HSYK teklifinde 1. bölüm tamam

TBMM

TBMM Genel Kurulu'nda, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun (HSYK) yapısında değişiklik yapan kanun teklifinin 1. Bölümü kabul edildi. 

Temel kanun olarak, iki bölüm şeklinde ele alınan Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifinin kabul edilen maddelerine göre, meslekleriyle ilgili staj ve araştırma yapacak, kurs, eğitim, öğrenim görecek, iç veya dış burstan yararlanan hakim ve savcılar, Adalet Bakanlığı tarafından yurtdışına gönderilecek. 

HSYK'nın, Adalet Bakanlığı'nın merkez ve taşra teşkilatında, bağlı ve ilgili kuruluşlarında, uluslararası kuruluş veya mahkemelerde ya da geçici yetki veya görevlendirmeyle başka kurum, kurul veya kuruluşlarda görev yapanlar dışındaki hakim ve savcıları yutdışına gönderme yetkisi de kaldırılacak.

HSYK'nın, yurtdışına gitmek için şahsi olarak özel burs sağlayan hakim ve savcılara aylıksız izin verme yetkisi olmayacak.  

Hakim ve savcıların, dış temsilciliklerde, uluslararası mahkeme veya kuruluşlarda muvafakatleri alınarak görevlendirilmesini Adalet Bakanlığı yapacak. 

Hakim ve savcıların meslek içi eğitimleri de bundan böyle HSYK yerine, Türkiye Adalet Akademisi'nce yaptırılacak. Bu eğitimin usul ve esasları, HSYK'nın görüşü alınarak Türkiye Adalet Akademisi'nce hazırlanan yönetmelikte belirlenecek. 

Türkiye Adalet Akademisi'nde Genel Sekreterlik pozisyonu kaldırılacak. Adalet Akademisi Başkanlığı, başkan ile üç başkan yardımcısından oluşacak.

Adalet Akademisi Başkanı ile başkan yardımcılarının seçiminde ayrı esaslar uygulanacak. Başkanlık için 3 adayı Türkiye Adalet Akademisi Yönetim Kurulu yerine Adalet Bakanı gösterecek. Başkan, yürürlükteki kanunda olduğu gibi Bakanlar Kurulu tarafından görevlendirilecek ya da atanacak. 

Yürürlükteki kanun uyarınca başkanla aynı kriterlerin geçerli olduğu başkan yardımcıları ise Adalet Bakanı tarafından görevlendirilecek ya da atanacak. 

Süresi biten başkan ve yardımcılarının 2 dönem daha göreve devam etme imkanı bir dönemle sınırlandırılacak. 

Türkiye Adalet Akademisi'nde kaldırılacak genel sekreterlik yerine çeşitli daire başkanlıkları kurularak hizmet birimleri oluşturulacak. Daire başkanlıklarına Adalet Bakanı tarafından atama yapılacak. 

Akademi Başkanlığına bağlı yeni hizmet birimleri oluşturuluyor. Mali hizmetlere ilişkin görevler, insan kaynakları ile ilgili görevleri yerine getiren birimden ayrılarak, "Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı" tarafından yürütülecek.   

Genel Kurul'a Askeri Yargıtay Başkanlar Kurulu, Askeri Yargıtay üyeleri arasından bir üye; Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulu Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nin hakim sınıfından olan üyeleri arasından bir üye; HSYK, kurul üyeleri arasından bir üye seçecek. Adalet Bakanı birinci sınıf olan ve birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş adli yargı hakim ve savcıları arasından 4, idari yargı hakim ve savcıları arasından 2 üye görevlendirecek. 

Yükseköğretim Kurulu, hukuk fakültelerinin öğretim üyeleri arasından 2 üye, Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu en az 15 yıl fiilen mesleği icra etmiş avukatlar arasından 1 üye, Türkiye Noterler Birliği Yönetim Kurulu birinci sınıf noterler arasından bir üye seçecek. Adalet Akademisi Başkanı ve yardımcıları Genel Kurul'un tabii üyesi olacak. 

Türkiye Adalet Akademisi Genel Kurulu sadece Nisan ayında toplanacak.

Akademide verilen hizmetler karşılığında alınacak ücretlerin onaylanması, Adalet Akademisi Genel Kurul'un görevleri arasından çıkarılıyor.

Türkiye Adalet Akademisi Yönetim Kurulu'nun beş asıl, üç yedek üyesi; Genel Kurul üyeleri arasından seçilecek.

Adalet Akademisi Denetim Kurulu, Genel Kurulun kendi üyeleri arasından seçtiği üç asıl iki yedek üyeden oluşacak.

