Moğolistan'da Uygurlara ait mezar

TDK Başkanı Prof. Dr. Akalın kazıda bulunan Göktürk harfleriyle yazılmış metnin Türk Dili Tarihi açısından önemli bir buluş olduğunu söyledi.***

ULANBATOR – Kamil Erdoğdu

Moğolistan'da Uygurların kağanlık dönemine ait mezarların, yani kurganların bulunduğu ileri sürüldü.
Günümüzde Karabalgasun denilen Uygur Kağanlığının başkenti Ordubalık şehrinin güneyindeki Dörnbelgin bölgesinde 2006 yılından beri sürdürülen kazı çalışmalarında söz konusu mezarlarda Orhun abidelerinde kullanılan Göktürk harfleriyle yazılmış bir yazıt bulundu. Türk Dil Kurumu (TDK) Başkanı Prof.Dr. Şükrü Haluk Akalın "bu iki satırlık metinin Türk dili tarihi açısından son derece önemli bir buluş olduğu" değerlendirmesini yaptı.
Prof.Dr. Akalın o zamanki adıyla Ötüken bölgesi denilen bu bölgede bulunan anıt mezarlarda kağanların, prenslerin ve şehzadelerin gömülü olduğunun düşünüldüğünü ifade etti.
 
Mezarlardaki malzemeyle Ordubalık'takiler aynı
Moğol uzman Ankbayar Batsuuri kazı yerinde söz konusu kazı çalışmasının Moğolistan ile Çin arasında imzalanan kültür anlaşması çerçevesinde yürütüldüğünü ve civarda 30 kadar benzer mezar bulunduğunu açıkladı.
Ankbayar Batsuuri türbelerde bulunan tuğla, kaplama ve taş gibi malzemeler ile işçiliğin Karabalgasun’dakilerle birebir aynı olduğunu vurguladı. Moğol uzman 2007 yılında buldukları bir oka yapıştırılmış kemik üzerinde şahıs adı yazılı olduğunu ve iki satırlık metni ise bu yaz bulduklarını anlattı.

Kazılar Türklerin yerleşik medeniyet olduğunu ortaya koyuyor
Prof. Dr. Akalın, burada yapılan kazıların Türk kültürü açısından en önemli özelliğinin Türklerin göçebe diye nitelendirilmesine karşın yerleşik bir medeniyet olduğunu ortaya koyması olduğu görüşünü dile getirdi.
Karabalsagun, yani Ordubalık şehrinde yerleşik bir medeniyet ortaya koyulduğunu gördüklerini kaydeden Prof.Dr. Akalın, "burada Türklerin kağanlık dönemine ait kale duvarlarıyla, şehirleriyle ve bu şehirde yaşayan insanların ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri her türlü mekanla başlı başına bir uygarlık olarak, Türk uygarlığı olarak karşılarına çıktıklarını” söyledi.