TSK İç Hizmet Kanunu'nun 35. maddesi değişti

TBMM

Darbelere yasal dayanak olarak gösterilen ve TSK'nın vazifesinin tanımlandığı İç Hizmet Kanunu'nun 35. maddesini de değiştiren Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı.

Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'a göre, sözleşmeli erbaş ve erler, hizmet süreleri 7 yılı geçmemek kaydıyla 32 yaşını bitirdikleri yılın aralık ayı sonuna kadar görev yapabilecek.

Sözleşmeli erbaş ve erler, her sözleşme süresinin sona erme tarihinden en az 3 ay önce sözleşmeyi yenileyeceklerine dair yazılı bildirimde bulunmazsa, sözleşme kendiliğinden sona erecek.

Terörle mücadele sırasında veya bu görevlerinden dolayı alıkonulan ya da kaybolanların sözleşme süreleri, akıbetleri açıklığa kavuşturulana kadar kuvvet komutanları, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanı'nın göstereceği lüzum üzerine, durumun devamı süresince, Genelkurmay Başkanı'nın onayıyla talebe bakılmaksızın yaş haddini geçmemek üzere uzatılabilecek.

Esir düşen, görevi sırasında harp gaibi olan veya enterne edilenlerle terörle mücadele görevi sırasında veya bu görevlerinden dolayı alıkonulan ya da kaybolan sözleşmeli erbaş ve erlerin özlük hakları, ailelerine ödenmeye devam edilecek. 

Sözleşmeli erbaş ve er olarak en az 7 hizmet yılını doldurarak ayrılanlardan nitelik belgesi olumlu olanlar, gerekli şartları taşımaları halinde kamu kurum ve kuruluşlarının boş kadro ve pozisyonlarına atanacak. Sıkıyönetim, seferberlik, savaş veya terörle mücadeleden kaynaklanan zorunlu hallerde 7 yıllık hizmet süresi, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından uzatılabilecek.

Askerliğini Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamında yerine getirenlerden ölenlerin dul ve yetimlerine, sakatlanma sebebiyle süresinden önce terhis edilenlere veya süresinde terhis edilmiş olsa da tedaviye rağmen askerliğe elverişsiz hale gelecek şekilde sakatlananlara bir kereliğine tazminat ödenecek. Olayın gerçekleştiği tarihte bakaya, firar, izin tecavüzü ya da hava değişimi tecavüzünde bulunanlarla "kendini askerliğe yaramayacak hale getirmek" ve "askerlikten kurtulmak için hile kullanmak" suçundan hüküm giyenlerin, bu eylemler ya da intihar sonucu ölüm ve sakatlanma meydana gelmesi halinde tazminat ödenmeyecek. Tazminattan damga vergisi dışında herhangi bir vergi ve kesinti yapılmayacak, bu tazminat haczedilemeyecek.

Askerlik Kanunu kapsamında yükümlülüğünü yerine getirenlerden ölen ve sakatlananlar için de aynı esaslar çerçevesinde tazminat ödenecek.

Yılda 30 günden fazla izinle acemi eğitimini tamamlamayanlardan fevkalade özürleri olduğu anlaşılanlara izin verme hakkı, asgari alay ve dengindeki komutanlığa ait olacak. 

Erler diplomasına görevlendirilecek

Firar, izin veya hava değişimi tecavüzündeyken adli makamlarca yakalama kararı çıkarılanlar, kolluk kuvvetlerince aranacak. Yakalananlar hakkında ilgili adli makamın talimatı doğrultusunda işlem yapılacak. Hakkında adli makamlarca çıkarılmış yakalama kararı olmayan ve kendiliğinden gelen ya da kolluk kuvvetleri tarafından askerlik şubelerine teslim edilen yükümlüler, yol ve iaşe bedelleri ödenerek, serbest olarak birlik ve kurumlarına sevk edilecek. 

Terörle mücadele görevi sırasında veya bu görevinden dolayı alıkonulan veya kaybolan, daha sonra birliğine dönen er ve erbaşların durumları, mensup oldukları kuvvet komutanlıklarınca oluşturulacak kurul tarafından incelenecek. Kaçırılma veya kaybolmayla ilgili kusurlu görülenler hakkında soruşturma dosyası düzenlenerek, yetkili makamlara intikal ettirilecek. Kurul tarafından kusursuz görülenler ile haklarında kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verilenlerin birliklerinden ayrı geçirdiği süreler, hizmetten sayılacak ve ödenmemiş özlük hakları ödenecek.

Mevzuat hükümlerine uygun diploma, sertifika veya ehliyet gibi belgelere sahip olan erbaş ve erler, alay komutanı ve eşiti komutanının onayıyla belgelerde yer alan yetki alanlarındaki görevlerde çalıştırılabilecek, mesleki hizmetlerin yürütülmesinde görevlendirilebilecek. 

 Askeri okullarda subayların yanı sıra astsubaylar ve diğer askeri personel de uygun görülecek öğretmen kadrolarında ek görevle görevlendirilebilecek. 

