Binalara depreme 'karşı hacıyatmaz' dengesi

SAMSUN - FATİH MEHMET KÜRKÇÜ/MUSTAFA ÇAVUŞ

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Azer Arastunoğlu Kasımzade, AA muhabirliğine yaptığı açıklamada, kongrede depremde binaların hasar almasını önleyecek "Küresel Temelli Yapısal Sismik İzolasyon Sistemi" projesini sunduklarını anlatarak son yıllarda yapılan araştırmalarda uzun ve güçlü deprem dalgalarının etkilerine karşı sismik izolasyonlu yapıların bile güvensiz olduğunun ortaya çıktığını ifade etti. Kasımzade, özellikle Meksika ile Japonya'daki Fukuşima Nükleer Elektrik Santraline ciddi hasar veren Tohoku depremlerinin bu gerçeği ortaya koyduğunu dile getirdi.

Ondokuz Mayıs Üniversitesi olarak pasif kontrol sistemi esasında uzun dalgalı güçlü deprem etkilerinden etkilenmeyen "Küresel Temelli Yapısal Sismik İzolasyon Sistemi" projesiyle yeni bir yapı türü geliştirdiklerini anlatan Kasımzade, önemli yapılara sistemin uygulanabileceğini belirtti.

Kasımzade, çalışmayla yapıya küresel temel üzerinde ters pandülüm davranışı sağlanacağına işaret ederek, şöyle dedi:

"Günümüzde ağırlıklı olarak üretilen deprem taban izolatörlerinin periyodu 4 saniye ile sınırlıdır. Depremlerin periyodu ise 60 saniyeye kadar uzanabiliyor. Bu aradaki tüm depremler tehlikeli oluyor ve deprem taban izolatörlü binalar dahil yapılar korunmasız oluyorlar. Bizim geliştirdiğimiz sistemde küresel temel üzerinde geleneksel deprem taban izolatörleri kullanıyoruz. Ters pandülüm davranışı sağlanmakla yapının periyodunu istediğimiz kadar ayarlayabiliyoruz. Basitçe ifade etmek gerekirse, hacıyatmazın dengede duruşuna benzetilebilir. "

Proje Japon bilim adamlarının ilgisini çekti

Projeyi 2015 yılında Japonya'da, Osaka Üniversitesinde düzenlenen "Uluslararası International Symposium on Disaster Simulation" sempozyumunda Japon bilim adamlarıyla paylaştıklarını ifade eden Kasımzade, projenin büyük ilgi gördüğünü ve çalışmaların birlikte yürütülmesi yönünde teklif aldıklarını belirtti.

"Uluslararası Depreme Dayanıklı Yapılar Kongresi" ne davet ettikleri Japon bilim adamlarıyla projenin geliştirilmesi ve hayata geçirilebilmesi için görüşmeler yaptıklarını belirten Kasımzade, "Japon bilim adamları projemize ilgi gösterdi. Projenin geliştirilmesi için birlikte ortak çalışma yapacağız. Maliyetler konusu başta olmak üzere projenin uygulanması yönünde çalışmalar yapacağız." diye konuştu.

Kasımzade, 2015 yılında başlattıkları projenin çalışmalarının sürdüğünü, geldikleri son aşamayı Uluslararası Depreme Dayanıklı Yapılar Kongresi'nde paylaştıklarını bildirdi.

Muhabir:Fatih Mehmet Kürkçü