YSK Başkanı Mutta ABD'deki seçim sistemini değerlendirdi

Mutta, 3 Kasım'da yapılan ara seçimleri izlemek üzere geldiği ABD'de, AA muhabirine gözlemlerine ilişkin açıklamalarda bulundu.

California eyaletinin Los Angeles bölgesindeki seçim kurulu tarafından yapılan davet üzerine YSK'yi temsilen Kurul üyesi Yunus Emre Sılay ile ABD'ye geldiklerini aktaran Mutta, ülkede yaklaşık bir hafta boyunca seçim sürecini gözlemlediklerini ifade etti.

Mutta, "Los Angeles County'de çok büyük bir oy sayım merkezi yapmışlar. Aynı zamanda sandık merkezlerinde oy kullanma işlemleri de dahil, posta yoluyla gelen oyların tasnifi, imzaların karşılaştırması, sayımı gibi işlemleri gözlemleme fırsatımız oldu." dedi.

Mutta, ABD'deki seçim sistemi ve güvenliği konusunda detaylı incelemelerde bulunduklarının altını çizerek, ülkede federal ve eyalet düzeyinde farklı seçim uygulamalarının bulunduğuna dikkati çekti.

"Türkiye ile ABD seçim sistemleri çok farklı"

Türkiye ile ABD arasındaki seçim sistemlerinin çok farklı olduğuna işaret eden Mutta, Türk seçim sisteminin en tepede üyeleri yüksek yargıçlardan oluşan bir kurul tarafından yönetildiğini, il ve ilçelerdeki seçim kurullarının da hakimlerin yönetiminde oluşturulduğunu belirtti.

Mutta, "Dolayısıyla bizde seçimin her aşaması hakim kontrolünde olduğu gibi siyasi partilerin aktif katılımı ve aktif kontrolü de bulunmaktadır. Yine seçmen kütüklerinin oluşturulmasından başlayan süreç, seçimin yapıldığı gün çıkan sonuçlarla, ilgili tüm dijital veriler YSK'ye geldiği anda siyasi partilerle de paylaşılmakta." diye konuştu.

ABD'de ise ulusal düzeyde bir seçim kanunu olmadığını, anayasanın temel kurallarına göre her eyaletin kendi seçim düzenlemesini yaptığını anlatan Mutta, seçimlerde yapılan işlemlerin eyalet yargısı denetiminde olmasının yanı sıra eşitlik ilkesine aykırılık, ayrımcılık, ırkçılık gibi anayasaya aykırı uygulamaların da federal yargı tarafından denetlendiğini söyledi.

"Türk seçim sistemi, ABD ile karşılaştırıldığında daha güvenli ve daha hızlı"

Mutta, "Türk seçim sistemi ile Amerikan seçim sistemini karşılaştırdığımızda, seçim sisteminin her aşamasının hakimlerden oluşan bir kurul tarafından takip edilmesi nedeniyle Türk seçim sisteminin bu anlamda Amerikan seçim sistemine göre daha güvenli ve Türkiye'de aynı günün sonunda geçici sonuçların açıklanabilmesi dolayısıyla çok daha hızlı olduğunu söyleyebiliriz. Hatta bir adım öteye gideyim, tüm dünyada seçimin en küçük biriminden en yüksek kuruluna kadar tüm zinciri hakimlerin kontrolünde olan bir başka seçim sistemi yok." ifadelerini kullandı.

Türkiye'de 1950'de kurulan bu seçim sistemi yapısının hala devam ettiğine dikkati çeken Mutta, "Anayasal bir statüsü olan hakimler tarafından yürütülmesi nedeniyle tüm dünyada diğer seçim kurullarından üstünlüğü ya da ayırıcı bir özelliği bulunduğunu söyleyebilmekteyiz." dedi.

Seçim sisteminin dışında ABD'li seçmenler üzerindeki gözlemlerine ilişkin de Mutta, Amerikan seçmeninin oy verirken "ideolojik" saiklerle hareket etmediğini düşündüğünü belirtti.

Mutta, özellikle bu seçimde, medyadan ve sokaktan gözlemlediği kadarıyla ABD'lilerin ülkedeki fiyat artışlarını sandığa taşıdığını ve bunun sonuçlarda ciddi etki yaptığını düşündüğünü aktardı.

Sonuçların ve katılım oranının henüz resmi olarak açıklanmadığını hatırlatan Mutta, "Gözlemlenmesi gereken bir seçim ve seçim sistemi olduğunu düşünüyorum. Bizler için de iyi bir tecrübe oldu." diye konuştu.