AK Parti Genel Başkan Yardımcısı İleri, panelde konuştu

İleri, Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya'da, Türkiye Pavilyonu'nda düzenlenen "Tasarım Gereği İyilik: Adil Teknoloji Neden İklim Politikasının Bir Parçasıdır" başlıklı panelde konuştu.

Antalya'nın uluslararası organizasyonlara ev sahipliği yaparak küresel diplomasideki konumunu güçlendirdiğini ifade eden İleri, Antalya Diplomasi Forumu'nun küresel bir markaya dönüştüğünü, 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin (IAC 2026) ardından COP31'in de kentte düzenlendiğini hatırlattı.

COP31'in diyalog, uzlaşı ve eylem ilkeleri üzerine şekillendiğini belirten İleri, zirvenin temel odağının uygulama olduğunu vurguladı.

Dünyanın hem jeopolitik hem de teknopolitik açıdan köklü bir dönüşümden geçtiğine dikkati çeken İleri, dijital teknolojilerin üretim, finans ve egemenlik kavramlarını yeniden şekillendirdiğini söyledi.

İleri, teknolojideki değişimlerin hükümetleri ve toplumsal düzeni de doğrudan etkilediğine işaret ederek, "Egemenlik artık yalnızca coğrafi sınırlarla tanımlanamaz hale geldi. Hepimiz 'kod kanundur' yaklaşımının ve algoritmaların jeopolitik gücünün farkındayız." ifadelerini kullandı.

"Yapay zekanın enerji ve su ayak izi için uluslararası standart oluşturulmalı"

Veri merkezlerinin elektrik talebinin geçen yıl yüzde 17 arttığını aktaran İleri, bu talebin 2030'a kadar yaklaşık iki katına çıkarak 950 teravatsaate ulaşmasının beklendiğini kaydetti.

Bu miktarın Japonya'nın toplam elektrik tüketimine denk geldiğini belirten İleri, büyük yapay zeka modellerinin enerji ve su tüketiminin ölçülmesine yönelik ortak bir uluslararası standart oluşturulması gerektiğini dile getirdi.

"Ölçülemeyen bir şey yönetilemez." değerlendirmesinde bulunan İleri, teknolojik gelişmelerin çevresel etkilerinin takip edilmesinin iklim politikaları açısından önem taşıdığını anlattı.

Emine Erdoğan'ın öncülüğünde 2017'de başlatılan Sıfır Atık hareketinin yalnızca geri dönüşümü değil, atık oluşumunun önlenmesini de esas aldığını vurgulayan İleri, "Sıfır Atık mantığını, bir sonraki teknolojik çağın tasarım felsefesine dahil etmeliyiz." dedi.

Geleceğin uluslararası düzeninin hem jeopolitik hem de teknopolitik açıdan güçlü ülkelerin etkisiyle şekilleneceğini ifade eden İleri, Türkiye'nin her iki alanda da söz sahibi ülkeler arasında yer alacağını söyledi.

İleri, teknolojik gelişmelere uygun bir uluslararası hukuk düzenine ihtiyaç duyulduğunu vurgulayarak, yapay zeka, veri ve standartlara ilişkin kuralların birkaç ülkenin çıkarları doğrultusunda değil, tüm ülkelerin eşit katılımıyla oluşturulması gerektiğini belirtti.

Teknolojinin yanı sıra bu teknolojileri yönetecek uluslararası hukuk düzeninin de kapsayıcı ve kurallara dayalı olması gerektiğini ifade eden İleri, "Tasarım gereği iyi anlayışı yalnızca teknolojilerimiz için değil, bu teknolojileri yönetecek uluslararası hukuk düzeni için de geçerli olmalıdır." şeklinde konuştu.