TBMM
TBMM bünyesinde Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu kurulacak.
Başbakan Yardımcısı Beşir Atalay, TBMM Genel Kurulu'nda görüşülen Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Kanunu'nda değişiklik yapan teklife yeni madde ihdas edilmesine ilişkin önerge verdi.
Kabul edilen önergeye göre, belirtilen görevleri yerine getirmek üzere, TBMM bünyesinde Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu kurulacak.
MİT Müsteşarlığı tarafından yürütülen devlet istihbarat hizmetleri ile Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı tarafından görevleri gereği yürütülen güvenlik faaliyetlerine ve istihbari nitelikteki faaliyetlere ilişkin olarak İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve MİT Müsteşarlığı'nca hazırlanacak yıllık raporlar Başbakanlık'a gönderilecek.
Başbakanlık'ça bu raporlar üzerinde hazırlanacak yıllık rapor, mart ayı içinde Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu'na sunulacak. Komisyon, incelemelerini ve görüşmelerini raporun kendisine intikalinden itibaren 90 gün içinde tamamlayacak ve hazırlayacağı raporu bu süre içinde TBMM Başkanlığı'na sunacak.
Komisyonun üye sayısı 17 olacak; üye dağılımı, siyasi parti gruplarının, parti grupları toplam sayısı içindeki yüzde oranına göre yapılacak. Komisyonun görevleri şöyle:
"Milli güvenliğe ilişkin konularda görüş ve öneriler sunmak, güvenlik ve istihbarat konularında uluslararası alanda kabul gören gelişmeleri izlemek. Kendi faaliyetlerine ilişkin rapor hazırlamak. Güvenlik ve istihbarat hizmetleri sırasında elde edilen kişisel verilerin güvenliğini, bireyin hak ve özgürlüklerini koruyucu öneriler geliştirmek."
Komisyon görüşmeleri kapalı oturumda yapılacak
Komisyon görüşmeleri kapalı oturumda yapılacak. Kapalı oturumda komisyon üyeleri, ilgili bakanlar, görevli hükümet temsilcileri ve komisyonda görev yapan yasama uzmanları ile stenograflardan başkası bulunamayacak.
Komisyon çalışmalarına ilişkin bilgi ve belgelerin saklanmasında ve korunmasında gizlilik esas olacak. Komisyon görüşmelerine katılan ve bu görüşmelere herhangi bir şekilde vakıf olanlar, komisyon çalışmaları ve görüşülen konular hakkında hiç bir açıklama yapamayacak, bunları sır olacak saklayacak.
Komisyon tarafından hazırlanan raporları ve bunların eklerini taşıyan, çoğaltan ve teslim alanlar da dahil olmak üzere tüm görevliler, bu raporların ve eklerinin korunması için gereken dikkat ve özeni gösterecek. İlgili kurumlar ve Başbakanlık'ça hazırlanacak raporlarda, komisyon raporlarında ve bunların ekleri ile komisyon tutanaklarında, devlet sırrı niteliğindeki bilgi ve belgelere yer verilmeyecek.
Komisyonun çalışma usul ve esaslarına ilişkin olarak, bu maddede hüküm bulunmayan hallerde TBMM İçtüzüğü hükümleri uygulanacak. İlgili kurumlar ve Başbakanlık'ça hazırlanacak raporların hazırlanmasına ve kapsamına ilişkin usul ve esaslar, Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenecek.
Takdir etti
Teklife TBMM Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu kurulması için yeni madde ihdas edilmesine ilişkin önerge üzerine konuşan BDP Şırnak Milletvekili Hasip Kaplan, hükümeti böyle bir önerge verdiği için takdir ettiğini, ancak önergede Meclis'in MİT'in çalışmalarını denetleyeceğine ilişkin hiçbir ibarenin bulunmadığını söyledi.
CHP Grup Başkanvekili Akif Hamzaçebi de, önergede, "komisyon istihbarat kurumlarının hazırladığı raporlar üzerinde gerekli değerlendirmeleri yapar, görüş ve öneriler sunar" şeklinde ibarelerin bulunduğunu belirterek, "Burada 'komisyon istihbarat birimlerinin faaliyetlerini denetleyecek' diye bir cümle yok. Ayrıca burası yasama organı; neden görüş ve öneri sunuyor. Ayrıca, Başbakan'ın kişisel, siyasi talimatlarının gereğinin yerine getirildiği, bunların toplumdan gizlendiği bir yerde devlet sırrı bir anlam ifade etmiyor" diye konuştu.
MHP Grup Başkanvekili Yusuf Halaçoğlu da önergedeki, "komisyon öneride bulunur" ifadesine tepki gösterdi. Halaçoğlu, bunun Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği'nin işi olduğunu kaydetti.
Komisyonun çalışmaları ile ilgili rapor hazırlayacağına ilişkin hüküm de bulunduğunu belirten Halaçoğlu, "MİT'in hangi görevi yerine getirip getirmediğini bilmeden nasıl rapor hazırlayacaksınız? Siz kimi kandırıyorsunuz? MİT'e verilen görevlerin hukuki olup olmadığını bilmeden bu komisyon nasıl görev yapacak?" dedi.
Demokratik bir reform
Hükümet adına söz alan Başbakan Yardımcısı Beşir Atalay, Meclis'te ilk defa Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu kurulacağını, siyaset kurumunun, devletin en önemli işlerini denetlemesinin yolunu açtıklarını söyledi.