İç Hizmet 35. Madde değişti

Kanun, birden fazla ili içine alan olaylarda valilerin kuvvet istemesine ilişkin düzenlemede de değişiklik yapıyor. Buna göre, İl İdaresi Kanunu'nda, valilerin isteğiyle askeri birlik komutanlarından kuvvet tahsis edilmesi halinde iller veya kuvvetler arasındaki işbirliği, koordinasyon, kuvvet kaydırması, emir komuta ilişkileri ve gerekli görülen diğer hususlar Bakanlar Kurulu tarafından belirlenecek esaslara göre yürütülecek. Bu hususların, mevcut yasada Genelkurmay Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından yürütülmesi hükmü bulunuyor. TSK birliklerinin bu kapsamdaki faaliyetleri, askerlik hizmet ve görevlerinden sayılacak.

Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nda "Türk vatanını, istiklal ve Cumhuriyetini korumak için harb sanatını öğrenmek ve yapmak mükellefiyeti" şeklinde yapılan askerliğin tanımı, "harp sanatını öğrenmek ve yapmak mükellefiyeti" olarak değiştirildi.

Darbelerin yasal dayanağı olarak gösterilen TSK  İç Hizmet Kanunu'nun 35. maddesi'ndeki, TSK'nın vazifesi yeniden tanımlandı. "Silahlı Kuvvetlerin vazifesi; Türk yurdunu ve Anayasa ile tayin edilmiş olan Türkiye Cumhuriyetini kollamak ve korumaktır" ifadesi, "Silahlı Kuvvetlerin vazifesi; yurt dışından gelecek tehdit ve tehlikelere karşı Türk vatanını savunmak, caydırıcılık sağlayacak şekilde askeri gücün muhafazasını ve güçlendirilmesini sağlamak, TBMM kararıyla yurtdışında verilen görevleri yapmak ve uluslararası barışın sağlanmasına yardımcı olmaktır" olarak değiştirildi.

Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları siyasi faaliyette bulunamayacak.

Esir veya harp gaibi olan ya da enterne edilenlerle terörle mücadele görevi sırasında veya bu görevinden dolayı alıkonulan ya da kaybolanların ailelerine kanuni kesintiler dışında kalan maaşlarının tamamı ödenecek. Aileler, doğum-ölüm yardımı, tahsil bursu, lojman ve sağlık tesislerinden yararlanmaya devam edecek.

Terörle mücadele görevi sırasında veya bu görevinden dolayı alıkonulan ya da kaybolan TSK personelinden dönenlerin durumu, mensup oldukları kuvvet komutanlıklarınca oluşturulacak kurul tarafından incelenecek. Kusurlu görülenler hakkında soruşturma dosyası tanzim edilerek yetkili makamlara intikal ettirilecek. Bu kişilerin terfi ve diğer özlük işlemleri adli birimlerce verilecek karara göre düzenlenecek.

Astsubaylıktan subaylığa 2 Eylül 1983 tarihinden önce geçen ve binbaşılığa yükselenlerin yaş hadleri, binbaşılıkta 55, yarbaylıkta 56 olacak. 

Yüksek Askeri Şura kararları Cumhurbaşkanı'nın onayı ile tekemmül edecek. 

Askeri veya özel güvenlik bölgesi

Terörle mücadele kapsamında yürütülen operasyonlar nedeniyle, meskun mahal dışında, can ve mal güvenliğinin korunması bakımından girilmesinde sakınca bulunan yerlerde operasyonun devam ettiği süreyle sınırlı olmak üzere; Genelkurmay Başkanlığı veya İçişleri Bakanlığı'nın göstereceği lüzum üzerine Bakanlar Kurulu kararıyla askeri veya özel güvenlik bölgesi ilan edilebilecek. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde vali kararıyla 15 güne kadar özel güvenlik bölgesi ilan edilebilecek.

Türk Silahlı Kuvvetlerine ait havaalanlarından sivil hava ulaşımına açık havaalanlarına ilişkin inşaat sınırlamalarına ait planların yapılması, yayımlanması, takip esasları ve sorumlu kuruluşlar Milli Savunma Bakanlığı'nın görüşü alınarak Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı'nca belirlenecek. 

Madalya ve nişanlar, hak eden tarafından mirasçılarından birine bırakılmaması halinde, en büyüğünden başlamak üzere çocuklarına, çocukları yoksa babasına, o da yoksa annesine, baba ve annenin boşanmış olduğu durumlarda çocuğun velayetinde olduğu kişiye, anne ve babanın olmadığı durumda eşine, eşinin de olmaması halinde kanuni mirasçılarına intikal edecek.

Gülhane Askeri Tıp Akademisi Komutanı'na yardımcı kadro tahsis eden kanun, Akademi konutanının korgeneral ya da koramiral olması şartını da kaldırıyor. 

Sözleşmeli erbaş ve erlerin uzman erbaşlığa geçiş yaş sınırı 25'ten 29'a yükseltiliyor. 

Esir düşen, harp gaibi olan veya enterne edilenlerle terörle mücadele görevi sırasında veya bu görevinden dolayı alıkonulan ya da kaybolan uzman erbaş ve uzman jandarmalar hakkında TSK Personel Kanunu hükümleri uygulanacak.

TSK'nın erbaş ve erlerle askeri malzemelerin havayoluyla taşınmasında ortaya çıkacak acil ihtiyaçlar, THY'den hizmet alımı yoluyla karşılanacak. 

Bu arada, Genel Kurul'da kabul edilen bir önergeyle, Milli Savunma Bakanlığı'nca işletilen askeri işyerlerindeki bir kısım işlerin, alt işverenlere verilebilmesine imkan tanıyan madde tasarıdan çıkartıldı.