Yüksek teknolojiye yüksek teşvik

ANKARA - Recep Demir/Göksel Yıldırım

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fikri Işık, AA Editör Masasında yerli üretime verilen desteklere ilişkin açıklamasında, 2008 krizinin, üretimin gücünü herkesin tekrar keşfetmesini sağladığını söyledi. 

Türkiye'de yerli, yenilikçi ve yeşil üretimi önceliklendirdiklerini anlatan Işık, yerli üretim kapasitesi geliştirilemezse, dünya ile rekabet edilemeyeceğini ifade etti.

Işık, artık sürümden kazanma döneminin sonuna gelindiğini vurgulayarak, "Burada mutlaka bir paradigma değişikliği gerekiyor ve Türkiye'nin paradigma değişikliğinin ne olacağı çok açık. Artık uluslararası arenada katma değeri daha yüksek, rekabet gücü daha fazla olan ürünlere odaklanmak durumundayız" diye konuştu.

Son Bakanlar Kurulu toplantısında, teşvik kararnamesinin imzalandığını anlatan Işık, yüksek teknolojili ürünlere, Türkiye'nin her yerinde 5. bölge teşviki getirileceğini bildirdi. Bakan Işık, "Yüksek teknolojili ürünler artık Türkiye'nin neresinde üretilirse üretilsin, 5. bölge teşviki alacak. Hele ki OSB'de üretiliyorsa, 6. bölge teşviki alacak, yani en yüksek teşviki alacak. Bu, yüksek teknolojiyle ilgili bana göre, Türkiye'nin önümüzdeki süreçteki en önemli kararıdır. Yakında Resmi Gazete'de yayımlanacak ve yürürlüğe girecek" dedi. 

Orta-yüksek teknolojiyle ilgili de bir çalışma yürütüldüğünü belirten Işık, bu çalışmanın ardından orta-yüksek teknolojili ürünlere ilişkin de teşvik paketini ortaya koyacaklarını bildirdi. Bakan Fikri Işık, yerli ürüne daha bir çok alanda, farklı şekillerde destek verdiklerini kaydetti. 

1,5 milyar lira destek

Bakanlığın yerli üreticilere verdikleri desteklere de değinen Işık, geçen yıl KOSGEB aracılığıyla 34 bin KOBİ'ye 345 milyon lira destek sağladıklarını söyledi. Bunun yanında rehberlik, danışmanlık ve fuar desteği gibi bir çok destek mekanizmalarının olduğunu belirten Işık, "Bakanlık, TÜBİTAK ve KOSGEB olarak 2014 yılında yaklaşık 1,5 milyar lira destek verdik. Bu yıl da bütçemiz yine 1,5 milyar lira civarında. Arzum şu; bu bütçe keşke yetmese ve Maliye Bakanlığından ek bütçe istesek" ifadelerini kullandı. 

Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in, bütçe dengeleri konusunda çok hassas olduğunu ancak Ar-Ge ve inovasyon noktasında, kendilerine hiçbir zaman "hayır" demediğini dile getirdi. Destek mekanizmalarının sayısını artırdıklarını anlatan Işık, yatırımcılara çağrıda bulunarak, "Yani Türkiye'de hiç kimse, 'Ben ürün geliştirdim ama devlet benim elimden tutmadı' diyemez. Bunu diyorsa, mutlaka bu mekanizmaları bilmiyordur veya projesi yetersizdir" şeklinde konuştu.

"Rakamlar çok güzel, çok çarpıcı" 

Bakanlığa geldikten sonra, verilen desteklerin etkilerinin ölçülmesi için bürokratlarına talimat verdiğini ve bunun sonucunda Etki Değerlendirme Daire Başkanlığının kurulduğunu anlatan Işık, söz konusu daire başkanlığının ilk tespitlerini yaptığını ifade etti. 

İlk kez bu kadar kapsamlı bir çalışma yapıldığına işaret eden Işık, şöyle konuştu:

"Şimdi artık firma bazına ineceğiz. Verdiğimiz her bir kuruşluk desteğin firmaya, sektöre ve ülkeye nasıl bir katkı sağladığını ölçeceğiz. İlk gelen veriler çok olumlu. Mesela Sanayi Tezleri Programı (SAN-TEZ), Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı, Ar-Ge merkezleri ve teknoloji geliştirme bölgelerinin etki analizini yaptık. Rakamlar çok güzel, çok çarpıcı. Demek ki bu yolda ilerlemeliyiz. İnanıyorum ki bundan sonra tüm kamu, verdiği desteklerin etki analizini yapmak için bizden destek isteyecek."