Türkiye Adalet Akademisi'nde ders vermekle görevlendirilecek adli ve idari yargı hakim ve savcılarını, muvafakatleri alınarak, Adalet Akademisi Başkanı'nın talebiyle Adalet Bakanı görevlendirecek. Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi üyesi ile askeri yargı hakim ve savcıları ve noterlerin ders vermesi için kendi kurumlarının uygun görüşü gerekecek. 

Adalet Akademisi için yapılacak görevlendirmelerde bir yıllık süre şartı aranmayacak. Görevlendirmeler Başkan'ın talebi üzerine Adalet Bakanı tarafından yapılacak. Hakim ve savcıların görevlendirilmesinde HSYK'nın, Adalet Bakanlığı'ndaki hakimler hakkında Bakan'ın uygun görme kararı şartı yürürlükten kaldırılacak. 

Başkan'ın talebi üzerine Bakan tarafından, adalet uzman yardımcıları ve uzmanları da Akademide görevlendirilebilecek. 

Kurul müfettişliği tanımı içinde yer alan HSYK Başkanı ve başkan yardımcıları, bu tanımdan çıkarılıyor. 

HSYK, adli ve idari yargı hakim ve savcılarını mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükselme ve birinci sınıfa ayırma, kadro dağıtma, meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma ile hakim ve savcılar hakkında denetim, araştırma, inceleme ve soruşturma yapılması konularına münhasır olmak üzere genelge düzenlemekle görevli olacak. 

Hakim ve savcılar hakkında "araştırma yapılmasına yer olmadığına ilişkin işlemlere olur vermek" görevi, HSYK Başkanı olan  Adalet Bakanı'nın görevleri arasından çıkarılıyor. Hakim ve savcılar hakkında inceleme ve soruşturma yapılmasına yer olmadığına dair işlemlere "olur" vermek ise Başkan'ın görevleri arasında olacak.

Teklif'te AK Parti'nin önergeleriyle bazı değişikliklere gidildi

Öte yandan, TBMM Genel Kurulu, dün saat 14.00'te başladığı mesaisinde 19 saate ulaşıldı. CHP'nin önergesiyle saat 05.00'te kapalı oturuma başlayan TBMM Genel Kurulu, saat 06.55'te tekrar açık oturuma geçti. 

Teklif üzerinde gece boyunca yapılan görüşmelerde, AK Parti'nin bazı değişiklik önergeleri kabul edildi.   

AK Parti'nin kabul edilen önergesiyle, HSYK dairelerinin kararlarına karşı yapılan itirazları inceleyip karara bağlamak görevini HSYK Genel Kurulu'nun görevleri arasından çıkaran düzenleme geri alındı. Böylece HSYK Genel Kurulu, yürürlükteki kanunda olduğu gibi dairelerin kararlarına karşı yapılan itirazları karara bağlayacak. 

AK Parti önergesiyle, HSYK'nın birinci ve ikinci dairelerinin 5'er, üçüncü dairenin 11 üyeden oluşmasını öngören düzenleme de teklif metninden çıkarıldı.  

HSYK Üçüncü Dairesi'nin, hakim ve savcıların görevlerinden dolayı veya görevleri sırasında suç işleyip işlemediklerini, hal ve eylemlerinin sıfat ve görevleri icaplarına uyup uymadığını kurul müfettişleri veya müfettiş yetkilerini haiz kıdemli hakim veya savcı eliyle araştırma ve gerektiğinde haklarında inceleme ve soruşturma işlemleri için teklifte bulunma görevine, inceleme ve soruşturma yapılmasına yer olmadığına ilişkin işlemler de eklendi. 

HSYK Başkanı olan Adalet Bakanının tetkik hakimi olma şartlarını taşıyan hakim ve savcılar arasından kurulda çalıştırılmak üzere geçici görevlendirme yapmasına imkan veren düzenleme tekliften çıkarıldı. 

Teftiş Kurulu Başkana karşı sorumlu olacak

AK Parti'nin kabul edilen başka bir önergesiyle, Teftiş Kurulu başkan yardımcısı sayısı ikiden üçe çıkarıldı. Önergeyle ayrıca, Üçüncü Daire Başkanının gözetiminde görev yapan Teftiş Kurulu Başkanının, HSYK Başkanının gözetiminde görev yapması, Teftiş Kurulu Başkanının HSYK Başkanına karşı sorumlu olması ve Teftiş Kurulunun, HSYK tarafından değil HSYK Başkanı tarafından verilen benzer görevleri yerine getirmesi kabul edildi. 

Kurul müfettişlerinin İkinci Daire yerine Birinci Daire tarafından gösterilecek adaylar arasından Genel Kurul tarafından atanmasına ilişkin önerge de kabul edildi. 

Teftiş Kurulu Başkanının yıllık teftiş programı taslağını, 3. Daire'ye sunmasına ilişkin önergenin kabul edilmesiyle mevcut kanun hükmüne dönülmüş oldu. 

Teklifin görüşülmesine devam ediliyor.