'Kayıp aydınlanmanın izindeyiz'

ANKARA - AYNUR EKİZ

Türk Dünyası Parlamenterler Vakfı Başkan Yardımcısı ve Çalıştay Yürütme Kurulu Başkanı Dr. Abdullah Çalışkan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, "İslam dünyasında 10. yüzyılda başlayan büyük aydınlanmanın merkezinde duran bir İslam bilgini olan İmam Matüridi'nin izlerini takip edeceğiz. Tarihte olduğu gibi yeni bir Türk-İslam medeniyeti kurma fikrinin temelini inşa edeceğiz." dedi.

Batı medeniyetinin, bilim, sanat, teknoloji ve sanayi gibi alanlarda insanlığa önemli katkılar sunmasına rağmen dünyada beklenen barış ve adaleti sağlayamadığına dikkati çeken Çalışkan, "Güçlü olanın haklı sayıldığı, haklı olanın ise sesini duyuramadığı bir ortamda yeni ve cesur seslerin yükselmesine olan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır." diye konuştu.

"Sorunların çözümüne ışık tutmaya çalışmak görevimiz"

İslamın hakim olduğu bütün coğrafyada zulüm, terör ve şiddetin baş gösterdiğini kaydeden Çalışkan, İslam dünyasının kendi içindeki sorunlara çözüm üretemediğini, çözümü kendi içinde değil hep başka yerlerde aradığını söyledi.

İslam dünyasının geçmişte büyük bir medeniyet inşa ettiğine ancak günümüzde ciddi inanç ve düşünce farklılıkları yaşandığına işaret eden Çalışkan, "Bu düşünce ve inanç farklılıkları bir Müslümanın diğer bir Müslümanı hiç çekinmeden öldürmesine kadar gidebilmektedir. Bu sorunların merkezine inmek, analizini yapmak ve İslam düşünce tarihine önemli katkılar sağlamış kişilerin fikir ve düşünce dünyaları inceleyerek bu sorunların çözümlerine ışık tutmaya çalışmak hepimizin ortak sorumluluğu ve görevidir." değerlendirmesinde bulundu.

"İmam Matüridi'nin 21. yüzyıl insanına verecek çok mesajı bulunuyor"

Bu kişiler arasında yer alan ve Ehl-i Sünnet kelamının kurucularından Ebu Mansur el-Matüridi'nin İslam dünyasında 10. yüzyılda başlayan büyük aydınlanmanın merkezinde duran bir İslam bilgini olduğunu ifade eden Çalışkan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"İslamın temel dini disiplinlerden kelam, tefsir ve fıkıh usulüne dair görüşleriyle birleştirici bir din anlayışının çerçevesini çizmiş ve kendisinden sonra gelecek nesillerin önünü aydınlatmıştır. İslamı aklın ve fıtratın dini olarak tanımlayan; dinin dayandığı esaslar itibariyle rasyonel gücünü bir 'dağ'dan daha sağlam gören; din üzerinden parçalanmayı 'aşırılık'lar bağlamında eleştiren; iman dairesindeki herkese nihai hedef olarak 'barışı/esenliği' gösteren; İslamın kurtarıcı/esenliğe götüren mesajını 'hakikat' zemininde herkese bildirmeyi bir görev addeden İmam Matüridi'nin, dinin birleştirici değil parçalayıcı bir kimlik olarak iş gördüğü, alt kimlikleri kendi bünyesinde toparlayıp birleştiren değil aksine daha da bölen ve çatıştıran bir enstrümana dönüştürüldüğü 21. yüzyıl insanına verecek çok mesajı bulunmaktadır. İmam Matüridi ve savunduğu düşüncelerin günümüzde doğru anlaşılması, doğru yorumlanması ve geniş kitlelere etkin bir şekilde sunulması, içinde yaşadığımız çağın sorunlarının üstesinden gelebilme ve İslam dünyasının birlikteliğine zarar veren algı ve yorumlara karşı durabilme noktasında önemli bir rol oynayacaktır."

"Çalıştayın amacı, İmam Matüridi'nin düşünce dünyasını anlamak"

Türk Dünyası Parlamenterler Vakfı'nın bu amaçla uluslararası bir çalıştay düzenleme kararı aldığını aktaran Çalışkan, hazırladıkları projenin Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından kabul edildiğini anlattı.

Çalışkan, çalıştayın amacının "İmam Matüridi'nin düşünce dünyasını anlamak; akıl, hikmet, adalet, özgürlük ve ahlak gibi temel kavramlar üzerinden bu düşünce dünyasının günümüz İslam dünyasında yaşanan sorunlara ışık tutmasını sağlamak" olduğunu belirtti.

