değişir. Böyle bir karar varsa böyle bir irade ortaya çıkarsa, bunun konuşulacağı, görüşüleceği, inisiyatif alınacağı yer TBMM'dir. Bize düşen bir görev olursa biz de onu yapmaya hazır oluruz" dedi.
"İktidar partisi bu tekliften önce partileri dolaşamaz mıydı?" sorusuna Çiçek, "Ben partilerin neyi, nasıl yapacağına karar veremem. Öyle oldu böyle oldu, geldiğimiz noktayı konuşuyoruz. 16 Ocak'ı konuşuyoruz, 8 Ocak, 7 Ocak, 28 Aralık'ı konuşmuyoruz. Bugün geldiğimiz nokta itibariyle köklü çözüm anayasa değişikliğidir. Onun dışındaki yaklaşımlar, çözümler geçici olur. Bir süre sonra başka tartışmaları yaşarız. Gelin bu sıkıntılardan doğru bir çözüm, hayırlı bir çıkış yapalım ve bu HSYK'nın yapısını değiştirelim" diye konuştu.
"HSYK, çoğulcu değil çoğunlukçu"
HSYK'nın bugün geldiği durum itibariyle çoğulculuğu değil çoğunlukçuluğu esas alan bir yapıya dönüştüğünü ifade eden TBMM Başkanı Çiçek, "Bunun nedeni, Anayasa Mahkemesi'nin, Meclis'ten çıkan maddeyi iptal etmesidir. Dikkat ediyorsanız uzunca bir zamandan beri yargının önümüze koyduğu sorunları siyaseten çözmekle uğraşıyoruz. Bunun altını çiziyorum. Yoksa Meclis'ten çıkan kanun, her bir yargı mensubunun bir tek kişiye oy vermesi tarzındaydı ve çoğulculuğu temin edecekti. İptal kararından sonra çoğulcu bir yapı ortaya çıkmadı. Bunun da önümüze getirdiği sıkıntılar ortada. 4 parti uzunca bir çalışmanın sonucunda ortaya bir model koydu. Bu modelin eksiği fazlası varsa biraz daha çalışırız ve köklü bir çözümü getiririz. Siyasetinden bu işler üzerinde bundan sonra söz söylemesine gerek kalmaz" dedi.
RTÜK modelinin önerildiğinin anımsatılması üzerine Çiçek, bunun bir örnek olarak söylendiğine ilişkin açıklamalar gördüğünü kaydetti.
"Ben de bunu teklif ediyorum" diyen Çiçek, "Anayasa Uzlaşma Komisyonu'nda bu teklife AK Parti o zaman 'hayır' demedi. Kendi teklifinden de vazgeçerek sürece katkı verdi. Biliyorsunuz AK Parti'nin yargıyla ilgili teklifi bir yargı birliği yönündeydi. Ondan vazgeçti. HSYK'ya cumhurbaşkanın üye seçmesini arzu ediyordu başkanlık sistemini benimsediği için, ondan da vazgeçti. Büyük ölçüde parlamentoya imkan tanıyan bir modelde genelde bir mutabakat var. Hakimler ve savcılar için ayrı kurul noktasında bir yaklaşım oldu. Demek ki arada çok bir şey kalmadı. Eğer anayasa değişikliği konusunda bir irade varsa ben konunun yüzde 98 çözüldüğü kanaatindeyim. Yüzde 98'i bırakıp sıfırdan yeni tartışmalara girmenin anlamı yok" diye konuştu.
Çiçek, "Fezlekeler gelmedi, bu normal mi?" sorusu üzerine, savcılığın ne yaptığını bilmediğini söyledi.
Dosyanın ekine de ne olduğunu bilmediğini ifade eden Çiçek, "Tek sayfalık bir fezleke mi, bir talep midir, neyi nasıl değerlendirdi savcı, ben onu bilmiyorum. Eğer ekinde bir kısım dosyalar varsa onları da herhalde inceleyerek ona göre karar verecek ama bize geldiği anda gereğini yaparız bundan kimsenin tereddüdü olmasın" dedi.
Muhabir: Alp Özden
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
