ANKARA/TBMM
Başbakan Yardımcısı Emrullah İşler, 'Anayasa Mahkemesinin HSYK'nın yapısında değişiklik öngören kanununa ilişkin verdiği kısmi iptal kararını' değerlendirmesinin istenmesi üzerine, şöyle konuştu:
''Anayasa Mahkemesi biliyorsunuz ki Yüksek Mahkeme. Kendisine yapılan müracaatı değerlendirecek ve değerlendirdi. Ama bu kararın açıklanmasının bu kadar hızlı olması ve zamanlamasını biraz manidar olarak değerlendiriyorum. Bakalım gerekçeli karar açıklansın, gerekçeleri gördükten sonra elbette ki daha detaylı değerlendirmeler yapılacaktır. Ama Anayasa Mahkemesinin kararları bağlayıcıdır. O konuda da herhangi bir tereddüt söz konusu değildir.''
Kuzu: Abartılacak çok fazla bir iptal yok
TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Burhan Kuzu, Anayasa Mahkemesinin (AYM) Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun (HSYK) yapısını değiştiren kanun ile ilgili verdiği kararı, "Özünde abartılacak çok fazla bir iptal yok" diye değerlendirdi.
Kuzu, AA muhabirine konuya ilişkin yaptığı açıklamada, kanunda kısmi bir iptalin söz konusu olduğunu vurguladı.
Mahkemenin, Adalet Akademisi ile alakalı bölümün iptal talebini reddettiğini hatırlatan Kuzu, şöyle devam etti:
"Bir tanesi teftiş için müfettişlerin görevlendirme meselesinde sayın Bakana işi başlatma noktasında tanınan bir yetki vardı, burayı iptal etmiş. Biz aslında anayasada teftiş işlerini kurula verdik ama başlangıç olarak Adalet Bakanı'nın işin içinde olması şık ve doğru olurdu. Sorumlu olan bakana, adaletteki her türlü sıkıntılarda hedef tahtası, en ağır hücumlar olacak ama bir hakimin yanlışı hakkında bir teftiş başlatamayacak, bir yetkisi olmayacak. Bunu kabullenmek mümkün değil. Bana sorarsan bu siyaseti yargının anlamaması demektir. Yapacak birşey yok. Anayasa Mahkemesi böyle uygun görmüş. Dünyadaki yargının konumu bilinse Türkiye'deki yargının ne kadar bağımsız olduğu ortaya çıkar. Türkiye'de sorun yargının tarafsızlığı konusu, bağımsızlığı değil."
Kuzu, birçok ülkede teftişin doğrudan doğruya bakan tarafından yapıldığına dikkati çekti.
İptal edilen bölümün sırf teftiş ile alakalı bölüm olduğunu yineleyen Kuzu, kamuoyuna kanunun tamamının iptal gibi yansıtılmasının doğru olmadığını söyledi. Kuzu, "Özünde abartılacak çok fazla bir iptal yok. Ama söylediğim bazı bölümlere, müfettişlik bölümüne dokunulmazsa iyi olurdu. Ama Anayasa Mahkemesi öyle uygun görmüş" diye konuştu.
Görevine son verilen personel
Kuzu, "HSYK'da görevine son verilen personelin durumuna ilişkin" soruya da şu yanıtı verdi:
"Anayasa Mahkemesi, bir idare mahkemesi durumunda olmadığı için verdiği kararlar anayasa gereği geçmişe yürümüyor. Çünkü hukuk devleti bağlamında insanların güvencesi. Mesela bir kanun çıksa aradan bir sene, iki sene, üç sene geçse ve iptal etse, geriye yürüse alımlar olmuş, satışlar olmuş, araya üçüncü kişiler girmiştir. Bunu eski hale getirmek mümkün değil. O bakımdan geçmişe yürümez Anayasa Mahkemesinin kararları. Şu andan itibaren gidenlerin tekrar bir dönüşü söz konusu olamaz."
