Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının, atık bitkisel yağların lavaboya dökülmesini yasaklayan yönetmelikte hazırladığı değişiklikle, bu yağların marketlerde toplanarak geri dönüşüme kazandırılması sağlanacak.

Bakanlığa bağlı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğünün, bitkisel atık yağların oluşumundan bertarafına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetiminin sağlanması için hazırladığı "Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği" 2015'te yürürlüğe girdi.

Aynı tarihte konutlardan kaynaklanan bitkisel atık yağların lavaboya, kanalizasyona, denize, toprağa veya herhangi bir alıcı ortama dökülmesi de yasaklandı.

Gelişen ihtiyaçlar, çevre dostu yaklaşımları yaygınlaştırmak, atıkların dönüşümünü artırmak ve döngüsel ekonomi çalışmalarına katkı sağlamak için yeni uygulamaları inceleyen Bakanlık, bu yönetmelik çerçevesinde yeni tedbirleri hayata geçirmeye hazırlanıyor.

Taslak şekli verilen yeni düzenleme, sektör ve sivil toplum kuruluşları temsilcilerinden gelen talepler doğrultusunda düzenlendi ve ikinci kez kurum görüşüne açıldı. Yapılacak değişiklikler kapsamında zeytin, ayçiçeği, mısır, pamuk, soya, kanola ve aspir gibi yağlı tohumlardan elde edilen bitkisel yağların kullanım sonrası oluşan atıkları daha etkin bir şekilde değerlendirilecek.

Hazır yemek firmaları, restoranlar, kafeler, kamu kurumları ve hanelerden kaynaklanan bitkisel atık yağların, geri kazanım tesislerinde işlenerek, başta biyodizel olmak üzere alternatif enerji kaynaklarına dönüştürülmesinin yaygınlaştırılması sağlanacak.

Türkiye'de halihazırda bu atıklardan elde edilen biyodizel, motorine binde beş oranında harmanlanarak yakıt olarak kullanılıyor. Yapılacak yeni düzenlemeyle birlikte mevcut uygulamalar günün ihtiyaçları doğrultusunda kapsamlı şekilde revize edilecek.

Marketlerde toplama noktası kurulacak

Yeni düzenlemeyle Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) üretiminin önü açılacak. Bitkisel atık yağlardan elde edilen ürünlerin yalnızca kara yolu taşımacılığında değil, havacılık sektöründe de değerlendirilmesi mümkün hale getirilecek.

Ayrıca, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından izin verilen diğer biyoyakıt türlerinin üretimine de imkan sağlanacak.

Özellikle hanelerden kaynaklanan bitkisel atık yağların lavabolara dökülmesi sonucu oluşan çevre kirliliğinin önüne geçmek amacıyla, market gibi satış noktalarında da atık yağ toplama sistemleri kurulacak. Bu sayede vatandaşların atık yağlarını daha kolay teslim edebilmesi ve toplama oranlarının artırılması sağlanacak.

Planlanan düzenlemeyle sadece bitkisel atık yağlar değil, hayvansal atık yağlar ve yağ içeren diğer atıkların da geri kazanım süreçlerinde değerlendirilmesine olanak tanınacak.

Kurum görüşlerinin ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un onayına sunulacak yönetmelik değişikliklerinin, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesi bekleniyor. Yeni düzenlemeyle hem çevre kirliliğinin azaltılması hem de atıkların ekonomiye kazandırılması için önemli bir adım atılmış olacak.