Yerli elektrikli otomobil

Fikri Işık, AA Editör Masası'nda, yerli elektrikli otomobilin teknik detaylarına ilişkin açıklamalarda da bulundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, başbakanlığı döneminde Türkiye'nin kendi otomobil markasını çıkarma hedefini ortaya koyduğunu hatırlatan Işık, bakanlık görevini devraldıktan sonra bu alana yoğunlaştığını söyledi.

Işık, içten yanmalı motor teknolojisinde Türkiye'nin rekabet şansının çok az olduğunu belirterek, "Bu alanda dünyada ölçek çok büyümüş, maliyetler inanılmaz derecede düşürülmüş. Buradan yeni bir marka çıkarmak kolay değil ama dünyada yeni gelişen bir alan var, o da menzili artırılmış elektrikli araçlar. Burada önümüzde 4-5 altın yılımız var. 'Bunu iyi değerlendirelim' dedik ve çok yoğun bir çalışma başlattık. Şimdi bu çalışmaların ete kemiğe bürünme zamanı geldi" diye konuştu.

Menzili arttırılmış yerli elektrikli otomobilin konfigürasyon ve mimarisinin oluşturulduğunu belirten Işık, "Otomobilin Ar-Ge'si Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunca (TÜBİTAK) yapılacağı, mühendislik ve dizayn çalışmalarının TÜBİTAK'ın da ortak olduğu ama çoğunluğun özel sektör tarafından üstlenildiği bir yapıyla yapılacağı, üretimde ise tamamen özel sektörün inisiyatif aldığı, TÜBİTAK'ın veya kamunun çok az, sembolik düzeylerde sadece kamunun orada bulunmasının şirkete vereceği güç açısından bulunduğu bir yapıyı kurguladık" ifadelerini kullandı.

Işık, söz konusu yapıyla ilgili TÜBİTAK bünyesinde yapılacak çalışmalara ilişkin adımları attıklarını bildirdi. Mühendislik ve dizayn şirketi ile Türkiye'de bu üretimi yapabilecek şirketlerle ilgili çalışmaları sürdürdüklerine değinen Işık, yerli otomobil çalışmalarının kısa sürede olgunlaşmasını ümit ettiklerini dile getirdi.

Çok ciddi talep göreceğine inanıyorum

"Yerli otomobilde kamu alım desteği olacak mı?" sorusu üzerine Işık, şunları kaydetti:

"Menzili artırılmış yerli elektrikli otomobil projesi konseptini, kurgulanan şekilde hayata geçirirsek araç alımında kamunun sıraya girmesi gerekebilir. Çünkü, bize göre ortaya piyasanın çok talep edeceği bir şey çıkacak. Eğer bir insan günde 100 kilometreden az yol yapıp şehir içinde kalıyorsa, hiç fosil yakıta geçmeden sadece günlük 2-3 liralık elektrik şarjıyla aracını güvenle kullanma imkanı var. Aylık 50-100 liralık yakıtla aracınızı kullanabileceksiniz, bu inanılmaz bir tasarruftur."

Işık, şehir dışına çıkma ihtiyacı noktasında da bataryayla güvenli gidilen mesafeden sonra otomobilin arkasında yer alacak jeneratörün devreye gireceğini anlattı.

Menzili artırılmış yerli elektrikli otomobilin, tasarruflu olması dolayısıyla piyasadan çok ciddi talep göreceğini ifade eden Işık, sadece Türkiye'den değil belki Avrupa'dan bile çok ciddi talep olabileceğini söyledi. Petrolü bol olan, benzin fiyatının ucuz olduğu ülkelerde menzili artırılmış elektrikli otomobile ihtiyaç duyulmayabileceğini belirten Işık, söz konusu aracın Türkiye, Almanya, İngiltere ve Fransa gibi ülkeler için çok ciddi bir ihtiyaç olduğunun altını çizdi.