Güllüce: "Saygı duyarız ama yaptığı işe illede doğru diyecek halimiz yok"
Çevre ve Şehircilik Bakanı Bakanı İdris Güllüce, "Bana göre doğru bir şey etmedi. Parlamento gereğini yapar diye düşünüyorum. Yani Mecliste çok düşünülerek yapılmış bir şeydi. Anayasa Mahkemesine saygı duyarız ama yaptığı işe illede doğru diyecek halimiz yok. Yaptığının doğru olmadığına inanıyorum. Sanıyorum Mecliste tekrar düzeltilir" ifadelerini kullandı.
Işık: "Karar Türkiye'nin yeni anayasa ihtiyacını ortaya koydu"
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fikri Işık, karar a ilişkin konunun detaylarına bakamadığını ama Türkiye'nin yeni anayasaya ihtiyacı olduğunu dile getirdi.
Işık, kararı şöyle değerlendirdi:
"Anayasa Mahkemesinin verdiği bu kararlar, yaşanan tüm tartışmalar... Türkiye'nin ileri demokrasiye geçmesi noktasında kesinlikle yeni anayasaya ihtiyacı var. Bu anayasanın da arzumuz Mecliste uzlaşmayla yapılması. Aslında biliyorsunuz, Türkiye Büyük Millet Meclisinde 4 parti uzlaşma komisyonu kurarak, eşit sayıda temsil edildikleri komisyonda bu HSYK, yargıyla ilgili maddelerde uzlaşma sağlanmıştı. Bunun bence Anayasa Mahkemesinin kararını da vesile kılarak tekrar gözden geçirilmesi ve Türkiye'nin gerçekten yeni bir anayasaya kavuşmasına vesile olmasını dilerim. Şu anda detaylarda hangi maddeyi, hangi yönden iptal etti, o biraz da gerekçeli kararla ortaya çıkacak ama Anayasa Mahkemesinin bugünkü kararı, Türkiye'nin yeni anayasa ihtiyacını en net şekilde ortaya koydu."
Elitaş: Karara uymak zorundayız
AK Parti Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş, 550 milletvekilinin belki 300 tanesinin HSYK'nın yapısı ile ilgili kanunun Anayasa'ya uygun olduğunu ifade ettiğini ancak Anayasa Mahkemesi'nin 17 üyesinin "uygun değildir" dediğini belirterek, "Karara uymak zorundayız ama her türlü karara da saygı duymak zorunda değiliz" dedi.
Elitaş, "Anayasa Mahkemesi'nin, HSYK'nın yapısını değiştiren kanunun Adalet Bakanı'na verilen yetkileri düzenleyen hükmünü iptal etme" kararını, Meclis'te gazetecilere değerlendirdi.
Kararı yüzeysel okuma imkanı bulduğunu belirten Elitaş, gerekçeli kararı gördükten sonra değerlendirme yapabileceğini söyledi. Elitaş, "Anayasa Mahkemesi bu süreçte çok hızlı kararlar veriyor. İnşallah 2010 referandumu çerçevesindeki yaptığımız düzenlemeler doğrultusunda, Anayasa Mahkemesi'nin verdiği kararların hızlanmasında bir katkımız varsa memnun kalırız. Ama Anayasa Mahkemesi'nin gerekçeli kararını gördükten sonra... Hem HSYK hem de diğer internet yasası ile ilgili bir maddeyi herhalde Anayasa'ya aykırı bulmuş" dedi.
Elitaş, Anayasa Mahkemesi'nin yapısının değişmesinin gündemde olup olmadığının sorulması üzerine, "Anayasa Mahkemesi'nin yapısının değişmesi Anayasa değişikliği gerektirir. İktidar, muhalefet, toplum kanaat önderleri ve toplum bu konuda bir kanaat getirirse, o olur. Şu anda Anayasa Mahkemesi'nin 2010 yılında değiştirdiğimiz yapısının tekrar değişmesi ancak Anayasa ile mümkün olabilir. Bu, herhangi bir siyasi partinin istemi ile gerçekleşebilecek bir şey değildir" diye konuştu.
Muhabir: Hande İlbeyi Canca/Esin Işık
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