Muhalefetin tepkisini eleştiren Atalay, "Muhalefetten biri bari 'teşekkür ederiz' deseydi. Diyemiyorlar. Çünkü bu ülkede demokratikleşme adına, milli iradeyi koruma ve güçlendirme adına adımları AK Parti atıyor ve muhalefet bunu hazmedemiyor. Çok önemli bir komisyon kuruyoruz. Biz burada yine büyük bir reform yapıyoruz. TBMM'ye çok önemli, yeni bir fonksiyon kazandırıyoruz. Bu önergeyi yürütme veriyor. 'Ben açığım, gel beni denetle' diyor. Siyaset kurumuna, milli iradeye saygımızı bir kez daha ifade ediyoruz" diye konuştu.
Muhalefet milletvekillerinin, önergeye ilişkin, "göstermelik, göz boyama, komisyonun denetim yetkisi yok" gibi ifadelerine de tepki gösteren Atalay, bunların gerçeği yansıtmadığını belirtti.
Atalay, komisyonun rapor hazırlarken istihbarat kurumlarının temsilcilerini çağırabileceğini, sorular sorabileceğini, denetimini yapabileceğini dile getirdi.
Atalay, şöyle devam etti:
"TBMM'de Savunma ve İçişleri komisyonları var ama biz ayrıca Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu da olsun istedik. Bu komisyon, hükümetin bu konudaki çalışmalarını değerlendirebilecek. Gerektiğinde yeni öneriler getirecek.
Biz bu önemli komisyonu demokratik bir reform olarak görüyoruz. Bu komisyon denetleme komisyonudur. Bundan sonra yüce Meclis, 'istihbarat birimleri nasıl çalışır, yöntemleri faaliyetleri neler, telefon dinlemeleri nasıl yapılıyor' gibi ayrıntıları öğrenebilecek."
MHP Konya Milletvekili Faruk Bal, Atalay'ın, "Türkiye'nin parti devletinden istihbarat devletine geçiş" sorumluluğunu üstlendiği için "hırçın" olduğunu iddia etti.
CHP Konya Milletvekili Atilla Kart ise "Demokrasi ve hukukun son kırıntıları yok ediliyor. Rejimin dönüştürülmesinin sağlandığını dehşetle izliyoruz. Türkiye'de artık rejim fiilen dönüşmüştür" dedi.
Danışma değil denetim
MHP Manisa Milletvekili Erkan Akçay, teklife ilişkin eleştirilerini dile getirirken, MİT Müsteşarı Hakan Fidan'ın teklifin görüşmelerinde TBMM Genel Kurulu'nda bulunmamasını eleştirerek, "MİT Müsteşarı İmralı ya da Kandil'e gitti herhalde" dedi.
MİT-PKK işbirliğinin söz konusu olduğunu iddia eden Akçay, "MİT-PKK düzenlemesi yapılıyor. Bu MİT değil, TİT yasasıdır" dedi.
Akçay'a yanıt veren Başbakan Yardımcısı Atalay, Akçay'ın "devlet ciddiyeti yok" diyerek Hükümeti suçladığını belirttti. Atalay, "Biz 12 yıldır Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ni yönetiyoruz. Türkiye, dünyanın büyük, kişilikli, onurlu ülkelerinden birisidir" dedi.
Beşir Atalay, bu Cumhuriyetin en önemli kurumlarından birisinin yasasını görüştüklerini ifade ederek, "Buradaki konuşmalara o yönde özen gösterilmeli. 'MİT Müsteşarı' yok gibi eleştiriler... Burada, şu sıralarda oturması gereken Hükümet ve komisyondur, başka kimsenin olması gerekmez. Ama MİT'den de ilgili kurumlardan da yöneticilerimiz vardır. Bu işin sorumlusu komisyon ve Hükümettir" diye konuştu.
Milletvekillerinin sorularını yanıtlayan Atalay, kurulacak komisyonun, hazırlayacağı raporu TBMM Başkanlığı'na sunacağını, TBMM Başkanlığı'nın da bunu Genel Kurul'a göndereceğini ya da İçtüzük'te belirtilen diğer işlemleri uygulayacağını ifade etti.
Atalay, söz konusu komisyonun danışma değil denetim işlevi göreceğini söyledi. Beşir Atalay, komisyonun çalışma şekli, gizliliğin sağlanması, üyelerin seçimi gibi işlemlerin de TBMM'nin işi olduğunu sözlerine ekledi.
İade etti
Başbakan Yardımcısı Atalay, CHP Konya Milletvekili Atilla Kart'ın kendisine yönelik "taşeron bakan" ifadesini kullandığını ve bu ifadeyi kendisine iade ettiğini belirterek, "Biz Türkiye için çalışıyoruz. Onlar gibi yurtdışında Türkiye aleyhinde, kimi zaman Esed'i savunan, kimi zaman bilmem kimi savunan politikalar izlemeyiz. Taşeron onun kafasıdır" dedi.
Başbakan Yardımcısı Atalay, yasalaşan MİT Teklifinin TBMM Genel Kurulu'nda görüşmeleri sırasında, CHP'li Kart'ın kendisine yönelik "taşeron bakan" ifadesine cevap verdi.
Atalay, "Biraz önce burada kinle, nefretle dolu konuşma yapan sayın milletvekilinin bütün konuşmalarını kendisine iade ediyorum, taşeron ifadesini kendisine iade ediyorum. Biz Türkiye için çalışıyoruz. Onlar gibi yurtdışında Türkiye aleyhinde, kimi zaman Esed'i savunan, kimi zaman bilmem kimi savunan politikalar izlemeyiz. Taşeronluk odur. Biz Türkiye Cumhuriyeti'ni, vatandaşımızı, insanımızı düşünürüz, biz Türkiye'yi büyütüyoruz. Taşeron odur, taşeron onun kafasıdır, iade ediyorum" diye konuştu.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