"Kayıp Aydınlanmanın İzinde" sloganı ile kamuoyuna duyurulan çalıştayın, tarihte olduğu gibi yeni bir Türk-İslam medeniyeti kurma fikrinin temelini inşa etmesinin beklendiğini kaydetti.

Çalıştayın yürütme kurulunun 6 kişiden oluştuğunu bildiren Çalışkan, başkanlığını kendisinin yaptığı çalıştayın bilim kurulunun ise 15 bilim insanından oluştuğunu söyledi.

"Çalıştaya 48 bilim insanı katılacak"

Çalıştayın başkanlığını Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şaban Ali Düzgün'ün yaptığını dile getiren Çalışkan, şu bilgileri paylaştı:

"Çalıştaya ABD, Almanya, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan'dan 6, ülkemizin çeşitli üniversitelerinden de 42 olmak üzere toplam 48 bilim insanı katılacaktır. Toplantıda İmam Matüridi'nin düşünceleri 4 ana tema üzerinde müzakere edilecektir: akıl, adalet, hikmet ve özgür irade. Çalıştayın ilk gününde ABD Emory Üniversitesinden Dr. Philip C. Dorroll, Matüridi'de Metafizik Tasavvur: Adalet ve Marmara Üniversitesi’nden Prof. Dr. Hülya Alper'in ise Matüridi'de Epistemolojik Tasavvur: Akıl konu başlığı ile sunacakları tebliğ müzakere edilecektir. Çalıştayın ikinci gününde ise Harran Üniversitesinden Dr. Sami Şekeroğlu Matüridi'de Ahlaki Tasavvur: Hikmet ve Ankara Üniversitesinden Prof. Dr. Sönmez Kutlu'nun Matüridi'de İnsan ve Toplum Tasavvuru: Özgür irade konu başlıklarında sunacakları tebliğler müzakere edilecektir.

Çalıştay sonucunda İslam dünyasında yaşanan sorunlara ve yeni bir Türk-İslam medeniyeti inşasına yönelik tüm dünyaya somut bir yol haritası sunulması beklenmektedir. İslamın temel ve vazgeçilmez değerleri etrafında birlik ve beraberlik nasıl sağlanabilir? İslam dünyası kendi köklerini keşfetmek için neler yapmalıdır? Müslümanlar arasında sevgi, kardeşlik, dayanışma ve paylaşma duygularını güçlendirmek için atılması gereken adımlar nelerdir? İslamın terör ve şiddet dini olmadığını; akıl, ahlak, adalet, bilgi, hikmet, barış ve özgürlük dini olduğunu göstermek için neler yapılmalıdır? İslam dünyasının tekrar özgüvene kavuşması, aktör ve özne olarak tekrar tarihe yön verebilmesi için atılması gereken somut adımlar nelerdir? Yeni bir Türk-İslam medeniyeti inşa etmek için bugünden hangi temeller atılmalıdır? Çalıştayda tüm bu ve benzeri sorulara cevap aranacak ve kısa, orta ve uzun vadeli çözüm önerileri bir rapor halinde kamuoyuna ve ilgili makamlara sunulacaktır."

Çalıştay için "www.maturidi.org" internet sitesinin hizmete girdiğini anlatan Çalışkan, çalıştayın son günü yapılacak basın toplantısı ile Türkçe, İngilizce, Rusça, Arapça, Fransızca ve Farsça dillerinde hazırlanmış sonuç bildirgesi ulusal ve uluslararası basın ile paylaşılacağını söyledi.

Çalıştayda sunulan tebliğlerin kitap haline getirilerek yine bu dillerde yayımlanacağını kaydeden Çalışkan, dinleyici olarak çalıştaya katılmak isteyenlerin en geç 15 Ekim 2018 tarihine kadar "www.maturidi.org" adresinden başvuru yapabileceğini bildirdi.

Çalıştayın ana destekçisinin Kültür ve Turizm Bakanlığının olduğunu dile getiren Çalışkan, "Ankara Kalkınma Ajansı, TİKA, Öz Orman-İş Sendikası, Adnan Kahveci Vakfı, OSTİM Organize Sanayi Bölgesi, Ankara Büyükşehir Belediyesi, Keçiören Belediyesi, Mamak Belediyesi ve Türk Hava Yolları da çalıştayı desteklemektedir. TRT ve Anadolu Ajansı da çalıştayın ve sonuçlarının ulusal ve uluslararası düzeyde duyurulması için gereken tüm desteği vermektedir." ifadelerini kullandı.